مەيىربەكتىڭ مەرەيى استى

ايتىس – حالىق جۇرەگىنەن ورىن العان اتامۇرا ونەر. عاسىر سايىن جاڭارىپ, داۋىرمەن بىرگە جاساپ كەلە جاتقان ءسوز سايىسى ۇلتىمىزدىڭ رۋحاني قاينارى ىسپەتتى. «التىن دومبىراعا» كەلگەن كورەرمەننىڭ كوپتىگىنەن قاليبەك قۋانىشباەۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق مۋزىكالىق دراما تەاترىندا ينە شانشار ورىن بولعان جوق.

العاشقى قۇتتىقتاۋ ءسوز­دى ءماجىلىس سپيكەرى, «Amanat» پارتيا­سىنىڭ توراعاسى ەرلان قوشانوۆ جەتكىزدى. ول پرە­زي­دەنتتىڭ ءتول مادە­نيەتىمىزگە قامقورلىق تانىتىپ, ەرەكشە كوڭىل ءبولىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى.

«مەملەكەت باسشىسى ايتىس­تى, ۇلتتىق قۇندىلىق­تارى­مىزدى, ۇلتتىق سپورتىمىزدى بارىنشا قولداپ كەلەدى. وتكەندە عانا دۇنيەجۇزىلىك كوشپەلىلەر ويىنى جوعارى دەڭگەيدە ءوتتى. بۇدان بولەك, بيىلدىڭ وزىن­دە رۋحانياتقا ەڭبەگى سىڭگەن ءبىراز ۇلى قايراتكەرلەرىمىزدىڭ مەرەيتويلارىن اتاپ وت­تىك. سولاردىڭ بارىنە پرەزي­دەنتى­مىز ۇدايى قولداۋ كورسەتەدى. مەملەكەت باسشىسى الەمدىك ساياساتتا, جاھاندىق دەڭگەيدە ۇلتىمىزدىڭ رۋحىن اسقاقتا­تىپ, مەملەكەتىمىزدىڭ مۇددەسىن, حالقىمىزدىڭ نامىسىن قورعاپ ءجۇر», دەدى ە.قوشانوۆ.

ءماجىلىس سپيكەرى قازىرگى ۋاقىتتا قوعامدا پرەزيدەنت­تىڭ «ادال ادام – ادال ەڭبەك – ادال تابىس» قاعيداسى ورنىعا باس­تا­عانىنا نازار اۋداردى. الامان ايتىستىڭ دا تاقىرىبى وسىعان باعىتتالعانى تۇپكىلىكتى ماقساتتان حابار بەرەدى. 

«قاسىم-جومارت توقاەۆ 2025 جىلدى «جۇمىسشى ما­ماندىقتارى جىلى» دەپ جاريا­لادى. قاي ۋاقىتتا دا اقىندار ەرلىك پەن ەڭبەكتى جىرلاعان. شىن مانىندە, مەملەكەتتىڭ ىرىس-قۇتىن, ەلدىڭ بەرەكە-بىرلىگىن شاشاۋ شىعارماي ۇستاپ تۇرعان قاراپايىم ەڭبەك ادامدارى عوي. ولار تۋرالى قانشا مارتە جىرلاساق تا كوپتىك ەتپەيدى دەپ ويلايمىن. سوندىقتان بۇگىنگى ءتورىمىز دە, ءسوزىمىز دە ەڭبەك ادامدارىنا ارنالماق», دەدى ە.قوشانوۆ.

ءوز كەزەگىندە, ايتىس تىزگىنىن ۇستاعان كورنەكتى اقىن, ءماجىلىس دەپۋتاتى امانجول ءالتاي ءدۇبىرلى دودانىڭ ءمانى مەن ماڭىزىنا توقتالىپ, قازىلار القاسىنىڭ قۇرامى مەن اقىندار قاۋىمىن تانىستىردى.

ايتىستىڭ شىمىلدىعىن اقىن, مايدانگەر, ءجۇز جاس­تاعى قاسىمحان الدابەرگەنوۆ ارناۋىمەن اشىپ بەردى. عاسىر كۋاگەرىنىڭ وتتى جىرى كوپ­شىلىكتىڭ كوڭىلىن ءسۇيسىندىردى. 1943 جىلى مۇحتار اۋەزوۆ, عابيت مۇسىرەپوۆ سىندى قازاقتىڭ قابىرعالى جازۋشىلارى مەن زيالى قاۋىم وكىلدەرى اباي اتىنداعى وپەرا تەاترىندا سوعىس كەزىندەگى حالىقتىڭ ەڭسەسىن تىك­تەۋ ءۇشىن ايتىس وتكىزگەن بولاتىن. وعان كەنەن, ماياسار, شاشۋ­باي, نارتاي, نۇرلىبەك سىندى بىرىنەن ءبىرى وتكەن دۇلدۇلدەر قاتىستى. سول تاريحي ايتىستىڭ تۇندىگىن ءتۇرىپ, شىمىلدىعىن اشىپ بەرگەن 98 جاستاعى قارت جامبىل ەدى. كەشەگى ساحناعا ءجۇز جاستاعى قاسىمحان اتا شىققان كەزدە جامبىلدىڭ ءوزى جارق ەتە قالعانداي اسەر قالدىردى.

