وتكەن جىلى مەملەكەت باسشىسى ق.توقاەۆتىڭ باستاماسىمەن قولعا الىنعان «تازا قازاقستان» ەكولوگيالىق اكتسياسى جەر-جەرلەردە جوعارى قارقىنمەن جۇرگىزىلدى. توننا-توننا قوقىس شىعارىلىپ, ايماق, اۋدان, اۋلا, كوشەلەر اباتتاندىرىلدى, جايقالعان كوشەتتەر ەگىلدى.
ءار بەيسەنبى سايىن ۇيىمداستىرىلعان تازالىق اكتسياسىنا جاس تا, كارى دە تارتىلدى. سەنبىلىكپەن عانا شەكتەلىپ قالعان جوق, تۇرعىندار الا جازداي, اپتا سايىن تازالىق جۇمىسىمەن اينالىستى. مەكەمەلەردىڭ ماڭايى, ءۇي-جايدىڭ اينالاسى عانا ەمەس, تابيعات اياسىنداعى قوقىستار دا قاپقا قاتتالىپ, ءتيىستى ورىندارعا جونەلتىلدى. ءسويتىپ, ءار بەيسەنبى ءوڭىر تۇرعىندارى ءۇشىن مەرەكەگە اينالدى.
كوكتەم شىعا وسكەمەننىڭ ىرگەسىندەگى اقباۋىر تاريحي-ارحەولوگيالىق كەشەنىندە جۇرگىزىلگەن تازالىق جۇمىستارىنا, ۇلان اۋدانى اۋماعىنداعى اكتسياعا جەرگىلىكتى ازاماتتار عانا ەمەس, وسكەمەندىكتەر دە ۇلەس قوستى. ەرىكتىلەر, اكىمدىك قىزمەتكەرلەرى, تۋريزم سالاسىنىڭ ماماندارى باس بىرىكتىرىپ, تاريحي كەشەننىڭ ماڭايىن مۇنتازداي ەتتى. تازالىق جۇمىستارىنان سوڭ قورشاۋدىڭ بويىنا كوشەت ەگىپ, كەشەننىڭ ءسانىن كىرگىزدى. سول كوشەتتەر كۇزگە دەيىن جايقالىپ, جاسىل جەلەككە اينالىپ ۇلگەردى. بەلسەنە قاتىسىپ جۇرگەن ەرىكتىلەر بۇل شارانىڭ تاربيەلىك ءمانى بار ەكەنىن ايتادى.
– ەكولوگيالىق اكتسيا باستالادى دەگەندى ەستىگەندە ەرەكشە قۋاندىق. ويتكەنى تابيعاتتا قوقىستىڭ شاشىلىپ جاتقانىن جانىمىز سۇيمەيدى. قالانىڭ ءىشى عانا ەمەس, سىرتىنا دەيىن تازالادىق. قالانىڭ كورىكتى جەرى – قازاقستان تاۋىنداعى تازالىق جۇمىستارىنا دا بەلسەنە ۇلەس قوستىق. قازىردە دالاعا بوس بوتەلكە تۇرماق, ءبىر جاپىراق قاعاز تاستاعىمىز كەلمەيدى. دەمەك اكتسياعا قاتىسقان ءار جاس تابيعاتتى ايالاۋدى, قورشاعان ورتانى قورعاۋدى, ەڭبەكتى باعالاۋدى كوڭىلدەرىنە مىقتاپ ءتۇيدى, – دەيدى وسكەمەننىڭ بەلسەندى جاستارىنىڭ ءبىرى ايان قالىمبەك.
جالپى, ەل كولەمىندە كەڭىنەن قانات جايعان اكتسياعا وبلىستا 541 مىڭنان استام ادام قاتىسىپ, 6,6 مىڭ تەحنيكا تارتىلدى. 204 ساياباق پەن سكۆەرلەردىڭ ماڭايى اباتتاندىرىلدى. 323 تاريحي-مادەني ەسكەرتكىش, 859 الەۋمەتتىك نىساننىڭ ماڭى تازالاندى. وزەن-كولدەردىڭ جاعالاۋى دا نازاردان تىس قالمادى. ۇزىن سانى 83 مىڭ اۋلادان 29 مىڭ توننا قوقىس شىعارىلدى. 110,5 مىڭ ءتۇپ كوشەت وتىرعىزىپ, اينالا جاسىل جەلەككە وراندى. «تازا بەيسەنبى», «تازا ايماق», «TazaLike» سىندى شاعىن اكتسيالار تۇراقتى ۇيىمداستىرىلدى. اكتسيا بيىل دا جوسپارلى تۇردە, جۇيەلى جالعاسىن تابادى.
شىعىس قازاقستان وبلىسى