• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
30 ءساۋىر, 2015

حالىقتىق رەفورما حالىق يگىلىگىنە قىزمەت ەتەدى

920 رەت
كورسەتىلدى

استانا ن.ءا.نازارباەۆتى پرەزيدەنتتىك سايلاۋدا ۇلكەن باسىمدىقپەن جەڭىسكە جەتۋىمەن جانە ەل پرەزيدەنتى قىزمەتىنە كىرىسۋىمەن قۇتتىقتايمىز! حالىقتىڭ بۇل تاڭداۋىنىڭ استارىندا ەلباسىنا دەگەن ۇلكەن سەنىم جاتىر. ويتكەنى, مەملەكەت باسشىسىندا الداعى ءىس-قيمىلدارعا بايلانىستى ناقتى ستراتەگيالىق جوسپار بار. استانا قالاسىنىڭ ەتنومادەني بىرلەستىكتەرى قازاقستان رەسپۋب­ليكا­سىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ ۇسىنعان ينستيتۋتتىق رەفورمالاردىڭ كوكەيكەستىلىگىن اتاپ كورسەتەدى. سالماقتى مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ ارقاسىندا قازاقستان بۇگىندە كوپتەگەن بىتىمگەرشىلىك باستامالار مەن سەرپىندى ەكونوميكالىق رەفورمالاردىڭ ينتەگراتورى. قازاقستان ءىس جۇزىندە تابىستى دامۋ ۇستىندەگى مەملەكەت قۇرۋ جولىمەن نىق قادام باسىپ كەلەدى. ءبىز مەملەكەت باسشىسى ۇسىنعان مەملەكەتتىك قىزمەت, يندۋستريالاندىرۋ, ونىڭ ىشىندە زاڭ ۇستەمدىگىن قام­تاماسىز ەتۋ سالالارىنداعى حالىقتىق رەفورمالار ەلىمىزدىڭ جاڭا تابىستارعا جەتۋىنە وڭ ىقپال ەتەتىنىنە سەنىمدىمىز. ءبىزدىڭ 100-دەن استام ەتنوس تۇراتىن كوپۇلتتى قوعامىمىزدا بەيبىتشىلىكتى, بىرلىك پەن تولەرانتتىلىقتى ساقتاۋ جونىندەگى قازاقستاندىق ساياسات – باعا جەتپەس قۇندىلىق. قازىرگى تاڭدا قازاقستاننىڭ ەتنو­س­ارا­لىق كەلىسىمدى نىعايتۋ ءجونىن­دەگى تاجىريبەسى الەمدەگى ەڭ تابىس­تىلارىنىڭ ءبىرى رەتىندە مويىندالىپ وتىر. بولاشاقتىڭ ءبىرتۇتاس ۇلتى مەن ترانسپارەنتتى جانە ەسەپ  بەرۋشى  مەملەكەت – شەشۋشى  ينستيتۋتتىق رەفورمالار شەڭبەرىندە – تۇراقتىلىق پەن كەلىسىمنىڭ وزىندىك ۇلتتىق جۇيەسىن دامىتۋ جالعاساتىن بولادى. «ماڭگىلىك ەل» ۇلتتىق يدەياسى قاعيداتتارىنا نەگىزدەلگەن قازاق­ستاندىق بىرەگەيلىكتى ودان ءارى نىعايتۋ ماڭىزدى ەكەنىن ەرەكشە اتاپ كورسەتسەك دەيمىز. روزا پاك, كورەي ەتنومادەني بىرلەستىگى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى. الماتى مەملەكەت باسشىسى – ەلباسى ن.ءا.