سىناپتاي سىرعىعان ۋاقىت. ءومىر اعىسىمەن ۇرپاق الماسادى. كەشەگى تولقىننىڭ ءىزىن بۇگىنگى بۋىن باسادى. سول ايتپاقشى, ەل شەتىنە جاۋ تيگەندە ارىستانداي ايبات شەككەن ۇوس ارداگەرلەرىنەن وسى كۇندە ساناۋلى عانا جان قالىپتى. باتىرلاردىڭ كوزى كەتسە دە ارتىنداعى بالا-شاعا, نەمەلەرىنىڭ ەستەلىكتەرى ولاردىڭ ەرلىكتەرىن ەشقاشان جوقتاتپايدى.
وسى ورايدا قالالىق ءازىل-سىقاق جانە ساتيرا تەاترىندا اعاش ۇستاسى, دەكوراتور-بۋتافور بولىپ ىستەيتىن مامان وردابەك مۇسابەكوۆ مارقۇم اكەسى ۇوس ارداگەرى مامىربەك مۇسابەكوۆتى ەسكە الىپ ونەگەلى ءومىرى جايىندا ءسوز ءوربىتتى.
و.مۇسابەكوۆ بىلاي دەيدى: «اكەم 1922 جىلى دۇنيەگە كەلگەن. قاراباستاۋ ەلدى مەكەنىنىڭ تۋماسى. بۇل اۋىل بۇرىن سايرام اۋدانىنا قارايتىن. 19 جاسىندا اسكەرگە الىنىپ, 1947 جىلى ءبىر-اق ورالعان ەكەن ەلگە. بۇلار بەس اعايىندى بولعان. ءىنىسى, اپكەسى مەن ەكى قارىنداسى. ۇلكەن اپكەسىن ءبىز كورگەن جوقپىز. ەكى قارىنداسى ءۇربى مەن ءاشىر اپكەلەر ەسىمىزدە. ءىنىسى ءامىر 1938 جىلى تۋعان. اعاسى سوعىسقا كەتكەندە كىشكەنتاي بالا ەدى. اكەمنىڭ ايتىسىنا قاراعاندا العاشقى كەزدە جامبىل وبلىسىندا سوعىس ماشىعىنا ۇيرەنىپتى. اتتى اسكەردە بولعان. كەيىن ارتيللەريادا شايقاسقان. بالا كۇنىمىزدە «سوعىس» وينايتىنبىز. اكەمىزدەن قىلىشتى قايراپ بەرەسىز بە دەسەك, «بالالارىم, قىلىش وتكىر بولمايدى» دەپ وتىراتىن. اتتى اسكەردە سوعىسقان سوڭ بىلگەن ەكەن عوي. ول كىسى 1941 جىلى مايدانعا اتتانعاننان بەرلينگە دەيىن ءبىر-اق جەتكەن. سونىڭ اراسىندا ەڭ شەشۋشى ۇرىس ستالينگرادتى قورعاۋعا قاتىسقان. مايدان تۋرالى سۇراساق «ونى قايتەسىڭدەر, قۇداي باسقا سالماسىن, بەيبىت كۇنگە نە جەتسىن» دەپ وتكەن شاقتى ەسكە تۇسىرگىسى كەلمەيتىن. تەلەديداردان سوعىس جايىندا كينو بەرىپ, تانكىلەر شايقاسىپ جاتسا «بالالارىم مۇنىڭ ءبارى ءجاي عانا ادەمى سيۋجەت قوي. شىنايى ومىردە ءبارى مۇلدەم باسقاشا» دەيتىن. اكەمنىڭ باسىندا سوعىستان قالعان اۋىر جاراقاتى بار ەدى. اسكەري شەنى قاتارداعى ساربازدان اعا سەرجانت دارەجەسىنە دەيىن جەتكەن».
بالاسىنىڭ ايتۋىنشا م.مۇسابەكوۆ سوعىستان كەيىن اۋىلىنداعى كوممۋنيزم كولحوزىندا ەسەپشى, سلەسار بولعان. الپىسىنشى جىلدارى ەكى رەت حالىق دەپۋتاتى بولىپ سايلانعان. مامىربەك اقساقالدىڭ كىندىگىنەن 6 ۇل, 3 قىز ءوربيدى. بىراق تاعدىردىڭ جازۋىمەن سۇيگەن جارى ەرتە دۇنيە سالىپ, بالا-شاعانى ءبىر ءوزى تاربيەلەيدى. ەل-جۇرتقا كۇلكى بولمايىق دەپ مامىربەك قارت ۇل-قىزدارىن ەشكىمنەن كەم قىلماي وسىرەدى. وردابەك اعانىڭ ايتۋىنشا ۇلكەن اپكەسى باۋىرلارىنا انا ورنىنا انا بولىپ, ءۇي شارۋاسىنىڭ بار تىرلىگىن اتقارىپتى. قۇدايعا شۇكىر اكەسىنىڭ بەرگەن ءتالىم-تاربيەسىنىڭ ارقاسىندا بالالارى جاقسى ازامات بولىپ شىقتى. ءبارى دە وقىعان, كاسىپ پەن ءبىر-ءبىر شاڭىراقتىڭ يەلەرى. بالالى-شاعالى بولىپ, الدى نەمەرە ءسۇيىپ وتىر. قاراشاڭىراقتا قالعان ەڭ كەنجە ۇلدىڭ جاسىنىڭ ءوزى ەلۋدە. ول دا قاراشا ءۇيدىڭ وتىن مازداتىپ, ۇلكەن اۋلەتتىڭ بەرەكەسىن تاسىتىپ ءجۇر.
