داۋدىڭ باسى – دونالد ترامپتىڭ دوللارى

ەگەر ەكى تاراپ اراسىنداعى بايلانىس ودان ءارى ۋشىعاتىن بولسا, ترامپ ۇكىمەت تەتىكتەرىن پايدالانىپ, ماسككە قارسى شابۋىل جاساۋى مۇمكىن ەكەنىن مەڭزەدى. ول ءتىپتى SpaceX پەن Tesla كومپانيالارىمەن اراداعى ميللياردتاعان دوللارلىق مەملەكەتتىك كەلىسىمشارتتاردى توقتاتۋعا دايىن ەكەنىن اشىق مالىمدەدى.

ماسك بولسا, جاعدايدى ۋشىقتىرماۋعا تىرىسىپ, X (بۇرىنعى Twitter) جەلىسىندە ترامپقا باعىتتالعان كەيبىر وتكىر جازبالارىن ءوشىرىپ تاستادى. الايدا ترامپ دەمالىس كۇنى ماسككە ەگەر دەموكراتتاردى قولدايتىن بولسا, «سالدارى وتە اۋىر» بولاتىنىن ەسكەرتتى. ماسك ازىرگە مۇنداي قادامعا باراتىنىن مالىمدەگەن جوق. بىراق جاڭا ساياسي پارتيا قۇرۋ ويى بار ەكەنىن تۇسپالداپ وتىر.

ۇكىمەتكە تاۋەلدى ميللياردەر

The Washington Post باسىلىمىنىڭ زەرتتەۋىنە قاراعاندا, ماسك پەن ونىڭ كومپانيالارى جىلدار بويى اقش ۇكىمەتىنەن كەمىندە 38 ميلليارد دوللار كولەمىندە كەلىسىمشارتتار, جەڭىلدەتىلگەن نەسيە, سۋبسيديا مەن سالىقتىق جەڭىلدىكتەر العان.

وسى مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ ارقاسىندا يلون ماسك الەمدەگى ەڭ داۋلەتتى ادامعا اينالدى. الايدا سوڭعى كيكىلجىڭ ونىڭ بايلىعىن 34 ميلليارد دوللارعا قىسقارتتى.

Tesla مەن ماسك بۇل جايتقا قاتىستى تۇسىنىكتەمە بەرگەن جوق.

Tesla كومپانياسى – ماسكتىڭ باستى تابىس كوزى. بىراق سوڭعى كەزدەرى ماسكتىڭ ساياساتپەن تىم اۋەستەنۋى, اسىرەسە DOGE قىزمەتىن باسقارۋى ينۆەستورلاردىڭ نارازىلىعىن تۋدىرىپ, كومپانيا اكتسيالارى 2025 جىلدىڭ باسىنان بەرى 20 پايىزدان استامعا قۇلدىرادى. قاقتىعىس قىزعان بەيسەنبى كۇنى اكتسيالار ءتىپتى كۇرت قۇلاپ, كەلەسى كۇنى ءسال عانا قالپىنا كەلدى.

سوڭعى توقسانداعى تابىس 71 پايىزعا كەمىپ, ساتىلىمداردا دا ەكى تاڭبالى پايىزدىق تومەندەۋ تىركەلدى. JPMorgan ساراپشىلارىنىڭ بولجامىنشا, ترامپ ۇسىنعان جاڭا سالىق ساياساتى جۇزەگە اسسا, ەلەكتروموبيل ساتىپ الۋشىلار ءۇشىن 7 500 دوللارلىق سالىق جەڭىلدىگى جويىلىپ, Tesla-نىڭ جىلدىق تابىسى 1,2 ميلليارد دوللارعا ازايۋى مۇمكىن.

باقىلاۋ مەن تەرگەۋ قىسىمى

بۇدان بولەك, Tesla-نىڭ جۇرگىزۋشىسىز كولىك تەحنولوگياسىنا قاتىستى بىرنەشە فەدەرالدىق تەرگەۋ جۇمىسى ءجۇرىپ جاتىر. كولىك قاۋىپسىزدىگىنە جاۋاپتى اگەنتتىك وتكەن ايدا Tesla-عا ارنايى حات جولداپ, روبوتاكسي جوباسىنىڭ قاۋىپسىزدىك شارالارى تۋرالى سۇراتقان. بۇل رەتتە بيلىك ماسكپەن قارىم-قاتىناس جاقساردى دەگەنمەن, باقىلاۋ توقتامايتىنىن ءبىلدىرىپ وتىر.

ماسك قازىر ساياساتتان بىرتىندەپ الشاقتاپ, بيزنەسىنە قايتا ورالاتىنىن ايتىپ ءجۇر. وسى اپتادا وستيندە باستالاتىن روبوتاكسي جوباسىنا ۇلكەن ءۇمىت ارتىپ وتىر. X پلاتفورماسىندا ول Tesla كومپانياسى Model Y ماركالى اۆتوكولىكتىڭ اۆتوپيلوتتىق نۇسقاسىن سىناقتان وتكىزىپ جاتقانىن جازدى.

