ەلىمىزدە جاساندى ينتەللەكت سالاسىن دامىتۋعا دەن قويىلدى. جاڭا تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋگە ارنالعان بىرقاتار ءىرى جوبا جۇزەگە اسىپ, سالانىڭ دامۋىنا سەرپىن بەرەتىن ماڭىزدى باستامالار قولعا الىندى. «Oxford Insights» ۇيىمىنىڭ دەرەگىنشە, جاساندى ينتەللەكتىگە دايىندىق يندەكسى بويىنشا قازاقستان 193 ەلدىڭ اراسىندا 72-ورىنعا تۇراقتاعان.
ۇلتتىق جاساندى ينتەللەكت پلاتفورماسى قۇرىلدى
پرەزيدەنت باستاماسىمەن جاڭا جوبا – ۇلتتىق جاساندى ينتەللەكت پلاتفورماسى ىسكە قوسىلدى. بۇل جۇيە مەملەكەتتىك ورگاندار مەن ءىرى كاسىپورىنداردىڭ مالىمەتتەرىن ءبىر جەرگە جيناپ, ولاردى ءتيىمدى پايدالانۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. پلاتفورمانىڭ باستى ماقساتى – دەرەكتەردى قولجەتىمدى ەتىپ, ولاردى ەكونوميكانىڭ ءتۇرلى سالالارىندا پايدالانۋ ارقىلى تيىمدىلىكتى ارتتىرۋ.
پرەزيدەنت بۇل باستامانىڭ تەك تەحنولوگيالىق جەتىستىكتەرگە عانا ەمەس, سونىمەن قاتار ەلدىڭ تسيفرلىق ەگەمەندىگىن نىعايتۋعا دا باعىتتالعانىن اتاپ وتكەن. دەرەكتەردى دۇرىس باسقارۋ, جاساندى ينتەللەكتتى دامىتۋ – قازىرگى زاماننىڭ باستى تالابى. جوبا اياسىندا مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ دەرەكتەرى «Smart Data Ukimet» جۇيەسى ارقىلى جيناقتالادى. وعان 93 اقپاراتتىق بازا قوسىلعان.
«AI-Center» اشىلدى
سونداي-اق بيىل «Astana Hub» تەحنوپاركىندە جاساندى ينتەللەكت جوبالارىن ازىرلەۋگە ارنالعان «AI-Center» ورتالىعى ىسكە قوسىلدى. بۇل ورتالىق ستارتاپتارعا قولداۋ كورسەتىپ, ولاردىڭ جاھاندىق نارىققا شىعۋىنا كومەكتەسەدى. «AI-Center» جاساندى ينتەللەكت سالاسىنداعى جاڭا يدەيالاردى جۇزەگە اسىرۋعا ارنالعان.
سونىمەن قاتار «AI.AstanaHub.com» تسيفرلىق پلاتفورماسى ەلىمىزدىڭ جاساندى ينتەللەكت سالاسىنداعى جەتىستىكتەرى تۋرالى اقپارات تاراتىپ, رەسۋرستار مەن مالىمەتتەر بازاسىن قولجەتىمدى ەتەدى. بۇل پلاتفورما جوبالارىنا جاساندى ينتەللەكتتى پايدالانعىسى كەلەتىندەرگە ءبىلىم بەرىپ, قولداۋ كورسەتەدى.
«Astana Hub» بۇگىندە ەلىمىزدەگى ەڭ ءىرى يننوۆاتسيالىق ورتالىققا اينالدى. ول وتاندىق جانە شەتەلدىك ستارتاپتاردى بىرىكتىرىپ, تەحنولوگيالىق دامۋعا جول اشىپ وتىر.
ۇلتتىق ءتىل مودەلى
وتاندىق عالىمدار قازاق تىلىندە جۇمىس ىستەيتىن ۇلتتىق ءتىل مودەلىن جاساۋعا كىرىستى. بۇل باستاما شەتەلدىك باعدارلامالارعا تاۋەلدىلىكتى ازايتىپ, مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ قولدانۋ اياسىن كەڭەيتۋگە باعىتتالعان. جوبانىڭ ماقساتى – قازاق تىلىندە جاسالعان مالىمەتتەردى سۋپەركومپيۋتەرلەردىڭ كومەگىمەن وڭدەپ, جاساندى ينتەللەكتىنىڭ مۇمكىندىگىن ارتتىرۋ.
