ەلىمىزدە مەكتەپ باسشىلارىنا قاتىستى ادىلەتسىز تاجىريبەلەردىڭ كورىنىسى بايقالادى. اتاپ ايتقاندا, ساباقتان تىس ۋاقىتتا, ياعني دەمالىس پەن كانيكۋل كەزىندەگى وقۋشىلاردىڭ قۇقىقبۇزۋشىلىقتارى ءۇشىن وقۋ ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىلەرىن تارتىپتىك جازاعا تارتۋ, ءتىپتى جۇمىستان شىعارۋ جاعدايلارى جيىلەپ وتىر. وسى ماسەلەگە قاتىستى پرەمەر-مينيستر ورىنباسارى ەرمەك كوشەرباەۆتىڭ اتىنا ماجىلىستەگى «اۋىل» پارتياسى فراكتسياسىنىڭ دەپۋتاتتارى اتىنان ەربولات ساۋرىقوۆ ساۋال جولدادى, دەپ جازادى Egemen.kz.
حالىق قالاۋلىلارى بۇل ءۇردىستى الاڭداتارلىق دەپ سانايدى. ولاردىڭ پىكىرىنشە, مەكتەپ اكىمشىلىگى تەك وقۋ-تاربيە ۇدەرىسىنە جاۋاپ بەرەدى. ال ساباقتان تىس ۋاقىتتا ورىن العان جاعدايلار ءۇشىن ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىنىڭ باسشىلارىن جازالاۋ – قيسىنعا دا, زاڭعا دا سىيمايتىن شەشىم.
«ەرتەڭ مەن دە جۇمىستان شىعىپ قالام با؟ نەگىزسىز جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلام با؟» دەگەن قورقىنىش مۇعالىمدەر مەن باسشىلاردىڭ اراسىندا كۇندەلىكتى جاعدايعا اينالدى», دەيدى ەربولات ساۋرىقوۆ.
اۋىلدىق جەرلەردەگى احۋال ودان دا كۇردەلى. بۇگىندە شالعاي اۋىل مەكتەپتەرىندە ديرەكتور مەن وقۋ مەڭگەرۋشىسى قىزمەتتەرىنە بىلىكتى كادر تابۋ – ۇلكەن تۇيتكىلگە اينالعان. وسىعان بايلانىستى دەپۋتاتتار بۇل ماسەلەنىڭ ءتۇپ-تامىرىنا ءۇڭىلىپ, زاڭنامالىق وزگەرىستەر ارقىلى جۇيەلى شەشىم شىعارۋدى ۇسىنادى.
ء«بىزدىڭ كوتەرىپ وتىرعان ماسەلەمىز – تەك كادر ماسەلەسى ەمەس, بۇل – اۋىل مەكتەبىنىڭ تاعدىرى تۋرالى ماسەلە. ەگەر اۋىل مەكتەبىندە بىلىكتى باسشى بولماسا, وندا اۋىل بالالارىنىڭ بولاشاعىنا دا قاۋىپ تونەدى دەگەن ءسوز».
اتالعان ماسەلەگە قاتىستى زاڭنامالىق بازاعا كوز جۇگىرتسەك, ء«بىلىم تۋرالى» زاڭ مەكتەپ اكىمشىلىگىنىڭ تەك وقۋ-تاربيە پروتسەسىنە جاۋاپتى ەكەنىن انىقتايدى. ال اتا-انالاردىڭ جاۋاپكەرشىلىگى «نەكە (ەرلى-زايىپتىلىق) جانە وتباسى تۋرالى» كودەكس پەن اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكستە قاراستىرىلعان. الايدا «قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ الدىن الۋ تۋرالى» زاڭدا كامەلەتكە تولماعانداردىڭ مىنەز-قۇلقى مەن تارتىبىنە قاتىستى ناقتى ءارى تولىققاندى نورمالاردىڭ جوقتىعى زاڭناماداعى ولقىلىق رەتىندە باعالانىپ جاتىر.
ء«بىز بۇل جاعدايدى قۇقىقتىق ولقىلىق دەپ ەسەپتەي وتىرىپ, ونى زاڭنامالىق تۇرعىدان تولىقتىرۋ قاجەت دەپ سانايمىز», دەيدى دەپۋتات.
وسىعان وراي, دەپۋتاتتار ۇكىمەتكە بەس ناقتى ۇسىنىس جولداپ وتىر:
بىرىنشىدەن, مەكتەپ ديرەكتورلارىن ساباقتان تىس ۋاقىتتا بولعان قۇقىقبۇزۋشىلىقتار ءۇشىن جاۋاپقا تارتۋعا بولمايتىنى جونىندە رەسمي تۇسىندىرمە بەرۋ.
ەكىنشىدەن, ء«بىلىم تۋرالى» جانە «قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ الدىن الۋ تۋرالى» زاڭدارعا تۇزەتۋلەر ەنگىزۋ.
ۇشىنشىدەن, كامەلەتكە تولماعانداردىڭ قۇقىقبۇزۋشىلىقتارىنىڭ الدىن الۋ تەتىكتەرىن ناقتىلاپ كورسەتەتىن جانە اتا-انالاردىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن باسا بەلگىلەيتىن ارنايى نورمالاردى زاڭمەن بەكىتۋ.
تورتىنشىدەن, اۋىل مەكتەپتەرىندەگى كادر تاپشىلىعىن بولدىرماۋ ءۇشىن پەداگوگتەردىڭ قۇقىقتىق قورعالۋىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان جۇيەلى شارالار قابىلداۋ.
بەسىنشىدەن, حالىقارالىق تاجىريبەگە سۇيەنە وتىرىپ, ساباقتان تىس جانە دەمالىس ۋاقىتىنداعى وقۋشىلاردىڭ ءتارتىبى ءۇشىن اتا-انالاردىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن ناقتىلايتىن قوسىمشا نورمالاردى ازىرلەۋ.
«بارلىق دامىعان ەلدەردە مەكتەپ باسشىلارى تەك وقۋ پروتسەسى مەن رەسمي مەكتەپ ءىس-شارالارى اياسىندا عانا جاۋاپ بەرەدى. باسقا جاعدايلاردا, اتا-انالار تولىق جاۋاپتى. بۇل – ادىلەتتى جانە ءتيىمدى ءتاسىل», دەپ اتاپ ءوتتى فراكتسيا وكىلى.