نازار­باەۆتى كەزەكتەن تىس ساي­لاۋ­­داعى جەڭىسىمەن جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى لاۋازىمىنا رەسمي تۇردە كىرىسۋىمەن شىن جۇرەكتەن قۇتتىقتايمىن! ەل پرەزيدەنتىنىڭ ۇلىقتاۋ سالتاناتى قازاقستان حالقىنىڭ بىرلىگى كۇنى مەرەكەسى قارساڭىندا ءوتۋىنىڭ تەرەڭ نىشاندىق ءمانى بار. ءدال قازىر, الەمدىك ەكونوميكالىق داعدارىس بەلەڭ الىپ, قازاقستان ەكونوميكاسىنا قىسىم كورسەتە باستاعان كەزدە, بىزگە تۇراقتىلىق, بىرلىك جانە قوعامىمىزدىڭ توپتاسقاندىعى اۋاداي قاجەت. ەلباسىن سايلاۋ ارقىلى ءبىز قازاقستان حالقىنىڭ بىرلىگى مەن ءوزىنىڭ كوشباسشىسىنىڭ توڭىرەگىنە توپتاسقاندىعىن دالەلدەپ بەردىك. مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ باستاماشىلىق جاساعان ينستيتۋتتىق رەفورمالار قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ دانالىعى مەن ستراتەگيالىق تۇرعىدان ويلاي بىلەتىنىن كەزەكتى مارتە دالەلدەپ بەردى. قازاقستان قوعامىن دايەكتىلىكپەن ەكونوميكالىق, ساياسي, قۇقىقتىق, مادەني سالالاردا جاڭعىرتۋ مەملەكەتىمىزدى ءارى قاراي نىعايتۋعا باعىتتالعان. بۇگىندە ەلىمىزدىڭ كەز كەلگەن وڭىرىندە تۇراتىن ءاربىر قازاقستاندىق ءوزىنىڭ الەۋەتىن جۇزەگە اسىرۋعا جانە ءوز وتا­نى­نىڭ يگىلىگى ءۇشىن جۇمىس ىستەۋگە تولىق­تاي مۇمكىندىكتەرگە يە. ەلباسى ۇسىنعان بەس ينستيتۋتتىق رەفورمانى جۇزەگە اسىرۋدا الماتى قالاسىنا ەرەكشە ورىن بەرىلگەن. مۇندا قارجى ورتالىعىن قۇرۋ, سونداي-اق, ارنايى مارتەبەسىن زاڭ­دى تۇرعىدان بەكىتۋ قالانىڭ ينۆەستي­تسيالىق تارتىمدىلىعىن ارتتىرۋعا ءمۇم­كىندىك بەرىپ قانا قويماي, ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ قىزمەتىن ءتيىمدى ەتە تۇسۋگە ىقپال ەتەتىن بولادى. مۇنىڭ شاعىن جانە ورتا بيزنەستى دامىتۋعا, قىزمەت كورسەتۋ دەڭگەيىن جوعارىلاتۋعا وڭ اسەر ەتەتىنى ءسوزسىز. اتالعان سەكتوردى قولداۋدىڭ ەل پرەزي­دەنتى ۇسىنعان تەتىكتەرى ونى ءارى قاراي دامىتۋ ءۇشىن باستى ىنتالاندىرۋشى كۇش رەتىندە كورىنەدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ ينستيتۋتتىق رەفورمالارىن جۇرگىزۋ تۋريستىك سالا ءۇشىن دە ۇلكەن پەرسپەكتيۆالارعا ەسىك اشادى. ەلىمىز بەن ەلباسىنىڭ جوعارى حا­لىق­ارالىق بەدەلى ءومىردىڭ بارلىق سا­لا­سى ءۇشىن دامۋعا بارىنشا وڭ­تاي­لى جاعدايلار تۋعىزسا, بۇلار قازاق­ستاننىڭ قازىرگى جانە بولاشاقتاعى تا­بىس­تارىنىڭ بەرىك نەگىزدەرى بولادى. بەس ينستيتۋتتىق رەفورمانى جۇزەگە اسىرۋدى ءدال قازىر باستاۋدىڭ ماڭىزى وتە زور. ماريا پاپپ, ۆەنگر ەتنومادەني بىرلەستىگى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى, «كەلەت» اق اكىمشىلىك ءبولىمىنىڭ باسشىسى. اقمولا وبلىسى داۋىس بەرۋدىڭ كەرەمەت قورى­تىندىلارىن تۇتاستاي جانە تولىق قولداي وتىرىپ, ن.ءا.