حالىقتى شيرەك عاسىردان اسا ۋاقىت بويى ۇزدىكسىز اۋىزسۋمەن قامتاماسىز ەتىپ كەلە جاتقان «سۋ رەسۋرستارى-ماركەتينگ» جشس مەن جەرگىلىكتى اكىمدىك اراسىندا تالاس-تارتىس باسىلماي تۇر. قالا اكىمدىگى اتالعان كاسىپورىندى ستراتەگيالىق نىسان رەتىندە مەملەكەت مەنشىگىنە قايتارۋدى كوزدەسە, سەرىكتەستىك باسشىلىعى ونى زاڭسىز دەپ تاۋىپ, ءوز قارسىلىعىن ءبىلدىرىپ جاتىر.
قوعامدا دا حالىق پىكىرى ەكىگە جارىلعان. بىرەۋلەر كاسىپورىننىڭ مەملەكەت قاراماعىنا ءوتۋىن قالاسا, ەندى باسقالارى بۇل باستاماعا قارسى. ويتكەنى ولاردىڭ پىكىرىنشە, سەرىكتەستىك كوممۋنالدىق مەنشىككە وتكەن جاعدايدا ءدال قازىرگىدەي ءتيىمدى مەنەدجەرلىك باسقارۋ بولماي قالادى. سەبەبى «سۋ رەسۋرستارى-ماركەتينگ» شاھارداعى ءوز قىزمەتىن ءمىنسىز اتقارىپ كەلە جاتقان بىردەن-ءبىر سەرىكتەستىك بولىپ سانالادى. وسى كۇنگە دەيىن اكىمدىكتىڭ بۇل ارەكەتىن قولدايتىندار مەن جاقتامايتىن قوعام بەلسەندىلەرى اراسىندا پەتيتسيا جاريالانىپ, سوعان بايلانىستى ەكى رەت حالىقپەن تالقىلاۋ جيىندارى ۇيىمداستىرىلدى. «سۋ رەسۋرستارى-ماركەتينگ» جشس-نىڭ مەملەكەت مەنشىگىنە قايتارىلۋىنا قارسى پەتيتسيا 2024 جىلدىڭ 10 جەلتوقسانىندا شىمكەنت قالاسى اكىمدىگىنە ۇسىنىلدى. بۇل ارىز سونداي-اق «E-Petition.kz»-ءتىڭ رەسمي پورتالىندا جاريالاندى.
ماسەلەن, جۋىردا قوعام بەلەندىسى بەگىمقۇل تولەنتاەۆتىڭ پەتيتسياسىن جاريا تالقىلاۋ جيىنى ءوتتى. وعان كاسىپورىن باسشىلىعى مەن قىزمەتكەرلەرى, قالا اكىمدىگىنىڭ وكىلدەرى, ءتيىستى سالا ماماندارى, شاھاردىڭ قاراپايىم تۇرعىندارى قاتىستى.
جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىك بۇعان دەيىن كاسىپورىنعا اۋىزسۋ ءتاريفىن نەگىزسىز قىمباتتاتقان دەگەن كىنا ارتقان ەدى. ءسويتىپ, ءۋاج رەتىندە الماتى مەن استانا قالالارىنداعى سۋدىڭ تومەن باعاسىن مىسالعا كورسەتكەن. كەشەگى جيىندا «سۋ رەسۋرستارى-ماركەتينگ» جشس باسشىسى اناربەك ورمان وسى ايىپقا بايلانىستى ءوز مالىمدەمەسىن جاسادى. ول تاريف باعاسىنىڭ ارزان, قىمبات بولۋى تىكەلەي اكىمدىكتىڭ قۇزىرەتىندەگى تىرلىك ەكەنىن جەتكىزدى.
«تاريف قىمبات دەيدى. ال ءتاريفتى رەتتەيتىن, بەكىتەتىن كىم؟ ارينە, اكىمدىك پەن دەپۋتاتتار. ەگەر اۋىزسۋ باعاسى قىمبات بولسا, نەگە ولار ءبىرىنشى وزدەرى بارىپ تەكسەرمەيدى؟ ءبىز بەكىتىلگەن تاريف بويىنشا اتقارعان جۇمىسىمىزعا تەك ەسەپ بەرەمىز. جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىك تاريفكە قاتىستى الماتى مەن استانا قالاسىنىڭ باعالارىن ايتىپ قويمايدى. اينالايىندار-اۋ, الماتى قالاسى بيۋدجەتتەن جىلىنا اۋىزسۋعا دەپ 13 ملرد تەڭگە سۋبسيديا بولەدى. استانا قالاسى اكىمدىگىنىڭ بۇل ماقساتتاعى سۋبسيديا كولەمى 9 ملرد تەڭگەنى قۇرايدى. ال بىزدە ونىڭ ءبىرى دە جوق. ەگەر جەرگىلىكتى اكىمدىك قالا حالقىنا جانى اشىسا, نەگە بيۋدجەتتەن اقشا ءبولدىرىپ, ەسكى قۇبىرلاردى اۋىستىرمايدى؟» دەدى كاسىپورىن باسشىسى ا.ورمان.
