استانا عالامدىق مولشەر مەرزىمىندە الساق از ۋاقىتتا ەلدىڭ باستى ورداسى بولۋىمەن قاتار جاھاندىق جيىن, مادەني مايدان وشاعىنا اينالدى. سوندىقتان قازاقستاننىڭ كەلبەتتىك كورسەتكىشىنىڭ تازا ءارى جايلى بولۋى – مۇددەلى مەجە. باس شاھار بۇل تۇرعىدا قاناتىن قومداپ, قارقىنىن ۇدەتىپ كەلەدى. العاشقى وڭ ناتيجەلەر تايعا تاڭبا باسقانداي ايقىندالىپ, ەلوردا تازالىعى الەمدىك رەيتينگتەر رەتىنە ىلىگە باستادى. ماسەلەن, بۇعان دەيىن «The Telegraph» باسىلىمى الەمدەگى ەكولوگيالىق ەڭ تازا قالالاردىڭ ءتىزىمىن تىزبەكتەگەندە استانا وزىق وتىزدىڭ قاتارىنان تابىلدى. مۇنداي بيىك بەلەستەر قاراپايىم قادامدار مەن جۇمىسشى مامانداردىڭ ماڭداي تەرىمەن بايلانىسىپ جاتقانى ءسوزسىز.
ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ سان دەرەگىنە سۇيەنسەك, استانا تازالىعىن ساقتاۋعا 31 مەكەمە مەن كاسىپورىن جۇمىلادى. سولاردىڭ ىشىندە قالانىڭ 40 پايىزعا جۋىعىندا سانيتارلىق تالاپتىڭ توقىراماۋىن «استانا تازالىق» جشس قامتىپ وتىر. 2008 جىلى نەگىزى قالانعان سەرىكتەستىكتە رەسمي 1664 ادام تەر توگىپ ءجۇر. بۇل سان ماۋسىمدىق جۇمىس تۇسىندا كوبەيە تۇسەدى. مەكەمە ماماندارىنىڭ جۇمىس كۇنى دە وزگەدەن ەرەك ەرتە باستالادى. جازدىڭ اپتابى مەن قىستىڭ قاھارلى ايازىندا, كوكتەمنىڭ وكپەك جەلى مەن كۇزدىڭ قارا سۋىعىندا قاجىمايتىندار تاڭعى 3-تە تاڭمەن تالاسا ويانادى. مەكەمەنىڭ تاسىمالداۋشى كولىگىمەن جۇمىسقا جەتكىزىلىپ, 5: 40-تا بولىنگەن ۋچاسكەلەرىن قوقىستان ارىلتۋعا اتتانادى.
جول جۇمىسشىسى جەتكىزگەن تىلەك, شەشىمىن كۇتەدى
«ەڭبەك ەرلەرىنىڭ» جۇمىس بارىسىمەن تانىسۋعا بارعاندا قالىپتاسقان ءتارتىپ 1 سەكۋندقا كەشىكپەيتىنىن كورىپ تاڭداندىق. جۇمىسشىلاردى ايماقتارعا ءبولىپ, مىندەتتەرىن جىكتەپ, ۇيلەستىرۋشى گۇلنارا نۇرمىشەۆانىڭ ايتۋىنشا, «سارىارقا» اۋدانىندا 90 مامان ءۇش اۋىسىمدا قوقىس جيناپ, كوشەلەردى جۋىپ-شايادى, شاڭ – توزاڭنان تازارتادى. بۇل توپقا جاز ماۋسىمىندا قالا تۇرعىندارى مەن قوناقتارى ءجيى سەرۋەندەيتىن, سودان بولار قوقىس كولەمى ادەتتەگىدەن كوپ جينالاتىن ەسىل جاعالاۋىنىڭ ماڭىن ايناداي ەتۋ مىندەتى تيەسىلى. سوعان قاراماستان كولدەنەڭ قوقىس جاتپاعان ۋچاسكەنىڭ تازالىعىن ۇزدىكسىز ساقتاۋ سىرىن گۇلنارا قىدىربايقىزى بايانداپ بەردى.