نازارباەۆتى قازاقستان پرەزيدەنتى قىزمەتىنە رەسمي كىرىسۋىمەن قۇتتىقتايمىز! بيىلعى جىلعى 1 مامىر كۇنى – ەرەكشە مەرەكە قارساڭىندا بۇكىل حالىق بولىپ سايلاعان پرەزيدەنتتىڭ قىزمەتىنە كىرىسۋىنىڭ سالتاناتتى ءراسىمى ءوتتى. بۇل ءبىزدىڭ قوعامدىق كەلىسىمىمىز بەن ۇلتتىق بىرلىگىمىزدى بۇرىنعىدان دا نىعايتا تۇسپەك. ءبىز مەملەكەت باسشىسى ن.ءا.نا­زار­باەۆقا قازاقستاندىق قوعام­نىڭ توپتاسقاندىعى, بىرلىگى, ەتنوسارالىق كەلىسىمى ءۇشىن تەرەڭ العىس سەزىمىن بىلدىرەمىز. ازاماتتاردىڭ تاتۋ-ءتاتتى جانە باقىتتى ءومىرى, ءال-اۋقاتى – مۇنىڭ ءبارى ەل پرەزيدەنتىنىڭ دانا ءارى كورەگەن ساياساتىنىڭ جەمىسى. ەلدىڭ حالىقارالىق بەدەلى نىعايا تۇسۋدە, ءبىزدى بۇكىل الەم بىلەدى جانە قۇرمەتتەيدى. مەملەكەت باسشىسى ۇسىنعان رەفورمالار – بۇل قازاقستاننىڭ جاھان­دىق سىن-قاتەرلەرگە دەر كەزىندە بەر­گەن مىعىم جاۋابى. ەلباسى ۇسىن­عان بەس رەفورمانىڭ جيىنتىعى قازاقستان مەملەكەتتىگىن نىعايتۋدىڭ العىشارتتارى بولىپ تابىلادى. ينستيتۋتتىق رەفورمالاردىڭ ءبىرى – مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ كاسىبي جانە اۆتونومدى كورپۋسى ەكونوميكالىق باعدار­لامالاردى ىسكە اسىرۋدىڭ تيىمدىلىگىن جانە مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى ۇسىنۋدى ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرمەك. زاڭ ۇستەمدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ورايىنداعى رەفورما سۋديالار جۇمىسىنا بىلىكتىلىك تالابىن قاتاڭداندىرا تۇسۋگە جانە بۇكىل سوت جۇيەسىنىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋگە جول اشادى. وسى ارقىلى سۋديالار قاتارىنداعى سىبايلاستىق پروبلەماسى شەشىمىن تاپپاق. يندۋستريالاندىرۋ جانە ەكونو­ميكالىق ءوسىم بۇكىل جۇيەنىڭ ءارتا­راپتاندىرىلۋىن قامتاماسىز ەتىپ, مىقتى ورتا تاپتى جاساقتاۋدى تەزدەتەدى. جالپىۇلتتىق رۋحاني «ماڭگىلىك ەل» يدەياسىنىڭ بىرىكتىرۋشى قۇن­دىلىقتارى قازاقستاندىقتاردىڭ ۇلتتىق ءبىر­تەكتىلىگىنە اكەلەدى. 100-دەن استام ەتنوس پەن 17 كونفەسسيا وكىلدەرى بولىپ تابىلاتىن بىزدەر ءۇشىن ەۋرازيالىق يدەيا بىرىكتىرۋشى مۇراتقا اينالۋى ءتيىس. ەلەنا ماششينسكايا, قحا مۇشەسى, اقمولا وبلىستىق ءماسليحاتىنىڭ قوعامدىق جانە ەتنوسارالىق كەلىسىم ماسەلەلەرى جونىندەگى پارتياارالىق ىنتىماقتاستىق دەپۋتاتتىق توبىنىڭ جەتەكشىسى, «چۋۆاش ەتنومادەني ورتالىعى» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ ءتورايىمى. اقتوبە وبلىسى اقتوبە وبلىسىنىڭ ەتنومادەني بىرلەستىكتەرى ن.