بەرقايىردان سىر تارتساڭىز, بۇگىنگى قازاق قوعامىنىڭ تىنىس-تىرشىلىگىنەن مولىنان حاباردار بولاسىز. وقىعانى, ودان تۇيگەنى كوپ. ءوزى بايقاعىش. اڭعارىمپاز. سوندىقتان دا بولار, قوعامداعى بارلىق جەتىستىك پەن جاسامپاز ىستەر, قويىرتپاق پەن كەلەڭسىزدىك جونىندەگى اقپاراتتار ىشىندە تولىپ جۇرەدى.
بەرقايىردى انانداي جەردەن كورىپ قالساڭىز, كوبىنە ونىڭ مىندەتتى تۇردە الدەبىر ويعا بەرىلىپ, الدەنەنى ماقۇلداپ, كەلىسە باسىن شۇلعىپ نەمەسە ءبىر نارسەگە رەنجىپ, كوڭىل تولماۋشىلىعىن بىلدىرە باسىن شايقاپ كەلە جاتقانىن كورەر ەدىڭىز.
ەگەر ول باسىن شۇلعىپ كەلە جاتسا – ءوزىنىڭ كوزقاراسىنا, تانىم-تۇسىنىگىنە, پىكىرىنە سايكەس كەلەتىن, ىشكى جان دۇنيەسىمەن ۇيلەسەتىن جاقسى ءبىر ماقالا, اقپارات وقىعانى, تىڭداعانى, كورگەنى نەمەسە جانىنا جاقىن ءبىر وقيعاعا, كورىنىسكە كۋا بولعانى. ول وزىنە جاقسى اسەر ەتكەن الگى وقىعان نە كورگەنىن سانا سارابىنا قايتا-قايتا سالىپ, ىشتەي وعان كەلىسسە, باسىن شۇلعۋمەن بولادى. ال باسىن شايقاپ كەلە جاتسا, ساناسىنا سىيدىرا الماعان كەلەڭسىز ءبىر جاعدايعا تاڭعالعانى نەمەسە كەلەڭسىز, جانىن كۇيدىرەتىن, قىنجىلتاتىن جاعداياتقا كۋا بولعانى, بالكىم, سونداي مازمۇنداعى دۇنيەلەردى وقىپ-بىلگەنى.
مىنە, بەرقايىر كوشەدە ماعان قاراما-قارسى كەلە جاتىر. ارامىز – جەتپىس-سەكسەن مەتر. باسىن قايتا-قايتا شايقاپ قويادى. «مۇنىڭ تاعى نەگە كوڭىلى تولماي كەلە جاتىر؟» دەپ ويلادىم ىشتەي. ءبىر-بىرىمىزدەن بار ىقىلاسىمىزبەن اماندىق-ساۋلىق سۇراستىق. سودان...
– ءيا, باسىڭىزدى قايتا-قايتا شايقاپ, الدەنەگە تاڭعالىپ نە رەنجىپ كەلە جاتقان سياقتىسىز عوي, – دەدىم اڭگىمەگە تارتىپ.
– ە-ە-ە, باۋىرىم, بۇل ءومىر تاڭعالىستان, تامسانۋدان, قۋانىش پەن شاتتانۋدان, كۇيىنىش پەن قىنجىلىستان تۇرادى ەمەس پە؟ الايدا ءبىزدىڭ ورتامىزدا, مىنا قوعامدا تاڭعالىس اتاۋلى كوبىنە ساناڭا سىيمايتىن, كوڭىلىڭ قابىلداي قويۋى ەكىتالاي كورىنىسكە كۋا بولعاننان تۋىندايتىن بولدى عوي. قۋاندىرىپ, شاتتاندىراتىن دۇنيەدەن گورى رەنىشىڭ مەن قىنجىلىس تۋدىراتىن دۇنيەلەر كوبەيىپ تۇر, – دەدى.
