«مەنىڭ اتىم ماحامبەت» دەپ جالىندى جورىق جىراۋىنىڭ ءوزى جىرلاسا كەرەك-ءتى. شوقتىعى بيىك, بيىك قانا ەمەس, تاۋداي اقىننىڭ جالعىز اۋىز لەپەسىنىڭ ءوزى قالاي ارۋاقتى ەستىلەدى. وسىلاي باستالار ءسوزى نەبارى بەس-التى جول عانا, الايدا جىر بولىپ تۇسكەن. اڭگىمە ءۇشىن ايتا سالعان سالماقسىز ءسوز ەمەس قوي, ۇلان-عايىر دالانى جاماۋعا جەتكەن جۇرەك پەن رۋحتىڭ قۋاتىنان دومالاي سالعان ءبىر تامشىنىڭ ءوزى وسىلاي ءزىلدى, الاپات شىعادى. ءيا, مۇمكىن بۇدان دا ۇزاعىراق ءبىر تولعاۋىنىڭ ءۇزىلىپ جەتكەن جۇقاناسى, بالكىم ەل اۋزىندا شاشىراندىسى عانا ساقتالىپ قالعان, سونىڭ ءوزى ءبىراز جايدان حابار بەرەدى.
«ماحاڭدار جوق, ماحاڭداردىڭ سارقىتى –
مۇقاعالي ماقاتاەۆ بار مۇندا», دەگەن اقىننىڭ ءسوزى دە وسى جەردەن قىلاڭ ۇرادى. از عانا سارقىتىنىڭ وزىنەن بارا-بارا الاپات داۋىل تۋادى. ەگەر ەركىن تىنىستاپ, ۇزىن ارقان, كەڭ تۇساۋسىز تەڭەلىپ كەتە السا. وزىنە دەيىنگىلەر مەن ءوز زامانىنىڭ قايعى-قاسىرەتىن جۇكتەگەن بار اۋىرتپالىعىن ارقالاپ, وزىنەن كەيىن تۋار ۋاقىتتىڭ شەتكى كۇيىگىن سەزىنىپ كەتكەن جۇرەكتىڭ شەر-شەمەنى مەن زارىن ۇعىنىپ تۋعان ۇرپاق تا ىشىندەگى قايعى-قاسىرەتىن اقتارىپ تاستاپ, ارىلىپ الماي, باۋىرىن جازىپ بايگەدەن وزىپ, الداعى كۇننەن ۇلەسىن الا الماسى انىق شىعار. تۇلپارلار وتكەن توپىراقتىڭ تۋمىسى سوندىعىنان شەرلى, سوندىعىنان سەزىمتال. كوكىرەگىمەن تولعانىپ, جۇرەگىنەن اقتارىپ جىر جازباي تۇرا المايدى.
«نايزاسى جالاۋلاعان باتىر ەدى,
لەبىزى الاۋلاعان اقىن ەدى.
ول جەردىڭ ەكى اياقتى پەندەسىنەن
اسپاننىڭ سۇڭقارىنا جاقىن ەدى.
ادامنىڭ ادامىنىڭ ادامى ەدى,
ءبىر ءوزى – ءبىر حالىقتىڭ زامانى ەدى.
دۇنيە-اي, كەزەڭى ءبىر كىم قىلدى ونى؟
تۇتەگەن كوكىرەگىن مۇڭ قىلدى ونىڭ.
ءشوپ تۇگىل حان جابىسپاس شالعايىنان
قالادى تارتىپ-تارتىپ جىڭعىل دا ونىڭ», دەگەن ماحامبەت تۋرالى كەڭ كولەمدى تولعاۋىن ءابىش كەكىلباي ۇلى ۋنيۆەرسيتەتتە ەكىنشى كۋرس وقىپ جۇرگەندە-اق جازىپتى. جازۋشىنىڭ جيىرما-اق جاسىندا حاتقا تۇسىرگەن وسىناۋ تولعاۋلى دۇنيەسى حاقىندا ء«ابىش ەكەۋمىز» ەستەلىگىندە مۇحتار ماعاۋين كەڭىرەك توقتالىپ, ەلەۋلى ورىن بولەدى. كەزىندە ەستەلىكتى وقىعاندا نازارىمىز تۇسكەن سول دۇنيەنى كەيىنىرەكتە تاۋىپ الىپ وقىعاندا, جازۋشىنىڭ اقىندىق الىمى مەن كەڭ ءورىسىنىڭ شالعايىنا جەتە الماي كوز تالدىرعانبىز. ۋنيۆەرسيتەتتە وقىپ جۇرگەنىندە جىر جازىپ قانا قويماي, ولەڭ تىلىمەن وسىنداي سوقتالى تۋىندىنىڭ جەلكەنىن كوتەرگەن سۋرەتكەردىڭ وسى ءبىر «ماحامبەت. قىزعىشتىڭ ءانى» شىعارماسى – جەكە توقتالۋدى قاجەت ەتەتىن دۇنيە. بۇل تۋرالى عۇلاما ماعاۋين: «1959 جىلدىڭ اقىرى, قىسقا قاراي شاعىن كولەمدى, ءتۇر-تۇلعاسى وزگەشە, كوركەمدىگى كەلىستى «ماحامبەت» اتتى پوەما جازىپ شىققان. سول كەزدەگى ۇعىم عانا ەمەس, قازىرگى سەنىمىم بويىنشا دا, بۇل – قازاق ادەبيەتىندەگى وزگەشە قۇبىلىس ەدى. سۇلتانماحمۇت پەن ماعجاننان – 1991 جىلعى جەلتوقسان, تاۋەلسىزدىك كۇنىنە دەيىنگى كەزەڭدە ۇلتتىق سانانى ايگىلەگەن, ۇلت ازاتتىعى يدەياسىن كوتەرگەن جالعىز جىر ء(ماجيت بەكتىڭ الىس شەتەلدە قالىپتانعان شىعارمالارى بىزگە كەيىنىرەك جەتتى.) اينالاسى ءبىر اپتادا ءتامام قىلىپ ەدى. مەن ءۇشىن ۇلكەن قۋانىش بولدى. قاشاندا ەڭ جاقىن, سىرلاس دوسىمنىڭ بار تابىسىنا وزىمنەن ارمەن مەرەيلەنەر ەدىم. «مىناۋ – كەمەل شىعارما, كلاسسيكا», دەدىم. قازاقتىڭ ءور رۋحى كورىنىس تاپقان, قارۋلى زورلىق پەن رۋحاني قىساس – «پاتشانىڭ جيرەن قولى» جانىشتاعان وتارلىق جاعداي ايگىلەنگەن, تراگەديالىق ەمەس, قاھارماندىق اۋەزدەگى وزگەشە سەرپىن. شاعىن كولەمدى, بىراق ايرىقشا سالماقتى, كەمەل تۋىندى», دەيدى.