ءا.نازارباەۆتى كەزەكتەن تىس سايلاۋداعى ايقىن جەڭىسىمەن جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى قىزمەتىنە رەسمي كىرىسۋىمەن قۇتتىقتايدى! بۇل – ءبىزدىڭ ورتاق جەڭىسىمىز, بۇكىل قازاقستان حالقىنىڭ جەڭىسى. الەمدە جانە ەلىمىزدە بولىپ جاتقان جاعدايلار ءبىزدى دە تولعاندىرماي تۇرا المايدى. سوندىقتان ءبىز مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ ۇسىنعان بەس ينستيتۋتتىق رەفورمانىڭ ەرەكشە ماڭىزدىلىعىن اتاپ كورسەتەمىز. جيىرما جىل بۇرىن ەلباسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ باستا­ماسىمەن قازاقستان حالقى اسسام­­- ب­لەياسى قۇرىلدى. وسىناۋ بىرەگەي ينستيتۋت ءبىزدىڭ قوعامنىڭ باستى قاعيداتىن – قازاقستان حالقىنىڭ تاتۋلىعىن, كەلىسىمى مەن بىرلىگىن ىسكە اسىرادى. پرەزيدەنت ن.ءا.نازارباەۆتىڭ حالىق­تىق رەفورمالارىن ىسكە اسىرۋ قازاق­ستاننىڭ ودان ءارى تابىستى ءارى قار­قىندى دامۋى ءۇشىن كوكەيكەستى ءارى ۋاقىت تالابى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ ساليقالى ساياسي باعىتىنىڭ ارقاسىندا قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ نەگىزى بەرىك. رەفور­مالاردىڭ بىرىندە ۇسىنعان ودان ءارى يندۋستريالاندىرۋ بۇل تۇعىردى بارىنشا نىعايتا تۇسپەك. يندۋستريالاندىرۋ باعدارلا­ماسىنىڭ ورىندالۋى ءبىزدىڭ وبلىستىڭ وندىرىستىك كاسىپورىندارى مەن شاعىن جانە ورتا بيزنەس سالاسىندا جاڭا جۇمىس ورىندارىن قامتاماسىز ەتۋگە جاعداي جاسايدى. رەفورمانىڭ ارقاسىندا بۇل جۇمىس جالعاسىن تاۋىپ, وڭدەۋشى سەكتوردى كەڭەيتۋ جانە جاڭا ەكسپورتتىق ونىمدەردى جاساۋ جولىمەن ەلدىڭ ەكسپورتتىق الەۋەتىنىڭ دامۋى قام­تاماسىز ەتىلەتىن بولادى. قازاقستان جەرىندەگى تاتۋلىق, دوس­تىق جانە تولەرانتتىق فيلوسوفياسى الەمدىك قوعامداستىق ءۇشىن ۇلگىگە اينالدى. وسى قاعيداتتاردىڭ بارلىعى «ماڭگىلىك ەل» يدەياسىنىڭ جانە ورتاق بولاشاقتى قۇرۋ جونىندەگى رەفورمانىڭ نەگىزىنە الىندى. ءبىز ەلباسىنىڭ حالىقتىق رەفورمالارى قوعامداعى ەكونوميكالىق تۇراق­تىلىقتى, ەتنوسارالىق جانە كونفەس­سياارالىق تاتۋلىق پەن كەلىسىمدى ءسوزسىز قامتاماسىز ەتەدى دەپ ەسەپتەيمىز. ءبىز كوشباسشىمەن بىرگەمىز, بىرگە بولعاندا ءبىز ءبىرتۇتاسپىز جانە كۇشتىمىز! گايك تەرتەريان, «ۋرارتۋ» ارميان قاۋىمداستىعى» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى. الماتى وبلىسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتى كەزەكتەن تىس سايلاۋداعى تاماشا