نىساندار قۇرىلىسى نەگە كەشىگەدى؟

سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنت­تىگى اتىراۋ وب­لىس­تىق دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى ەرۇلان سەرىكقاليەۆتىڭ ايتۋىنشا, قۇرى­لىس سالاسىندا الاڭداتاتىن تۇيتكىل ازايماي تۇر. ەڭ باستىسى – الەۋمەتتىك نىساندار مەن جولدىڭ قۇرىلىسىن ساپاسىز جۇرگىزۋ.

«دەپارتامەنت قىزمەتكەرلەرى قۇرى­لىسى ۇزاققا سوزىلعان نىساندارعا تالداۋ جۇرگىزدى. تالداۋ كەزىندە نىساندار قۇرى­لىسىنىڭ كەشىگۋىنە سەبەپ بولاتىن بىرنەشە سىبايلاس جەمقورلىق قاۋپى انىقتالدى. بىرىنشىدەن, تاپسىرىس بەرۋشىلەر تاراپىنان ءتيىستى باقىلاۋ جاسالمايدى. ەكىنشىدەن, تەحنيكالىق قاداعالاۋ جوق. ۇشىنشىدەن, مەردىگەرلىك كومپانيالاردىڭ مەم­لەكەتتىك تاپ­سىرىس بەرۋ­شى­لەرمەن ۇلەستەس بولۋى الاڭ­­­دا­تادى. تورتىنشىدەن, مەردى­گەر­لەر ارا­­­سىنداعى كارتەلدىك ءسوز بايلاسۋ, جوبا­­لاۋ-سمەتالىق قۇجاتتامانى تۇزەتۋ, قو­سىم­شا بيۋدجەت قارجىسىن ءبولۋ دەرەگى باي­قالدى. بەسىنشىدەن, ءتيىستى ليتسەنزياسى جوق مەردىگەرلەر جۇمىستاردى ورىندايدى. التىن­شىدان, قۇرىلىس جوبالارىنا جا­ۋاپتى بۇرىنعى شەنەۋنىكتەردىڭ كەيىننەن كەلىسىمشارت جاسالعان مەردىگەرلىك مەكەمەلەرگە جۇمىسقا ورنالاسۋ دەرەگىنە ەرەكشە نازار اۋدارىلدى», دەيدى ە.سەرىك­قاليەۆ.

وبلىستاعى قۇرىلىسى كەشىك­تىرىلىپ, مەر­زى­مىندە اياقتالماعان نىسانداردىڭ جار­تى­سىنان كوبى اتىراۋ قالاسىندا ورنا­لاسقان – 48 نىسان.

«قۇرىلىسى كەشىكتىرىلگەن 81 نىسانعا 72 ميلليارد تەڭگە بولىنگەنى انىقتالدى. وسى كەز­گە دەيىن 42,5 ميلليارد تەڭگە­دەن استامى عانا يگە­رىلدى. نى­سان­داردىڭ ءبارىنىڭ الەۋ­مەت­تىك سالا ءۇشىن ماڭىزى زور. ونىڭ ىشىندە 35 تۇرعىن ءۇي, 32 ينفرا­قۇرىلىمدىق نىسان, 4 مادەنيەت ءۇيى, 3 سپورت كەشەنى, 5 مەكتەپ پەن 2 اۋرۋحانا بار. الەۋمەتتىك سالاعا سەرپىن بەرەتىن نىسانداردىڭ قۇرىلىسىنداعى ۇزاققا سوزىلعان كىدىرىس قوعامنىڭ الاڭداۋشىلىعىن تۋدىرىپ وتىر. مۇنى سىبايلاس جەمقورلىق قاۋپى مەن جاۋاپتى ورگانداردىڭ ارەكەتسىزدىگىنىڭ ىقتيمال كورىنىسى رە­تىندە باعالاعان ءجون», دەپ ما­لىم­­دەدى دەپارتامەنت باسشىسى.

ونىڭ ايتۋىنشا, جەرگىلىكتى اتقا­رۋ­شى ورگاندارعا انىقتال­عان سىبايلاس جەمقورلىق تاۋە­كەلدەرىن جويۋ ءۇشىن بىرنەشە ۇسىنىس بەرىلىپ وتىر. بىرىنشىدەن, قۇرىلىسى اياقتالعان, بىراق ءتۇرلى سەبەپپەن قابىلدانباعان نىسانداردى انىقتاپ, تۇپكىلىكتى شەشىم قابىل­داۋ قاجەت. ەكىنشىدەن, كە­لىسىم­شارتتا كورسەتىلگەن مىندەت­­تەمەلەرىن ورىنداماعان مەر­دىگەر­لەردەن تۇراقسىزدىق ايىبىن ءوندىرىپ الۋدى جەدەلدەتكەن ءجون. ۇشىنشىدەن, نەگىزگى نىسانداردىڭ قۇرى­لىسىن اياقتاۋ ءۇشىن تەندەرلىك راسىم­دەردى جۇرگىزۋ كەرەك. تورتىنشىدەن, جوسىق­سىز مەر­دىگەرلەردى تانۋ تۋرالى تالاپ-ارىز­داردىڭ بەرىلۋىن باقىلاۋ كۇشەيتىلۋگە ءتيىس.