جازۋشى مۇندا شىعارماداعى «پاتشانىڭ جيرەن قولى» دەگەن اۆتوردىڭ ءسوزىن تىرناقشاعا الىپ كورسەتەدى. بۇل قىردىڭ قويىن-قونىشىن ءتىنتىپ جۇرگەن ورىستىڭ ۋنتەرىنە قاراتا كەكەسىنمەن ايتىلعان شۋماقتار. «شارشاماي قۇلا قىردى شارلاپ شىققان, پاتشانىڭ جيرەن قولى جاساسىن دا!» دەگەندە, شىنىندا دا جەكەلەگەن وفيتسەردىڭ بەينەسىمەن قاتار, قارۋلى وتريادتار ەلەستەيدى. جانە «تراگەديالىق ەمەس, قاھارماندىق اۋەزدەگى وزگەشە سەرپىن» دەپ شىعارمانىڭ ىشكى قۋاتى مەن كوڭىل كۇيىن قالاي ءدوپ باسادى.
مۇحاڭنىڭ ايتۋىنشا, كلاسسيكالىق شاعىن پوەما باسپادا ۇزاق جىل جاتقاندا تسەنزۋرادان ءوتىپ, جىرىمدالعان. تولىق نۇسقاسى ۋنيۆەرسيتەتتە جۇرگەندە, قابىرعا گازەتىنە شىعىپ, ۇلتشىل شىعارما رەتىندە سىن ايتىلىپ, ءبىراز داۋعا قالعان. ءا.كەكىلباي ۇلى 60-قا تولعاندا شىعارعان 12 تومدىعىنا باستاپقى نۇسقا باسىلدى ما, جوق العاشقى جيناقتاعى قىسقارتىلعان قالپى كەتتى مە, بەلگىسىز. ء«ابىشتىڭ جيناعى ارادا ءۇش جىل وتكەندە, ۋنيۆەرسيتەتتەن كەيىن عانا جارىققا جەتتى. ىلكىدە, «ماحامبەت» قالاي بولدى دەپ سۇراعانىمدا, ءابىش مەيلىنشە كۇيىنىپ سويلەگەن. ء«بۇلدىردى, كولەڭكەسى عانا قالدى, – دەپ ەدى. – ەڭ اقىرىنا «شاشاعىن قىزىل تۋدىڭ جەلبىرەتتى» دەگەن شۋماق قوستىردى». «نەگە كەلىستىڭ؟» دەپ ەدىم اڭتارىلىپ. «وندا مۇلدە باسىلماي قالاتىن بولدى», دەدى كۇيزەلىپ. بارىن جوققا شىعارعانشا باسپاي-اق قويسا قايتەر ەدى دەپ ايتا المادىم. ءسوز – تۇتاس جيناق ەمەس, اتاۋلى پوەما تۋراسىندا عانا بولاتىن. قانشاما زاماننان سوڭ, الپىسقا تولعان شاعىندا ءابىش ءبىزدىڭ قاتارىمىزدا العاشقى بولىپ بۇرىنعى-سوڭعى شىعارمالارىنىڭ ون ەكى كىتاپتىق جيناعىن باستىردى. «ماحامبەت» پوەماسى ءبىرىنشى تومعا ەنسە كەرەك. اۋەلگى قالپىندا كەلتىردى مە, جاڭادان ۇستەمە, ايىرىمى بار ما, بىلمەيمىن», دەيدى. بۇل, ارينە, ەندىگى ادەبيەتتانۋشىلار توقتالۋعا تۇرارلىق تاقىرىپ دەپ بىلەمىز. ويتكەنى ەكى سۋرەتكەردىڭ تانىم كوكجيەگى, تاقىرىپ اۋقىمى كەيىنگى ۇرپاق كوزقاراسى ءۇشىن اسا ماڭىزدى. دەمەك بولاشاق ءابىشتانۋشىلار الدىمىزعا تارتسا, وقىرمان ءۇشىن وراسان ولجا.