«اكەم وتە سابىرلى, بايسالدى كىسى تۇعىن. بالا-شاعاعا ۇرسىپ جەكي بەرمەيتىن. بىراق بۇرق ەتىپ تەز باسىلاتىن ءبىر اشۋى بار-تىن. كىشكەنتاي كەزىمىزدە بارىمىزگە تىرلىكتى ءبولىپ بەرەتىن. ءبىز كەيدە بالا بوپ ويىنعا الدانىپ ۇمىتىپ كەتەتىنبىز. كەشكە جۇمىستان كەلگەندە تاپسىرما ورىندالماسا ءبىر بۇرقىلدايتىن دا قوياتىن نەمەسە كوك شىبىقپەن ءبىر سالىپ قالاتىن. ودان كەيىن ول تۋرالى اڭگىمەنى قايتىپ قوزعامايتىن, لەزدە ۇمىتىپ تۇك بولماعانداي ك ۇلىپ, جايراڭداپ شىعا كەلەتىن. انام ءتىرى كەزدە كۇركەتاۋىق كوپ باعاتىنبىز. ولاردى وسىرۋگە اكەم قاتال قارايتىن. ءبىر كۇركەتاۋىقتى جوعالتپاۋعا تىرىساتىنبىز. وسى تاربيەنىڭ ارقاسىندا ما ەڭبەككە دەگەن جاۋاپكەرشىلىكتى, ادالدىقتى سەزىنىپ وستىك. ءبىزدى قاتارىمىزدان قالدىرماي ۇلدى ۇياعا, قىزدى قياعا قوندىرعان اكەمىزگە راحمەت. ءبىر وكىنىشتىسى جەتپىس جاسىندا باياعى باستان العان مايدانداعى جاراقاتى اسقىنىپ, سودان قايتىس بولدى. تاعى جۇرە تۇرعاندا عوي, ءبىز ەندى اياققا تۇرعاندا قىزىقشىلىعىمىزدى كورە الماي كەتىپ قالعانى الىگە دەيىن جۇرەككە باتادى» دەدى اكەسىن ەسكە الىپ ەمىرەنگەن ۇل و.مۇسابەكوۆ.
جاۋمەن شايقاستا جاس سارباز مامىربەك مۇسابەكوۆ بىرنەشە تانكىنىڭ كوزىن جويىپتى. وسى ەرلىگى ءۇشىن ونى ارنايى ماراپاتقا ۇسىنعان كوماندير اتى-ءجونىن جازىپ الىپ كەتەدى. بىراق سودان كەيىن حابار ءۇشتى-كۇيلى جوعالعان. مۇمكىن الگى كوماندير جولدا مەرت بولدى ما الدە ادەيى تىزىمنەن سىزىپ تاستادى ما ول جاعى جۇمباق. بالاسىنىڭ ايتۋىنشا اكەسى مەدال-ناگراداعا ۇسىنىلىپ تۇرعان جەرىنەن ەلەنبەي قالعانىنا تاڭىرقاسا ءبىر جاعىنان قاپا بولىپتى. ءومىرىنىڭ سوڭىنا شەيىن سول ءبىر وكىنىش پەن نەگە بۇلاي بولدى ەكەن دەگەن سۇراق مازا بەرمەگەن كورىنەدى.
«كومپيۋتەردى جاقسى بىلەتىن تانىس جىگىتكە قولقا سالىپ, ينتەرنەت ارقىلى مايدانگەرلەرگە ارنالعان ماسكەۋدىڭ ارنايى ارحيۆىنە كىردىك. اكەمىزدىڭ قايدا قىزمەت اتقارعانى, قاي مايداندا سوعىسقانى تۇگەل جازىلعان. الايدا ناگراداعا بايلانىستى قۇجاتتار سالىنعان قۇپيا جاشىكتى قانشا ارەكەتتەنسەك تە سول بويى اشا المادىق. مەيلى وتكەنگە سالاۋات. ەڭ باستىسى اكەمىز قانداي ەرلىك جاساسا دا اۋەلى قۇداي كۋا. سوسىن تۋعان ەلى, ارتىندا قالعان ۇرپاعى باتىر باباسىنىڭ داڭقتى ەرلىگىن ەشقاشان ۇمىتپاق ەمەس. اكەمىز ءبىز ءۇشىن ءاردايىم قاھارماندىقتىڭ جارقىن ۇلگىسى بولىپ قالا بەرەدى. مايدان ءوز الدىنا ءبىر بولەك شيەتتەي بالا-شاعانى ءبىر ءوزى باعىپ-قاعۋ دا ۇلكەن ەرلىك. ونى ءدال قازىر كەز كەلگەن ەركەك جاساي الادى دەپ ايتۋ قيىن. باسقا اۋىرتپالىق تۇسسە دە مويىماي كوتەرىپ, بالا-شاعادان بەزبەيتىن اكە ول الەمدەگى ناعىز باتىرلىقتىڭ, ونەگە مەن ادامگەرشىلىكتىڭ بيىك قاسيەتتىڭ ۇلگىسى. ءبىزدىڭ اكەمىز سونداي تاۋ تۇلعالى ادام بولعانى ءۇشىن ماقتانامىز. جانە ءوزىمىز دە سول كىسىگە ۇقساپ ۇل-قىز بەن نەمەرەلەرىمىزگە ءتالىم-تاربيە بەرۋگە ءاردايىم تالپىنامىز» دەدى و.مۇسابەكوۆ ءسوز سوڭىندا.
شىمكەنت