ء«بىزدىڭ ۇسىنىستارىمىزدىڭ ءتيىمدى تۇستارى بار. بىرىنشىدەن, بۇل نىساندار قۇرىلىسىنىڭ كەشىكتىرىلۋىنە جول بەرىلمەيدى. ەكىنشىدەن, بيۋدجەت قارجىسىن ءتيىمدى پايدالانۋدى قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان. وسى كەزگە دەيىن مەردىگەر­لەردەن 69 ميلليون تەڭگەدەن استام تۇراق­سىز­دىق ايىبى ءوندىرىلدى. جوسىقسىز كوم­پا­نيالار ارنايى تىزىلىمگە ەنگىزىلدى. زاڭ بۇزۋشىلىقتارعا جول بەرگەن شەنەۋ­نىك­تەر­دى جاۋاپكەرشىلىككە تارتۋ شارالارى قا­بىلداندى», دەيدى ە.سەرىكقاليەۆ.

«مەملەكەت باسشىسى ۇسىنعان «زاڭ مەن ءتارتىپ» قاعيداتىن ىسكە اسىرۋ, ماڭىزدى الەۋمەتتىك نىساندار قۇرىلىسىنىڭ ۋاقتىلى اياقتالۋىن باقىلاۋ ماقساتىندا مونيتورينگ جۇرگىزىلدى. ماسەلەن, مۇقىر اۋىلدىق وكرۋگىندە مادەنيەت ءۇيى 400 ورىنعا ەسەپتەلگەن. بۇرىن قۇرىلىسقا 2 مەر­دىگەر تارتىلدى. الايدا ەكەۋى دە جۇ­مىستى مەرزىمىندە تاپسىرا المادى. اتالعان نىسانداعى تۇيتكىل ءبىرىنشى مەر­دى­گەردىڭ شارتتا كوزدەلگەن مىندەتتەردى ءتيىستى دەڭگەيدە ورىنداماي, قارجىلىق قيىن­دىققا بايلانىستى قۇرىلىستى تاستاپ كەتۋى­نەن تۋىندادى. ەكىنشى مەردىگەرمەن جا­سالعان شارتتىڭ زاڭدىلىعى تۇرعىسىنان سوت پرو­تسەسى جۇر­گىزىلىپ جاتىر», دەپ مالىم­دەدى دەپارتامەنت باسشىسىنىڭ ءبىرىنشى ورىن­باسارى نۇرلان جاحين.

ونىڭ دەرەگىنە قاراعاندا, نىسان جوبا­سىنا تۇزەتۋلەر ەنگىزىلگەن. ءسويتىپ, 2024 جىلعى 5 شىلدەدە جاڭا مەردىگەر – «جيەنباي» جشس-مەن مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ شارتى جاسالعان. قازىر مادەنيەت ءۇيى قۇ­رىلىسىنىڭ 27%-ى عانا ورىندالعان.

وسى كەزگە دەيىن باعانالاردى قۇيۋ اياقتالعان. ەندى ەدەن پليتاسىنىڭ قالىپتارىن مونتاجداۋ ءجۇرىپ جاتىر.

اتىراۋدا قۇرىلىسى ۇزاققا سوزىلعان نىسانداردىڭ قاتارىندا تالقايراڭ اۋى­لىن­داعى جاڭا شاعىن اۋداننىڭ قۇرىلىسى دا بار. وبلىس اكىمىنىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى رۋسلان جۇماعازيەۆ بەرگەن دەرەكتەرگە سۇيەن­سەك, اتىراۋ قالاسىنىڭ باس جوس­پا­رىنا سايكەس, كوپقاباتتى تۇرعىن ۇيلەر سا­لۋعا مۇنايلى شاھار ماڭىنداعى ەلدى مە­كەن­نەن 62 گەكتار جەر تەلىمى بولىنگەن. سودان سوڭ تۇرعىن ۇيلەر قۇرىلىسىنىڭ جوسپارى جاساقتالعان.