– جارايدى, بەكە, سونىمەن نەندەي نارسەگە رەنجىدىڭىز, كوڭىلىڭىز نەگە تولماي كەلە جاتىر, سونى ايتىڭىزشى؟
– وسى قازىر ۇشاقتان ءتۇستىم. اقتاۋدا قۇدام بار ەدى, سونىڭ كوڭىلىن سۇراپ قايتتىم. اۋىرىپ قالعان ەدى. بۇعان دەيىن ەلىمىزدىڭ شىعىسىنا, وڭتۇستىگىنە, سولتۇستىگىنە, بارعانىمدا كەزدەسكەن, ءبىر-بىرىنە وتە ۇقساس جايتتار وسى جولى باتىسقا بارعانىمدا دا الدىمنان «ايقايلاپ» شىقتى. سونى ويلاپ, سانامدا قايتا جاڭعىرتىپ, ء«اي, ءاي, نە بولىپ بارامىز, مۇنىمىزبەن قايدا بارىپ وڭامىز؟» دەپ باسىمدى شايقاپ كەلە جاتقانىم عوي, باۋىرىم.
– ەلىمىزدىڭ قاي تۇسىنا بارساڭىز دا الدىڭىزدان «ەركەلەپ, ەلجىرەپ» شىعا بەرگەن ول نەندەي جايتتار ەكەن؟..
– قايتار جولدا ۇشاقتا قاسىما مەنەن جاسى كىشى, بىراق جىگىت اعاسى بولىپ قالعان باۋىرىم جايعاستى. كەيىننەن ءبىلدىم, ءوزى مادەنيەت سالاسىنا قاتىستى بىلدەي شەنەۋنىك ەكەن. وتىرار اۋدانىنىڭ تۋماسى ەكەنىمدى ايتتىم. سول كەزدە ول ماعان ريزا پەيىلمەن قاراپ: «و-حو-و, ولاي بولسا, ءسىز مىقتى جەردەن ەكەنسىز», دەدى دە ىلە پالەنشە دەگەن ءانشى-ءارتىستىڭ, تۇگەنشە دەگەن اسابانىڭ, تاعى ءبىر بلوگەرلەر مەن بىلمەيتىن, شاماسى الەۋمەتتىك جەلىلەردە جۇلدىزى جانىپ جۇرگەن بىرەۋلەر بولۋ كەرەك, سولاردىڭ جەرلەسى ەكەنىمدى ءماز بولىپ ايتىپ جاتىر. ول اتاعان ازاماتتاردىڭ كوبىسىن تانىمايمىن, اتى-جوندەرىن ەستىمەگەنمىن دە.
– ە-ە, بىرەۋ جەرلەستەرىڭىزدىڭ ەسىمدەرىن وزىڭىزگە ايتىپ جاتسا, بۇعان ءبىزدىڭ بەكەڭ نەسىنە رەنجىدى ەكەن؟ – دەدىم مەن ول كىسىنى سويلەتە تۇسكىم كەلىپ.
– ەي, سەن دە بالەنىڭ ءبارىن ءبىلىپ تۇرىپ, وتىرىك اڭقاۋسي قالاسىڭ. ويباي-اۋ, بۇعان قايتىپ قىنجىلمايسىڭ؟ سەن «سوزاقتانمىن» دەگەنىڭدە قاسىڭداعى ادام, ارىسى اتاقتى باباي تۇكتى شاشتى ءازىزدىڭ, ىسقاق باپتىڭ, سۇلتانبەكتىڭ, ىقىلاستىڭ, سۇگىر مەن تولەگەننىڭ, تاكەن مەن اسقاردىڭ, سوزاقتىق باسقا دا ىرىلەردىڭ ەسىمدەرىن اتاماي, قايداعى بىرەۋلەردىڭ اتى-جوندەرىن تاقپاقتاي ايتىپ تۇرسا, ءماز بولاسىڭ با؟ سول سياقتى مەن دە «وتىراردانمىن» دەگەنىمدە, ارىسى ارىستان باپتىڭ, ءال-ءفارابيدىڭ, بەرىسى قاجىمۇقاننىڭ, وزبەكالى جانىبەكوۆتىڭ, ءشامشى قالداياقوۆتىڭ, مۇحتار شاحانوۆتىڭ, باسقا دا وتىرارلىق ايتۋلى تۇلعالاردىڭ جەرلەسى ەكەنىمدى ەستىگىم كەلەدى, – دەدى دە قولىن ءبىر سىلتەپ جونىنە كەتتى.
بەرقايىردىڭ قىنجىلىسىنىڭ ورنى بار...
دەڭگەي عوي بۇل, دەڭگەي. قايتەسىڭ ەندى؟