عالىمدار سۇتقورەكتىلەر ميىنىڭ بۇرىن-سوڭدى جاسالماعان ەڭ ۇلكەن كارتاسىن ۇسىندى. بۇل – نەيروعىلىمداعى ەرەكشە جەتىستىك. زەرتتەۋ ناتيجەسىندە تىشقان ميىنىڭ كورۋمەن بايلانىستى كىشكەنتاي بولىگىنەن 200 مىڭنان استام جاسۋشا انىقتالىپ, ولاردىڭ ورنالاسۋى مەن بايلانىس جەلىسى 3D كارتادا بەينەلەندى, دەپ جازادى Egemen.kz.
كارتادا 82 مىڭ نەيرون, 500 ميلليوننان استام سيناپس (نەيروندار اراسىنداعى بايلانىس نۇكتەسى) جانە 4 شاقىرىمعا جۋىق نەيرون سىمدارى كورسەتىلگەن. بۇل مالىمەتتەردىڭ ءبارى – تىشقان ميىنىڭ تەك 1 مم³ كولەمىندەگى بولىگىنەن الىنعان. مۇنداي دالدىك پەن اۋقىم بۇعان دەيىن ادام ميىنىڭ تەكشە ميلليمەترلىك كارتاسىندا عانا كەزدەسكەن ەدى. بىراق وندا نەبارى 16 مىڭ نەيرون مەن 150 ميلليون سيناپس بولعان.
زەرتتەۋشىلەر الدىمەن تىشقاننىڭ كورۋ قىرتىسىنداعى 76 مىڭعا جۋىق نەيروننىڭ بەلسەندىلىگىن تىركەگەن. تىشقان ەكى ساعات بويى ەكراننان ءتۇرلى ۆيدەولاردى, سونىڭ ىشىندە «ماتريتسا» فيلمىنەن ۇزىندىلەردى كورگەن. وسى كەزدە مي جاسۋشالارى قالاي جۇمىس ىستەيتىنى, ءبىر-بىرىمەن قالاي بايلانىساتىنى جازىلىپ الىنعان. كەيىن تىشقان ميىنىڭ سول بولىگىن وتە جۇقا مىڭداعان تىلىككە ءبولىپ, ارقايسىسىن ميكروسكوپپەن سۋرەتكە تۇسىرگەن. سۋرەتتەردىڭ ءبارى ارنايى كومپيۋتەرلىك باعدارلاما ارقىلى بىرىكتىرىلىپ, 3D كارتا جاسالعان. جاساندى ينتەللەكت پەن ماشينالىق وقىتۋ ارقىلى نەيروندار مەن ولاردىڭ تارماقتارى, سيناپستارى انىقتالىپ, كارتاعا تۇسىرىلگەن. زەرتتەۋ ناتيجەسىندە مي نەيروندارىنىڭ اراسىنداعى بايلانىس زاڭدىلىقتارى دا انىقتالدى. مىسالى, ۇقساس كورىنىستەرگە جاۋاپ بەرەتىن نەيروندار – بىردەي باعىتتاعى قوزعالىس نەمەسە بەلگىلى ءبىر ءپىشىن – ءبىر-بىرىمەن ءجيى بايلانىسادى ەكەن. بۇل ولاردىڭ اراقاشىقتىعىنا قاراماستان جۇزەگە اسا بەرەدى.
زەرتتەۋگە 150-دەن استام عالىم قاتىسقان. جوبا «كورتەكستىك جەلىلەردەن ماشينالىق ينتەللەكت» (MICrONS) دەپ اتالادى. عالىمدار جيناعان دەرەكتەردى بارشا زەرتتەۋشىلەرگە اشىق تۇردە ۇسىنىپ وتىر. قازىر كارتا تىشقان ميىنىڭ تەك 0,2%-ىن عانا قامتيدى. دەگەنمەن, زەرتتەۋ توبى بولاشاقتا بۇل تەحنولوگيانى بۇكىل مي كولەمىن كارتاعا تۇسىرۋگە پايدالانباق. عالىمداردىڭ ايتۋىنشا, زەرتتەۋ ميدىڭ كورۋ, ەستە ساقتاۋ, اقپاراتتى وڭدەۋ سياقتى كۇردەلى قىزمەتتەرىن تەرەڭىرەك تۇسىنۋگە جول اشادى.