سالىقتىق-بيۋدجەتتىك رەفورمالارعا دايىندىق تاقىرىبى ءوڭىر-وڭىردە قىزۋ تالقىلانىپ جاتىر. ۇكىمەت وكىلدەرى جەرگىلىكتى كاسىپكەرلەردىڭ ۇسىنىس, پىكىرىن تىڭداپ, كوپشىلىكتى تولعاندىرعان ساۋالدارعا جاۋاپ بەرىپ كەلەدى.
قارجى ۆيتسە-ءمينيسترى داۋرەن تەمىربەكوۆ پەن ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگى سالىق جانە كەدەن ساياساتى دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى ەرلان ساعىناەۆ باستاعان بيزنەس-قوعامداستىقپەن تالقىلاۋ ءۇشىن قۇرىلعان جۇمىس توبى جەتىسۋ وبلىسىندا كەزدەسۋ وتكىزدى. كەزدەسۋدە «بىرگە ءبىز كۇشپىز» كاسىپكەرلەر قاۋىمداستىعىنىڭ باسشىسى ەدىل قازاقباەۆ شەشىم قابىلداۋدا سالماقتى كوزقاراستىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, مەملەكەت پەن كاسىپكەرلەر اراسىنداعى سىندارلى ديالوگ ەلىمىزدە قولايلى بيزنەس ورتا قالىپتاستىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىعىن قورعاۋ جانە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل جونىندەگى كەڭەستىڭ توراعاسى بانيامين فايزۋللين مەملەكەتتىڭ بيۋدجەتتىك ساياساتىنداعى الداعى وزگەرىستەردى شاعىن جانە ورتا بيزنەس وكىلدەرىمەن جان-جاقتى تالقىلاۋ قاجەت ەكەنىن باسا ايتتى.
قاراعاندى وبلىسىندا بولعان كەزدەسۋدە «قازاقستانداعى جەكە كاسىپكەرلىكتى دامىتۋعا جاردەمدەسۋ» قاۋىمداستىعىنىڭ پرەزيدەنتى ۆلاديمير بىكوۆ: «ەكونوميكالىق تۇراقتىلىق – مەملەكەتتىك رەسۋرستاردى ءتيىمدى باسقارۋدان, ىنتالاندىرۋ جۇيەسىن قايتا قاراۋدان جانە بيۋدجەتتىك قاراجاتتى ۇتىمدى پايدالانۋدان باستالادى. گرانتتاردى پايىزسىز نەسيەلەرگە اۋىستىرۋ قاجەت, وسىلايشا قاراجات ەكونوميكاعا قايتا ورالادى», دەدى. ءوڭىردىڭ قۇرىلىس سالاسى وكىلدەرى اتىنان «قۇرىلىسشىلار قاۋىمداستىعى» جك جانە زت پرەزيدەنتى, «اسپاپ» وك ديرەكتورى تولەگەن ءاشىموۆ: «سالىق كودەكسى جوباسىندا كاسىپكەر ءوز كونتراگەنتى مەملەكەتتىك ورگانداردا ءتيىستى تۇردە تىركەلگەن جاعدايدا, باسقا تۇلعالاردىڭ سالىقتىق جانە وزگە دە مىندەتتەمەلەرى ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلماۋعا ءتيىس دەگەن ەرەجەنى قاراستىرۋ قاجەت», دەدى.
سونىمەن قاتار قوستاناي وبلىسىندا وتكەن كەزدەسۋدە قارجى ۆيتسە-ءمينيسترى ەرجان ءبىرجانوۆ ەلىمىزدەگى ققس شەگى الەمدەگى ەڭ تومەنگى مولشەر ەكەنىن اتاپ ءوتىپ, سونداي-اق ققس تولەۋشىلەر شوعىرىن كوبەيتۋ بيزنەس ءۇشىن تەڭ باسەكەلەستىك جاعدايلاردى قالىپتاستىرۋعا مۇمكىندىك بەرەتىنىن ەسكە سالدى.
قوستانايلىق كاسىپكەرلەر سالىق رەفورماسىنا ۇتىمدى ءارى تەڭگەرىمدى كوزقاراس قالىپتاستىرۋ ءۇشىن جەرگىلىكتى دەڭگەيدە سىندارلى ديالوگتىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى. وبلىستىق قۇرىلىسشىلار قاۋىمداستىعىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى يرينا ۆيكۋلوۆا قۇرىلىس سالاسى بويىنشا قۇرىلىس كومپانيالارى مەن جوبالاۋشىلارعا سالىقتىڭ سارالانعان ءتاسىلىن قولدانۋ قاجەتتىگىن ايتتى. سونىمەن قاتار كاسىپكەرلەر قۇرىلىس سالاسىن قولداۋ شارالارىن, ونىڭ ىشىندە ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەردە نەسيەلەر بويىنشا جەڭىلدەتىلگەن مولشەرلەمەلەردى قاراستىرۋ مۇمكىندىگىن تالقىلاۋدى سۇرادى.
