اباي وبلىس اكىمى بەرىك ءۋالي جۇمىس ساپارىمەن بۇرىنعى شۇبارتاۋ اۋدانىنا قاراستى بىرقاتار ەلدى مەكەندەرگە ارنايى بارىپ, الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق, ينفراقۇرلىم, مادەنيەت جانە ءبىلىم سالاسىنداعى ماڭىزدى نىسانداردىڭ جۇمىسىمەن تانىستى.
ايماق باسشىسى وڭىردەگى جۇمىس ساپارىن شالعاي شاتقان ەمەلتاۋ اۋىلىنان باستادى. ونداعى مەكتەپ, جول, ينتەرنەت ماسەلەسى كەزەڭ-كەزەڭىمەن شەشىلەتىن بولدى. بۇدان كەيىن وبلىس اكىمى بايقوشقار اۋىلىنا بارىپ, اۋىل تۇرعىندارىنىڭ ۇسىنىس-پىكىرلەرىن تىڭدادى. اۋىل تۇرعىندارىنىڭ ايتۋىنشا, بۇل اۋىلعا بۇرىن-سوڭدى وبلىس اكىمى مۇلدە بارماعان. وبلىس اكىمنىڭ ارنايى ات باسىن بۇرىپ, اۋىل حالقىنىڭ جاعدايىمەن تانىسقانىنا ولار ريزاشىلىقتارىن ءبىلدىردى. سونداي-اق ولار اۋىلدا اۋىزسۋ ماسەلەسى بارىن جەتكىزدى. ايماق باسشىسى بۇل ماسەلە بيىل كۇزگە دەيىن شەشىلەتىنىن ايتتى.
بۇدان سوڭ ايماق اكىمى بۇرىنعى اۋدان ورتالىعى بولعان بارشاتاس اۋىلىنىڭ اقساقالدارىمەن جانە اۋىل بەلسەندىلەرىمەن جولىقتى. ولاردىڭ ايتۋىنشا, 30 جىل قاراۋسىز قالعان اۋداننىڭ حالقى جان-جاققا بوسىپ, ەلدى مەكەننىڭ توز-توزى شىققان. ماسەلەن, اۋىل اقساقالى ىرعىزباي سيقىمباەۆتىڭ ايتۋىنشا, اۋدان قايتا قۇرىلماي, ەلدى مەكەن وڭالا قويۋى قيىن.
«ارنايى اۋىلىمىزعا ات باسىن بۇرعانىڭىزعا العىس ايتامىز. ءوزىڭىز بىلەسىز, كەزىندە شۇبارتاۋ اۋدانى – سەمەي وبلىسى كەزىندە ۇلكەن اۋداننىڭ ءبىرى بولدى. جەر كولەمى جاعىنان ءبىرىنشى ورىندى الاتىن. ول كەزدە 19 مىڭداي حالقى بولعان. باسقاسىن ايتپاعاندا, 450 مىڭنان استام قوي مەن 12-13 مىڭ جىلقىسى بار ەدى. اۋىل شارۋاشىلىعى دۇركىرەپ تۇردى. كەيىن اۋداندى تاراتىپ, اياگوزگە قوستى. اۋدان تاراعان سوڭ, مەكەمەلەر جابىلدى. جاستار جۇمىسسىز قالدى. ءسويتىپ ءبارى اندا-مۇندا كەتتى. ال اباي وبلىسى اۋىل شارۋاشىلىعىنا باعىتتالعان ءوڭىر. كەلەشەكتە اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتاتىن بولساق, مۇمكىن شەكارالىق اۋداندار سياقتى, بۇرىن تاراتىپ جىبەرگەن اۋدانداردى قايتا قۇرىپ, جۇمىسىن جانداندىرۋدىڭ مۇمكىندىگى بولىپ قالاتىن شىعار», دەدى اۋىل اقساقالى.
قاريانىڭ ايتۋىنشا, اۋدان قايتا قالپىنا كەلسە, ەلدى مەكەننىڭ تىرشىلىگى جاڭعىرىپ, ءتۇتىنى تىك ۇشار ەدى.