جيىن بارىسىندا قوعام بەلسەندىلەرى قالىپتاسقان جاعدايعا بايلانىستى ءوز ويلارىن ورتاعا سالدى. ولاردىڭ كوپشىلىگى كاسىپورىن جەكەنىڭ قولىندا قالا بەرۋى قاجەت دەگەن پىكىرلەرىن ءبىلدىردى. سەبەبى ەرتەڭگى كۇنى كوممۋنالدىق مەنشىككە وتكەن جاعدايدا كاسىپورىندا قىزمەت ساپاسى كۇرت ناشارلاپ كەتۋى مۇمكىن. ونىڭ ۇستىنە نارىق زامانىندا ءبىر قولدان وتكەن سەرىكتەستىك ەكىنشى ينۆەستوردىڭ مەنشىگىنە اينالىپ كەتپەسىنە كىم كەپىل؟ كەلەشەكتە سۋمەن جابدىقتاۋشى مەكەمەنىڭ يەسى شەتەلدىك ينۆەستور بولىپ قالۋى دا كادىك. حالىق وسىنى ايتىپ, كۇدىك-كۇماندارى بار ەكەنىن جاسىرمادى. سونىمەن قاتار قانشاما ستراتەگيالىق نىسان بار. بىراق اكىمدىك نەگە ەلدى ساپالى سۋمەن ۇزدىكسىز قامتاماسىز ەتىپ وتىرعان كاسىپورىنعا شۇيلىكتى ەكەن دەدى جينالعان كوپشىلىك سۇراۋلى جۇزبەن.
دەي تۇرعانمەن, قالا اكىمى عابيت سىزدىقبەكوۆ بۇدان بۇرىن دا العان بەتىنەن قايتپايتىنىن مالىمدەگەن. ول بۇل ءسوزدى مەگاپوليستىڭ 2024 جىلعى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنا قاتىستى ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە بەرگەن بريفينگىندە وسى ماسەلەگە قاتىستى قويىلعان سۇراققا جاۋاپ رەتىندە دە ايتقان ەدى. ياعني شاھار باسشىسىنىڭ ۇستانعان قاعيداتى – اۋىزسۋ كوزدەرى ستراتەگيالىق نىسانعا جاتادى, سوندىقتان ول مەملەكەتكە قايتارىلۋعا ءتيىس.
«پەتيتسيادان حالىقتىڭ كوپشىلىگى اكىمدىكتىڭ باستاماسىن قولدايتىنىن بايقادىم. ويتكەنى ستراتەگيالىق نىساننىڭ جالعىز ادامنىڭ قولىندا بولۋى مەملەكەتكە بەلگىلى ءبىر دەڭگەيدە قاۋىپ توندىرەدى. جەرگىلىكتى اكىمدىك كاسىپورىندى باسىبايلى تارتىپ الا المايدى. سەبەبى بۇل ونىڭ قۇزىرەتىنە كىرمەيدى. بۇل ماسەلەدە سوڭعى نۇكتەنى قوياتىن – سوت شەشىمى. ال قالا اكىمدىگىنىڭ ۇستانىمى ەشقانداي وزگەرمەيدى. بارلىق ستراتەگيالىق وبەكتى مەملەكەت مەنشىگىندە بولۋى كەرەك», دەدى قالا اكىمى ع.سىزدىقبەكوۆ.
زاڭگەر دىنمۇحاممەد وڭعاردىڭ ايتۋىنشا, 2003 جىلى ەلىمىزدە سۋ كودەكسى قابىلدانادى. وسى زاڭنىڭ 25 بابىندا ستراتەگيالىق ماڭىزدى نىساندار جەكەشەلەنۋگە جاتپايتىنى ايتىلادى. الايدا مەگاپوليستەگى سۋ قابىلداعىشتار 1995 جىلعى جەكەشەلەندىرۋ تۋرالى زاڭنىڭ اياسىندا قابىلدانعان پرەمەر-ءمينيستردىڭ قاۋلىسىنا سايكەس جەكەمەنشىك نىسانعا وتكەن. ءسويتىپ, 1999 جىلى ول «سۋ رەسۋرستارى-ماركەتينگ» جشس قۇرامىنا قوسىلادى. سۋ كوزدەرىن جەكەشەلەندىرۋ ستراتەگيالىق نىسانعا قاتىستى ارنايى زاڭنان بۇرىن جۇزەگە اسقان. دەمەك زاڭنىڭ كەرى كۇشى جوق دەگەن قاعيداعا سۇيەنسەك, 2003 جىلعا دەيىنگى جەكەشەلەنگەن بارلىق سۋ قابىلداعىشتار سول كەزدەگى مەنشىك يەسىنىڭ مۇلكى بولىپ قالۋعا ءتيىس. زاڭگەر اكىمدىك پەن كاسىپورىن اراسىنداعى تالاس-تارتىسقا بايلانىستى وسىنداي پىكىر ءبىلدىردى.
شىمكەنت