«سوعان سايكەس 70 تۇرعىن ءۇي سالۋ جوسپارلانعان. ونىڭ ىشىندە 1 080 پاتەرلىك 24 تۇرعىن ءۇيدىڭ 2019 جىلى قۇرىلىسى باس­تالعان ەدى. ۇيلەردىڭ اۋماعى 56 مىڭ 323 شار­­شى مەتردى قۇرايدى. قازىر 8 ءۇي­دىڭ قۇرى­لىسى تولىق اياقتالدى. تۇرعىن ۇي­لەردى ينجەنەرلىك-كوممۋنيكاتسيالىق جۇيە­­لەردىڭ قۇرىلىسى تياناقتالعان سوڭ قول­­­دا­­نىسقا بەرۋ جوسپارلانىپ وتىر», دەپ حابار­لادى ر.جۇماعازيەۆ.

سپۋتنيك قالاشىعى اۋماعىندا ماگيس­ترالدىق ەلەكتر جەلىسى بار 110/10 كۆت قو­سالقى ستانسا قۇرىلىسى اياقتالدى. الاڭ­­نان تىس اۋماقتا ەلەكتر جەلىسى تار­تىلعان. قازىر 24 تۇرعىن ۇيدە الاڭىشىلىك ەلەكتر جەلىسىن تارتۋ جۇمىسىنىڭ 90%-ى اتقا­رىلىپتى. جاڭا شاعىن اۋداندا ماگيس­ترالدىق گاز قۇبىرىنىڭ قۇرىلىسى اگرس قوندىرعىسىمەن قوسا ءجۇرىپ جاتىر. گاز جەتكىزۋ قۇبىرىنىڭ, الاڭنان تىس گاز جەلىسىن ەلەكترمەن قامتۋ قۇرى­لىسى اياقتالىپ تۇر. قۇرىلىسى اياق­تالۋعا جاقىنداعان 24 تۇرعىن ءۇيدى گازبەن قامتيتىن جەلىنىڭ قۇرىلىسى دا ءبىتتى. مۇندا ۇزىندىعى 9,3 شاقىرىم ماگيس­ترال­دىق سۋ قۇبىرىن تارتۋ جۇمىستارى ءجۇرىپ جاتىر. سۋ قۇبىرىنىڭ دايىندىعى – 95%.

«تۇرعىن ۇيلەرگە سۋ جانە كارىز قۇبى­رىن جەتكىزۋ نىسانىنىڭ قۇرىلىسى اياق­تالدى. ۇزىندىعى 22 شاقىرىم ماگيس­ترالدىق كارىز جەلىسىنىڭ قۇرىلىسى باس­تالدى. قايىرشاقتى اۋىلدىق وكرۋگىنە قاراستى اۋىلدار اتالعان كارىز جەلىسىنە قوسى­لۋىنا بايلانىستى جوبالاۋ-سمەتا­لىق قۇجاتتاماعا تۇزەتۋلەر ەڭگىزىلىپ جاتىر. وسى ايدا جوباعا مەملەكەتتىك ساراپ­تا­ما­نىڭ قورىتىندىسى الىنادى», دەيدى وبلىس اكىمىنىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى.

الايدا جاڭا شاعىن اۋداندا جىلۋ جە­لىسىن جۇرگىزۋ ءالى تولىق اياقتالماي وتىر. ماسەلەن, قۋاتى ساعاتىنا 99 گكال قۇ­راي­­تىن قازاندىقتىڭ قۇرىلىسىنا باي­لا­نىستى جوبالاۋ-سمەتالىق قۇجات­تاما­سى جاساقتالىپ, ساراپتامادان وتكى­زۋگە جىبەرىلگەن. جىلۋ جەتكىزۋ جەلىسى قۇرى­لى­سىنىڭ 25%-ى ورىندالدى. الاڭنان تىس جى­لۋ جەلىسىن جۇرگىزۋ اياقتالدى. Aلاڭ­ىشىل­­ىك جى­لۋ جەلىسىنىڭ 75%-ى جۇر­گىزىلگەن. قازىر اۆتو­كولىك جولى مەن اباتتاندىرۋ جۇ­مىسى قوسا اتقارىلىپ جاتىر. شاعىن اۋ­د­ان­داعى №1, №4 كوشەدەن باسقا­سىندا اس­تىڭ­عى ءىرى قا­بات­تى اسفالت سالىندى. جول­دىڭ دايىن­دى­عى – 60%.

«ماگيسترالدىق بايلانىس جەلىسىنىڭ 70%-ى دايىن تۇر. ۇيارالىق بايلانىس جەلىسىن جۇرگىزۋگە جەر قازۋ جۇمىسى كە­دەرگى كەلتىردى. سوعان بايلانىستى جۇ­مىس ۋاقىتشا توقتاتىلدى», دەپ مالىمدەدى ءباسپاسوز حاتشىسى.

اتىراۋ وبلىسى