العاشقى كەزەڭدە 6 ميلليارد سوزدەن تۇراتىن دەرەكقور قۇرىلىپ, قازاق تىلىندەگى مالىمەتتەر جيناقتالدى. بۇل دەرەكقور ۇلكەن تىلدىك مودەلدى (LLM) جەتىلدىرۋگە نەگىز بولماق. عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگى وسى جوبا ارقىلى قازاق ءتىلىنىڭ مادەني جانە تىلدىك مۇراسىن دامىتۋ ماقساتىندا ۇلكەن تىلدىك مودەل (LLM) جاساۋدى قولعا الىپ جاتىر.
بۇل جوبانى بىرنەشە ءبىلىم بەرۋ ۇيىمى بىرلەسىپ جۇزەگە اسىرىپ, ولاردىڭ قاتارىندا اقپاراتتىق جانە ەسەپتەۋ تەحنولوگيالارى ينستيتۋتى, ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ, ق.ساتباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى, نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى, ش.شاياحمەتوۆ اتىنداعى ء«تىل-قازىنا» ننپتس, ا.بايتۇرسىنوۆ اتىنداعى ءتىل ءبىلىمى ينستيتۋتى بار.
عالىمدار قازىردىڭ وزىندە 6 ميلليارد سوزقولدانىس جيناپ, سۋپەركومپيۋتەرلەردىڭ كومەگىمەن ۇلتتىق ءتىل مودەلىن وقىتۋ جۇمىسىن باستادى. بۇل جوبا قازاق ءتىلىنىڭ دامۋىنا عانا ەمەس, جاساندى ينتەللەكتىنىڭ الەۋەتىن ارتتىرۋعا دا ىقپال ەتەتىن ماڭىزدى قادام.
مامان دايارلاۋ قولعا الىندى
جاساندى ينتەللەكت بويىنشا سەرتيفيكات بەرەتىن اشىق كۋرستار ازىرلەنىپ, 2029 جىلعا دەيىن 80 مىڭنان استام ادامدى وقىتۋ جوسپارى بەكىتىلدى. بۇل باستاما سالاداعى ماماندار تاپشىلىعىن شەشۋگە, سونداي-اق ماماندار بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان.
قازىرگى ۋاقىتتا 17 جوعارى وقۋ ورنىندا جاساندى ينتەللەكت بويىنشا 15 ءبىلىم باعدارلاماسى نەگىزىندە 2 196 ستۋدەنت ءبىلىم الادى. بۇدان بولەك, جاساندى ينتەللەكت سالاسىندا ماماندار دايارلاۋعا باكالاۆرياتقا جاڭا ماماندىق ەنگىزىلمەك. «جاساندى ينتەللەكت» باعدارلاماسى 3 جىل وقىتىلادى. ماماندىق «University Alliance of Science and Technology» ۋنيۆەرسيتەتتەر اليانسى مەن «NNEF» قوعامدىق قورىنىڭ قولداۋىمەن ازىرلەندى. باعدارلاما 2024 جىلعا ارنالعان جوعارى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ جول كارتاسىنا ەنگىزىلدى.
الەمگە تانىمال پەداگوگ نيكولاس ساديراك ازىرلەگەن 01 Edu پلاتفورماسىندا جۇمىس ىستەيتىن «Tomorrow School» مەكتەبى اشىلدى. بۇل مەكتەپتىڭ ەرەكشەلىگى — يننوۆاتسيالىق peer-to-peer وقىتۋ جۇيەسى, ياعني ستۋدەنتتەر ءوزارا تاجىريبە ءبولىسىپ, ءبىر-بىرىنە ءبىلىم بەرەدى. وسى جۇيە بويىنشا وقىعان تۇلەكتەردىڭ 90%-ى كۋرستى اياقتاعاننان كەيىن جۇمىسقا ورنالاسىپ, ءادىستىڭ تيىمدىلىگىن دالەلدەگەن.
جاساندى ينتەللەكت سالاسىنداعى جۇمىس كەلەسى جىلى دا قارقىندى بولماق. ماسەلەن, استانادا «Alem.ai» اتتى حالىقارالىق جاساندى ينتەللەكت ورتالىعىن اشۋ جوسپارلانىپ وتىر. بۇل ورتالىق جي جوبالارىن دامىتىپ, ەلىمىزدى ورتالىق ازياداعى كوشباسشىعا اينالدىرۋعا ىقپال ەتپەك.