وتاندىق ونىمدەردىڭ ەكسپورتى ارتتى

ۇكىمەتتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى, بيىلعى 11 ايدا وسى باعىتتا اتقارىلعان جۇمىستاردىڭ قورىتىندى ناتيجەلەرىن ۇسىندى. 

الدىن الا باعالاۋ بويىنشا جالپى ىشكى ءونىمنىڭ ءوسىمى 4,4%-دى قۇراعان, بۇل نەگىزىنەن مۇنايدان تىس سەكتوردى دامىتۋ ارقىلى قول جەتكىزىلگەن.  ەكونوميكا ءوسىمىنىڭ 70%-دان استامى وڭدەۋ ونەركاسىبى, ساۋدا, اۋىل شارۋاشىلىعى جانە قۇرىلىس ەسەبىنەن قالىپتاسىپ وتىر. 

سالالار بولىنىسىندە دە ديناميكا بايقالادى: اۋىل شارۋاشىلىعىندا جالپى ءونىم شىعارۋ 13,4%-عا وسكەن, بۇل 2011 جىلدان بەرگى ەڭ جوعارى كورسەتكىش سانالادى; قۇرىلىستا – 10,3%; ساۋدادا – 8,2%; كولىك قىزمەتتەرىندە – 8,1%; بايلانىستا – 5,3%; وڭدەۋ ونەركاسىبىندە –  5,3%. جالپى, اتالعان كەزەڭدە وتاندىق تاۋارلار ءوندىرىسى 5%,-عا, كورسەتىلگەن قىزمەتتەر 4,5%-عا ءوستى. نەگىزگى كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسيالار كولەمى 3,1%-عا ارتىپ, 15,8 ترلن تەڭگەگە جەتكەن.

سىرتقى ساۋدا اينالىمى بيىلعى 10 ايدا $116,9 ملرد-تى قۇراعان. وتاندىق تاۋارلاردىڭ ەكسپورتى 5,1%-عا وسكەن, اقشالاي بالامادا كورسەتكىش – $68,5 ملرد. بۇل رەتتە وڭدەلگەن تاۋارلاردىڭ ەكسپورتى 10,2%-عا ۇلعايىپ, $23,3 ملرد-قا جەتتى.  شيكىزاتتىق ەمەس ەكسپورتتىڭ تۇراقتى ءوسۋى كوبىنەسە وتاندىق تاۋارلاردى قىتاي مەن تۇركياعا جەتكىزۋ كولەمىنىڭ ارتۋىمەن, سونداي-اق ەۋروپا نارىقتارىنا شىعۋمەن بايلانىستى. 

قىتايعا ەكسپورت كولەمى 5,3%-عا ءوسىپ, $12,3 ملرد-تى قۇراعان. بۇعان مەملەكەت پەن بيزنەستىڭ بىرلەسكەن بەلسەندى جۇمىسى ىقپال ەتتى. قىتاي تۇتىنۋشىلارى اراسىندا وتاندىق ونىمدەردىڭ تانىمالدىلىعىن ارتتىرۋ ماقساتىندا ەل كومپانيالارى CIFTIS, CIIE, Digital Expo سىندى ۇلكەن كورمەلەرگە جانە باسقا دا شارالارعا قاتىستى. سونداي-اق jd.com, Doiyin, Alibaba ەلەكتروندى پلاتفورمالارىنداعى ۇلتتىق پاۆيلوندار ارقىلى  تاۋارلاردى ىلگەرىلەتۋ جۇمىستارى جاندانىپ, ستريمينگتەر ۇيىمداستىرىلدى.

يرلانديا, شۆەيتساريا جانە فرانتسيا سياقتى ەۋرو وداق ەلدەرىنە ەكسپورتتىڭ وسكەنى دە ءتۇرلى سالادا  جەتىستىك بار ەكەنىن كورسەتەدى. سونىمەن قاتار قىرعىزستان مەن تاجىكستان سياقتى كورشىلەس ەلدەرگە شيكىزاتتىق ەمەس ەكسپورتتىڭ ءوسۋى قازاقستاننىڭ ساۋداسى ءۇشىن ورتالىق ازيا ءوڭىرىنىڭ ماڭىزدىلىعىن ايعاقتايدى. 

بيىلعى قىزمەت كورسەتۋ ەكسپورتى 10,5%-عا ءوسىپ, $8,4 ملرد دەڭگەيىندە تىركەلدى. وسى سەكتوردىڭ درايۆەرلەرى بولىپ  تاسىمالداۋ, ءىت, قارجى جانە باسقا ىسكەرلىك قىزمەتتەر سالالارى اتالىپ وتىر.  

سونىمەن بىرگە ەسەپتى كەزەڭدە يمپورت  3,3%.-عا قىسقاردى. يمپورتتىڭ تومەندەۋىمەن قاتار جۇرەتىن ەكسپورت كولەمىنىڭ ۇلعايۋىنىڭ ناتيجەسى ەكونوميكانىڭ وڭ ساۋدا بالانسىنىڭ 33,4%-عا ءوسۋى بولدى. اتالعان كورسەتكىش  $20,1 ملرد دەڭگەيىندە قالىپتاستى.

قابىلدانعان شارالاردىڭ ناتيجەسىندە بيىل ينفلياتسيا تومەندەپ, قاراشا ايىندا جىلدىق ماندە 8,4%-دى قۇرادى. 2023 جىلدىڭ ءتيىستى كەزەڭىندە ينفلياتسيا 10,3% دەڭگەيىندە بولدى.

قازاقستاننىڭ دەربەس نەسيەلىك رەيتينگى ينۆەستيتسيالىق سەنىمدىلىك دەڭگەيىندە ساقتالدى

2024 جىلدىڭ 9 قىركۇيەگىندە Moody's حالىقارالىق رەيتينگ اگەنتتىگى نەسيەلىك رەيتينگتى «تۇراقتى» دەگەن بولجاممەن «ۆاا2»-دەن «ۆاا1»-گە دەيىن كوتەردى. 

2024 جىلدىڭ 15 قاراشاسىندا Fitch ەلىمىزدىڭ نەسيەلىك رەيتينگىن «BBB» دەڭگەيىندە راستادى, سونىمەن قاتار بولجامدى «تۇراقتى» دەڭگەيدە ۇستادى. 

2024 جىلدىڭ 1 ناۋرىزىندا S&P بولجامدى «تۇراقتى» دەڭگەيدە ساقتاپ قالىپ, دەربەس نەسيەلىك رەيتينگتى  «BBB-/ا-3» دەڭگەيىندە راستادى. 

نەسيەلىك رەيتينگتىڭ جوعارىلاۋى ەكونوميكالىق جانە قارجىلىق تۇراقتىلىقتى نىعايتۋعا, ەلىمىزدىڭ حالىقارالىق ارەناداعى بەدەلىن جاقسارتۋعا ىقپال ەتەدى, كاپيتال نارىقتارىنان ينۆەستيتسيالار تارتۋعا جانە ەكونوميكاعا تىكەلەي شەتەلدىك ينۆەستيتسيالار كولەمىن ۇلعايتۋعا وڭ اسەر ەتەدى. ايتا كەتۋ كەرەك, مەملەكەتتىڭ رەيتينگى نەعۇرلىم جوعارى بولسا, سىرتقى نارىقتا قارىز الۋ شارتتارى سوعۇرلىم جاقسى بولادى.