«شۇبارتاۋ – مال شارۋاشىلىعىمەن قاتار, كەن ءوندىرىسى دە دامىپ كەلە جاتقان ءوڭىر. قازىردىڭ وزىندە بەس كەن ورنى بار. وسىدان 25 شاقىرىم جەردە «سارىبۇلاق» كەن ورنى اشىلىپ جاتىر. تاعى ەكى-ءۇش كەن ورنى اشىلادى دەگەن بولجام بار. اۋدان اشىلسا, حالىق تا جان-جاققا كوشۋىن توقتاتىپ, تۋعان جەرگە تۇراقتار ەدى. ەگەر وسى كۇيى قاراۋسىز قالا بەرسە, ءبىر كۇنى جەرىمىز قاڭىراپ بوس قالا ما دەگەن قورقامىز», دەدى بارشاتاس اۋىلىنىڭ قوعامدىق كەڭەسىنىڭ مۇشەسى قايىرجان نۇرسيپاتوۆ.
ايماق باسشىسى بۇل ماسەلەگە قاتىستى حالىق سانىنىڭ ماڭىزدىلىعىن ەسكەرتتى.
«ارينە, جەكە اۋدان بولعان جاقسى. وسى ەلدىڭ جاناشىر ازاماتتارى رەتىندە بۇل ماسەلەنى كوتەرۋلەرىڭىز ورىندى. بىراق بىلەسىزدەر, بۇل حالىق سانىنا بايلانىستى ماسەلە. مىسالى, قازىر شۇبارتاۋ وڭىرىندە 6 جارىم مىڭ ادام قالعان. ماسەلە, مەملەكەت باسشىسىنىڭ ۇيعارىمىمەن قىتاي ەلىمەن شەكارالاس ماقانشى اۋدانى قايتا قۇرىلدى. ونداعى حالىق سانى 20 مىڭ بولدى. سونىمەن قاتار ول جەردە الاكول دەمالىس ورنى, «باقتى» كەدەن بەكەتى جانە مال شارۋاشىلىعى بار, وسى جايتتىڭ ءبارى ەسكەرىلىپ, اۋدان قايتا اشىلدى. بىراق ۇسىنىستارىڭىز قاپەرىمىزدە بولادى, جوعارىعا جەتكىزەمىز», دەدى ايماق اكىمى.
ال جالپى شۇبارتاۋ ءوڭىرىنىڭ ەڭ ءبىرىنشى جان ايقايى – جول ماسەلەسى بولىپ وتىر. مۇنى اۋىل اقساقالدارى دا, قوعام بەلسەندىلەرى دە جەتكىزدى. بۇعان قاتىسى «قازاۆتوجول» ۇلتتىق كومپانياسىنىڭ وڭىرگە جاۋاپتى وكىلدەرى جاۋاپ بەردى. ولاردىڭ مالىمدەۋىنشە, اياگوز بەن بارشاتاس اراسىنا جول سالۋ جۇمىستارى باستالدى. بۇل جۇمىس 2027 جىلعا دەيىن تولىق اياقتالادى.
«بىلتىر بارشاتاس پەن مالگەلدى اۋىلدارى اراسىنداعى جولدىڭ 10 شاقىرىمىنا اسفالت توسەلگەن. بيىل وسى جولدىڭ 30 شاقىرىمى ورتاشا جوندەۋدەن وتەدى», دەيدى ولار.
جەرگىلىكتى تۇرعىندار وبلىس اكىمىنە بىلتىر جاسالعان جولدى جۇك كولىكتەرى ءبۇلدىرىپ جاتقانىن جەتكىزدى. «قاراعاندى-اياگوز-تارباعاتاي-بوعاس» جولىمەن شۇبارتاۋ ءوڭىرىنىڭ 7 مىڭعا جۋىق حالقى قاتىنايتىنىن ايتىپ, جولدىڭ بۇگىنگى جاعدايىنا الاڭداۋشىلىقتارىن ءبىلدىردى.
ايماق باسشىسى شۇبارتاۋ ءوڭىرىنىڭ جول ماسەلەسىن جاقسى بىلەتىنىن جەتكىزدى.
«بۇگىن وسى جولدىڭ جاعدايىن كورەيىن دەپ ارنايى كەلدىم. بيىل بۇل كۇرە جولدىڭ ەكى ۋچاسكەسىنە اسفالت توسەلەدى. بۇعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن قارجى بولىنگەن. بۇل جۇمىس كەلەسى جىلى دا جالعاسادى. شۇبارتاۋ وڭىرىندەگى جولداردىڭ جاعدايىن جاقسارتۋ جەكە باقىلاۋىمدا بولادى» دەدى وبلىس اكىمى.
اباي وبلىسى,
بارشاتاس اۋىلى