الماتى وبلىسىندا وتكەن تالقىلاۋدا ۇلتتىق ەكونوميكا ۆيتسە-ءمينيسترى باۋىرجان قۇدايبەرگەنوۆ كەڭەسكە قاتىسۋشىلاردى ۇكىمەتتىڭ ققس مولشەرلەمەسىن 16% دەڭگەيىندە بەلگىلەۋ, بىرقاتار باسىم سالاعا 10% تومەندەتىلگەن مولشەرلەمەنى ەنگىزۋ جانە اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارىن وندىرۋشىلەردى سالىقتان بوساتۋ جونىندەگى ۇسىنىسىمەن تانىستىردى. كەزدەسۋ بارىسىندا الماتى وبلىسى بيزنەس-قوعامداستىعىنىڭ وكىلدەرى الداعى سالىقتىق وزگەرىستەرگە قاتىستى ءوز پىكىرلەرىن ءبىلدىردى. الماتى وبلىسى كاسىپكەرلەر پالاتاسى جانىنداعى ساۋدا جانە قىزمەت كورسەتۋدىڭ سالالىق كەڭەسى توراعاسى اسەت تالعاتبەك ارزان نەسيەلەر ءۇشىن بازالىق مولشەرلەمەلەردى تومەندەتۋدى جانە سالىق تولەۋ جۇيەسىن جەڭىلدەتۋدى ۇسىندى.
«Bilim Invest «ۇلتتىق ءبىلىم بەرۋ ينۆەستورلارى قاۋىمداستىعىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى كۇلاندا باتىربەكوۆا رەفورمالاردى جۇرگىزۋ كەزىندە ءبىلىم سالاسىنا قولداۋ كورسەتۋ قاجەتتىگىنە توقتالدى. اتاپ ايتقاندا, وڭىرلەردىڭ ءبىلىم بەرۋ سالاسىن دامىتۋ كارتاسىن ازىرلەۋدى ۇسىندى.
«اۋىلدارداعى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ دامۋىن باقىلاۋ قاجەت. ول ءۇشىن جەكەمەنشىك ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىن سارالاۋ كەرەك. جەكە عيماراتى بار, مەكتەپتەر مەن بالاباقشالار بار, ءۇي-جايدى جالعا الاتىندار بار. 50-75 بالاعا ارنالعان, 100-200 بالاعا ەسەپتەلگەن تاربيە جانە ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرى بار», دەپ ءتۇسىندىردى ك.باتىربەكوۆا.
سونداي-اق سپيكەر سالىقتى كوتەرۋمەن قاتار, بيۋدجەت شىعىستارىنىڭ قۇرىلىمىنا سىن كوزبەن قاراۋدىڭ ماڭىزدى ەكەنىنە توقتالدى. قاتاڭ بيۋدجەتتىك ەرەجەلەردىڭ ساقتالۋىن باقىلاۋدى كۇشەيتۋ قاجەت. كەڭەسكە قاتىسۋشىلار سالىق ساياساتىنداعى وڭتايلى شەشىمدەردى ىزدەۋ ءۇشىن مەملەكەت پەن بيزنەس اراسىنداعى سىندارلى ديالوگتىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى.
تاۋەلسىز كاسىپكەرلەر قاۋىمداستىعىنىڭ توراعاسى قامبار باەكەنوۆ رەفورمالاردىڭ اشىقتىعى مەن كاسىپكەرلەردىڭ پىكىرلەرىن ەسەپكە الۋ شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قولداۋدىڭ ءتيىمدى تەتىكتەرىن ازىرلەۋگە مۇمكىندىك بەرەتىنىنە سەنىم ءبىلدىردى, بۇل ءوز كەزەگىندە ەلىمىزدىڭ ەكونوميكالىق دامۋىنا وڭ اسەرىن تيگىزەدى.
قورىتىندىلاي كەلە, ۆيتسە-مينيستر باۋىرجان قۇدايبەرگەنوۆ بارلىق ۇسىنىس نازارسىز قالماي, جان-جاقتى تالدانىپ, جۇمىس بارىسىندا ەسكەرىلەتىنىن ايتتى.