الايدا اكتسيونەرلەر ونىڭ ساياساتپەن شەكتەن تىس اۋەستەنۋىنە ريزا ەمەس. وتكەن اپتادا بەلسەندى ينۆەستورلار توبى Tesla ديرەكتورلار كەڭەسىنە حات جولداپ, ماسكتىڭ كومپانياعا اپتاسىنا كەمىندە 40 ساعاتىن ءبولۋىن تالاپ ەتتى.

SpaceX-ءتىڭ عارىشقا جولى اق ءۇي شەشىمىنە قاراپ تۇر

ترامپتىڭ وتكەن بەيسەنبىدە SpaceX-پەن اراداعى مەملەكەتتىك كەلىسىمشارتتاردى توقتاتۋى مۇمكىن ەكەنىن مالىمدەۋى ۆاشينگتوندا ۇلكەن ءدۇمپۋ تۋعىزدى. قازىر NASA مەن پەنتاگون SpaceX قىزمەتىنە قاتتى تاۋەلدى. بۇل كومپانيا عارىشكەرلەردى حالىقارالىق عارىش ستانساسىنا جەتكىزەتىن جالعىز قۇرال رەتىندە تىركەلگەن. سونىمەن قاتار پەنتاگون مەن بارلاۋ اگەنتتىكتەرى ءۇشىن دە ماڭىزدى جەرسەرىكتەردى ۇشىرادى.

وسى كەلىسىمدەر ارقاسىندا ماسك كوممەرتسيالىق عارىش نارىعىندا ۇستەمدىككە جەتتى. الايدا ول ءالى دە مەملەكەتتىك قارجىعا قاتتى تاۋەلدى. Tesla اكتسيالارىنا يەلىك ەتەتىن ينۆەستور روسس گەربەردىڭ پىكىرىنشە, ەگەر SpaceX ۇكىمەت قارجىسىنان ايىرىلسا, كومپانيا قۇنى ەكى ەسەگە تومەندەۋى مۇمكىن.

وداقتان وپا بولمادى

بيىلعا دەيىن ماسك ترامپتىڭ ەڭ سەنىمدى سەرىكتەسى سانالعان. ول DOGE قىزمەتىن باسقاردى, فەدەرالدىق بيۋدجەت پەن كادرلاردى قىسقارتۋعا كومەكتەستى. ينۆەستورلار بۇل وداق Tesla-عا قاتىستى تەكسەرۋلەردى توقتاتىپ, اۆتونومدى كولىكتەرگە رۇقسات الۋعا, سونداي-اق عارىش سالاسىنداعى ءىرى كەلىسىمدەرگە جول اشۋعا كومەكتەسەدى دەپ ۇمىتتەندى.

بۇل جاعداي بۇرىنعى پرەزيدەنت دجو بايدەنمەن قارىم-قاتىناسىنان مۇلدە وزگەشە ەدى. بايدەن اكىمشىلىگى Tesla-نى اق ۇيدەگى ەلەكتروموبيلگە ارنالعان ءىس-شارادان دا تىس قالدىرعان بولاتىن. ال ترامپ بولسا, بيىل ناۋرىزدا اق ءۇيدىڭ الدىندا بەس Tesla كولىگىن قويىپ, بىرىمەن ءوزى ءجۇرىپ كورگەن.

الايدا ەندى ماسك ۆاشينگتوندا بۇرىنعىسىنان دا قيىن جاعدايدا قالۋى مۇمكىن.

«ماسكتىڭ ورنىنا بارىپ, قولىنان تەلەفونىن تارتىپ الاتىن ادام بار ما ءوزى؟» دەيدى ماسكتى بۇرىن قولداپ, قازىر سىناۋشىلار قاتارىنا وتكەن ينۆەستور روسس گەربەر. «تاڭەرتەڭ ويانا سالىپ, سەنى وسى كۇنگە جەتكىزگەن دوستارىڭا قارسى پىكىر ايتىپ وتىرۋعا بولمايدى» دەيدى ول.

سونىمەن ماسك پەن ترامپتىڭ اراقاتىناسى ۋشىققان سايىن, بۇل تەك ەكى ادامنىڭ ەرەگىسى ەمەس, بۇكىل ەكونوميكالىق جۇيەگە اسەر ەتەتىن ساياسي قۇبىلىسقا اينالىپ بارادى.  ەكەۋىنىڭ تەكەتىرەسى اقش-تىڭ ساياسي ۇستىنىن عانا ەمەس, الەمدىك قارجى نارىعىن دا تەڭسەلتۋى مۇمكىن. سول سەبەپتى ساراپشىلار بۇل داۋعا بەيجاي قاراۋعا بولمايتىنىن ەسكەرتىپ وتىر.