«ەسىل جاعالاۋى - مەرەكە نەمەسە جاي عانا جازدىڭ جايلى كەشىندە ادامدار ەڭ كوپ جيىلاتىن ورىن بولعاندىقتان ساۋدا قاتارلارى مەن كوڭىل سەرگىتەتىن ايماق كوپ. وسى سەبەپتەردى ەسكەرسەك, بۇل ورىن ەڭ قاتتى شاشىلىپ جاتاتىن اۋماق بولۋ كەرەك. دەسە دە ءبىزدىڭ قىزمەتكەرلەر مۇندايعا جول بەرمەيدى. ويتكەنى ءبىز اۋماقتى اشىق قالدىرمايمىز. تاڭعى 6-دان 16: 00-گە دەيىن وسى توپ تازالىقتى ساقتايدى, قوقىس جاشىكتەرىنە دەيىن بوساتادى. بىزدەن كەيىن ەكىنشى اۋىسىم تۇنگى 12-گە دەيىن جاعالاۋدىڭ جارقىراپ تۇرۋىنا ۇلەس قوسادى», دەگەن گۇلنارا قىدىربايقىزى تۇرمىستىق قالدىقتارمەن, انتيسانيتاريالىق جاعداياتپەن كۇنبە-كۇن بەتپە-بەت كەلەتىن جول جۇمىسشىلارىنىڭ قىزمەتىن دەنساۋلىققا جانە ومىرگە زيانى بار جۇمىس قاتارىنا قوسۋ ۇسىنىسىن ورتاعا سالدى.
«ۇيقى رەجيمى بۇزىلۋىنىڭ ءتان ساۋلىعىنا اسەرىن ايتپاعاننىڭ وزىندە قوقىستى قولمەن ۇستايمىز. ال قوقىس جاشىكتەرىندە قانداي زيان, جاعىمسىز زاتتاردىڭ جينالاتىنىن تاپتىشتەپ ايتىپ جاتۋدىڭ ءوزى ارتىق. كۇن سايىن قوقىس اينالاسىندا تىنىستايتىنىمىزدى قاپەرگە الساق, بۇل ءوز كەزەگىندە دەنساۋلىعىمىزدىڭ سىر بەرۋىنە سوقتىرادى. ءتۇيىندى تاقىرىپتى كوتەرىپ-اق كەلەمىز ءالى دە وڭ شەشىمىن تاباتىنا تىلەكتەستىك, سەنىم بىلدىرەمىز», دەدى ول.
ماسەلە مانىنە ۇڭىلسەك, ءۇن قوساتىن ۇدەرىس. اسىلىندا قالانى تازارتۋ ميسسياسى تۇرعىنداردىڭ دەنساۋلىعىن ساقتاۋمەن ۇندەسىپ جاتىر. ال وسى ماقساتتى جۇزەگە اسىرىپ جۇرگەندەردىڭ ساۋلىعىنا قامقورلىق تانىتۋ پرەزيدەنت جاريالاعان «جۇمىسشى ماماندىقتار جىلى» اياسىندا شەشىمىن كۇتەدى.
قالا تازالىعى – سانا تازالىعى
تازالىق ساقشىلارى جازدا كوشەلەردى, جاياۋ جۇرگىنشىلەر جولىن جۋىپ-تازالاپ, قوقىستاردى جيىپ, شىعارۋمەن, ايالدامالاردى تازارتۋمەن اينالىسسا, قىسقى شارۋالار دا قاۋىرت ءارى قىزۋ ەڭسەرىلەدى. «استانا تازالىق» جشس بۇل مەزگىلدە قار تازالاپ, ونى قالا سىرتىنا شىعارىپ, كوك تايعاققا قارسى رەاگەنت سەبەدى. تۇيىندەي تارقاتساق تۇرعىنداردىڭ جايلى تىرشىلىگىنە جاعداي جاسايدى. ء ومىرىنىڭ 6 قىس – كوكتەمىندە وسىنداي مىندەتتەردى مۇلتىكسىز ورىنداپ جۇرگەندەردىڭ ءبىرى جول جۇمىسشىسى – نادىربەك باقىتنۇر. قوعامعا پايدالى ىستەن تىرشىلىگىن تۇلەتىپ وتىرعان كەيىپكەرىمىز تۇرعىنداردىڭ ەكولوگيالىق تازالىق ءتارتىبىن بۇزباۋى جۇمىستارىن ەداۋىر جەڭىلدەتەتىنىن تىلگە تيەك ەتتى.
«بەس ساۋساق بىردەي ەمەس. كەي ادامدار قالدىق, قوقىستى ارنايى ورىندارعا تاستاسا, كەيبىرى كەز كەلگەن جەردە قالدىرادى. ءبىزدىڭ مىندەتىمىز وسىنداي ولقىلىقتاردى تۇزەتۋ. جۇبايىم ەكەۋمىز بىردەي وسى مەكەمە قىزمەتكەرىمىز. تاسىمالداۋ, مەزگىل سايىن ارنايى كيىم, قۇرال-جابدىق ۋاقىتىلى بەرىلىپ تۇرادى. مەرەكەلىك سىيلىقاقىلار دا جۇمىس ىستەۋگە شابىتتاندىرادى», دەگەن جول جۇمىسشىسىنىڭ نەگىزگى ماماندىعى – دانەكەرلەۋشى. ال استانا تازالىعىنا قوسىپ جۇرگەن ۇلەسى جۇرەك قالاۋى.