«كەلىپ تۇرمىن مەن سوناۋ,

ءبىر عاسىردىڭ تۇبىنەن.

جول شەگىپ كۇندىز-تۇنىمەن,

ارقامدا التىن قازىنا

حالقىمنىڭ جيعان جۇگىمەن», دەپ تولعاعان قارت ابىز, ءسوز سوڭىندا ايتىسقا قاتىسۋشى اقىندارعا باتاسىن بەردى.

اقساقال جىرىن اياقتاي بەرە, ەلىمىزدىڭ ءار وبلىسى­نان ىرىكتەلگەن تالانتتى بال­دىر­­دىر­عاندار دومبىراسىن قاققى­لاپ, ولەڭىن اۋەلەتە جونەلدى. قازاقتىڭ باياعى سالتىمەن ءسوز باستاپ, اعالارى مەن اپكەلەرىنە اقجول تىلەدى. ساحنادا ءجۇز جاستاعى اقساقال مەن كيىكتىڭ اسىعىنداي كىشكەنتاي بالالار جىر ايتىپ وتىر. ونەردىڭ عانا ەمەس, تۇتاس ءومىردىڭ ديدارى ەدى بۇل. حالىق وسىناۋ ۇي­لەسىم ۇلگىسىنە ءتانتى بولىپ, قارت جىراۋ قاسىمحان اتا مەن جاس جىر­شىلارعا تىكەسىنەن تىك تۇرىپ قول سوعىپ, قۇرمەت ءبىلدىردى.

بيىلعى ەرەجەگە ساي ءار جۇپ اقىنعا جەكە تاقىرىپ بەرىلدى. تاقىرىپ ەل ىشىندە قور­دالانعان ماسەلەلەرگە بايلانىستى تاڭدالىپ الىندى. ۇلت­تىق تاربيە, اۋىل سەكىلدى تاقى­رىپ­تارمەن قاتار قوعامنىڭ ج ۇلىن­قۇرتىنا اينالعان لۋدومانيا, ناشاقورلىق سەكىلدى تۇيتكىلدى تۇيىندەر دە ايتىس ساحناسىندا ايتىلدى.

ءسوز سايىسىنىڭ قورىتىن­دىسى بويىنشا «التىن دومبىرانى» قىزىلوردالىق مەيىربەك سۇلتانحان جەڭىپ الدى. باس بايگە يەگەرىنە اۆتوكولىك كىلتى تابىستالدى. ءبىرىنشى ورىندى اقتوبەنىڭ ارقالى اقىنى نۇربول جاۋىنباەۆ يەلەندى.  ال ەكىنشى ورىنعا الماتىنىڭ ارۋى ايىم اسىلبەكقىزى لايىق دەپ تانىلسا, ءۇشىنشى ورىندى ۇلىتاۋدان كەلگەن ءومىرجان كوپبوسىن, قاراعاندىلىق ديدار قامي مەن باياناۋىلدىق اسپانبەك شۇعاتاي ءوزارا ءبولىستى.

ءۇش اينالىم بويى ۇشقىر­لىق تانىتىپ, الاماننىڭ الدىنان كورىنگەن مەيىربەك سۇلتانحاننىڭ سالماقتى ءسوزى, ءۋالى ءۋاجى كوپشىلىك كوڭىلىن سۇيىس­پەنشىلىككە بولەدى. ەلىمىزدەگى كوڭىل قۋانتار جاعدايلاردى ءسۇيىنىپ جىرلاي دا ءبىلدى, ولقىلىقتاردى كۇيىنىپ سىناي دا ءبىلدى. «اۋىل – التىن بەسىك» تاقىرىبىندا ايتىسقان ول كەي اۋىلدىڭ جاداعاي جاعدايىن تىلگە تيەك ەتە وتىرىپ, «مانەجدە وسكەن بايلارىم, ويلانىڭدار, قازاقتا بوس بەسىكتى تەربەتپەيدى» دەپ توگىپ سالدى. سونان كەيىن «مەم­لەكەتىمىزدىڭ الدىنان اق كۇن تۋىپ, الەمدىك ساياسي-ەكونو­ميكالىق تۇرعىدان مىقتى ەل بولاتىنىمىزعا ءۇمىت ەتىپ, «ەكسپو-مەن» شىقپاعان اتاعىڭدى ەكسپورتپەن شىعارار كۇن تۋادى», دەپ جىرلادى.

ايتىس دەمەۋشىسى – كاسىپكەر, مەتسەنات, Q4 «تۇلپار» كومپا­نياسىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى تالعات ساقان.

جىر دوداسى ۇلتتىق قۇندى­لىقتاردى دارىپتەپ, تالانتتى اقىندارعا قولداۋ كورسەتۋدە ماڭىزدى وقيعا بولدى.