قالا كوشەلەرىنە كوز جۇگىرتسەك قوقىس جاشىكتەرى مەن كونتەينەرلەر جەتكىلىكتى. تەك كەي اۋماقتاردا قوقىس كونتەينەرلەرىن جاڭالاۋ, سۇرىپتاپ تاستاۋعا قولايلى جاشىكتەردى كوبەيتۋ كوڭىل اۋدارارلىق ماسەلە. «استانا تازالىق» جشس وسى مازمۇنداعى تۇرعىنداردىڭ تالاپ-تىلەگىنە قۇلاق اسۋدى, ونى شەشۋدى وڭ جولعا قويعان.
«استانالىقتار قوقىس جيناۋ, شىعارۋعا قاتىستى ۇسىنىس-شاعىمىن 109 iKomek قالالىق قىزمەتى نەمەسە رەسمي سايت ارقىلى جولداي الادى. مەكەمە شاعىمدى شەشىمسىز قالدىرماۋعا دەن قويادى. بۇدان بولەك قوقىستاردى بەكىتىلگەن كەستە بويىنشا تاڭەرتەڭ, كەشكە ارنايى پوليگوندارعا اپارىپ تاستايمىز», دەدى «استانا تازالىق» جشس وندىرىستىك-تەحنيكالىق ءبولىمنىڭ باس مامانى ءانۋار ماگالوۆ.
جۇمىس كەدەرگىسىز دوڭگەلەۋ ءۇشىن مەكەمە قۇزىرىندا 440-تان استام ارنايى تەحنيكا بار. تەحنيكا تۇگەل زاماناۋي GPS-ناۆيگاتسيامەن جابدىقتالعان.
ادامنىڭ ادال ەڭبەگى, جۇمىسشىلاردىڭ تەحنيكا ءتىلىن جەتىك مەڭگەرۋىنىڭ ارقاسىندا استانانىڭ تىنىسى اشىلىپ, شىرايى ارتىپ تۇر. مەملەكەتىمىزدىڭ ايناسى - باس قالانىڭ مۇنتازداي تازالاعىن شەتەلدىكتەر دە اڭعارعان. استانا ءتورىن ارالاي ءجۇرىپ پورتۋگاليا, يسپانيا, چەح رەسپۋبليكاسىنان كەلگەن قۇربىلارعا كەزىگىپ, استانا تازالاعىن باعالاۋدى سۇرادىق.
«استاناعا كەلگەنىمىزگە الدىمىزعا 4, كەيىنگىلەرىمىزگە ءبىر كۇن بولدى. استانا قالاسى ۇناپ جاتىر. تازالىعى - تاماشا», دەپ باس بارماقپەن باعالادى توپ تۋريست. كەلەسى وسى ساۋالىمىزعا بەلگيادان كەلگەن جۇپ جاۋاپ بەردى. «استاناداعى العاشقى كۇنىمىز. اينالامىز تازا. كوڭىلىمىزدەن شىعىپ جاتىر. دەسە دە قالانى تۇگەل كورىپ ۇلگەرمەگەندىكتەن 5 باللدىق جۇيەدەن 4 بالل بەرەمىز», دەدى ولار. ال گەرمانيالىق ءتۋريستتىڭ استانادا تۇنەگەنىنە ەكى كۇن بولعان. بۇعان دەيىن قاراعاندىعا دا تابان تىرەپ كەلگەن ول كۇرەجول بويىنداعى تازالىقتى ايرىقشا اتاپ ءوتتى. ء«بىرىنشى قاراعاندى قالاسىنا 5 كۇن ساپارلاپ كەلدىم. قاراعاندى-استانا اراسى جاقىن بولعاندىقتان مۇندا جەڭىل كولىكپەن جەتتىم. جول بويى تازا, قوقىستار كوزىمە تۇسپەدى. بۇل مەنى قۋانتتى. ال استانا ادەمى ءارى تازا قالا ەكەن», دەپ وي ءبولىستى شەتەلدىك ازامات.
جەرگىلىكتى استانالىقتاردىڭ دا پىكىرى وسى مازمۇنعا سايادى. بىزگە پىكىر بىلدىرگەن باسىم جۇرت قالا تازالىعىنا جاعىمدى باعا قويسا, ءبىر تۇرعىن قالا ماڭىنداعى اۋىل-ايماقتىڭ دا تازالىعىن باقىلاۋدا ۇستاۋدى ۇسىندى.
ءوزىمىز ءومىر ءسۇرىپ وتىرعان قالانىڭ تازالىعى «استانا تازالىق» جشس جۇمىسشىلارىنىڭ عانا ەمەس ءار تۇرعىننىڭ قادامىنا قارايلايدى. تازالىق تابالدىرىقتان باستالاتىنىن قاپەرگە الساق, قالا تازالىعى - سانا تازالىعىمەن استاسۋى ءتيىس.
پوسموترەت ەتۋ پۋبليكاتسيۋ ۆ Instagram