جەڭىسىمەن جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزي­دەنتى قىزمەتىنە رەسمي كىرىسۋىمەن شىن پەيىلدەن قۇتتىقتايمىز! بۇل تاريحي وقيعانىڭ قازاقستان حالقىنىڭ بىرلىگى كۇنىنىڭ – ءبىزدىڭ حالقى­مىزدىڭ ىنتىماعى, ءبىزدىڭ ۇلت­تىق بىرلىگىمىز بەن قوعامدىق كەلىسىم مەرەكەسىنىڭ قارساڭىندا ءوتۋى ايرىقشا نىشاندى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ دانا ساياساتى, ونىڭ كورەگەندىگى مەن ساليقالىلىعى, بارلىق ءىس-قيمىلدارىنىڭ ايقىندىعى مەن نەگىزدىلىگى, شەشىمتالدىعى مەن­ قاجىر-قايراتى قازاقستان رەسپۋب­ليكاسىنىڭ دامۋ تاريحىنداعى جاڭا وركەن رەتىندە ءوز جەمىستەرىن بەرۋدە. ءبىز, الماتى وبلىسىنىڭ ەتنومادەني بىرلەستىكتەرىنىڭ وكىلدەرى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ۇسىنعان بەس ينستيتۋتتىق رەفورمانىڭ ۋاقىت تالابىنا ساي وزەكتىلىگىن اتاپ كورسەتەمىز. ينستيتۋتتىق رەفورمالاۋ – الەمدىك ەكونوميكا مەن گەوساياساتتا قالىپتاسقان احۋالعا بەرىلگەن ناقتى جاۋاپ. مەملەكەتتىك اپپاراتتى رەفورمالاۋ جانە مانساپ بويىنشا ادىلەتتى ءوسۋ مەن مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردى ىنتالاندىرۋ قاعيداتتارىن نىعايتۋ ساياسي شەشىمدەردى قابىلداۋدىڭ تيىمدىلىگى مەن ساپاسىن ارتتىرادى. سايىپ كەلگەندە, بۇل مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ ابىروي-بەدەلىندە كورىنىس تاۋىپ, ازاماتتاردىڭ سەنىم دەڭگەيىن وسىرەدى. زاڭنىڭ ۇستەمدىگى – قوعامداعى ادىلەت­تىلىكتىڭ مىندەتتى شارتى. ونداي جەردە بيزنەس ەركىن دامي الادى. قازىر قۇقىق قورعاۋ جانە سوت ورگاندارىندا كاسىبيلەردىڭ جۇمىس ىستەۋى وتە ماڭىزدى. الماتى وبلىسىنىڭ ونەركاسىبى مەن اۋىل شارۋاشىلىعىندا ەلىمىزدىڭ بارلىق ۇلتتارىنىڭ وكىلدەرى تاتۋ-ءتاتتى كەلىسىم جاعدايىندا ءومىر كەشىپ, ەڭبەك ەتۋدە. وبلىسىمىزدىڭ بەرەكەلى جەرىندە ەگىنشىلىك جانە مال ءوسىرۋشى فەرمەرلىك شارۋاشىلىقتار تابىستى دامۋدا. ورتا جانە شاعىن بيزنەستىڭ, سون­داي-اق, اگرارلىق سەكتوردىڭ دامۋىن­ مەملەكەتتىك قولداۋ ءبىزدىڭ جەرلەس­تە­رىمىزگە جاڭا جۇمىس ورىندارىن قام­تاماسىز ەتىپ, جاستارىمىزعا جاڭا كوكجيەكتەر اشادى. ءبىز, قازاقستاندىقتار, بولاشاقتىڭ ءبىرتۇتاس ۇلتى رەتىندە ەل پرەزيدەنتى العا قويعان رەفورمالاردى ىسكە اسىرۋعا ءبىراۋىزدى زور قۇلشىنىسپەن ءازىر وتىرمىز. الداعى جۇمىستاعى ەڭ باستى نارسە – ءبىزدىڭ ىنتىماعىمىز بەن بىرلىگىمىز. ءبىز مەملەكەتتىڭ ترانسپارەنتتىلىگى جانە ەسەپ بەرىپ وتىرۋى ۇلتارالىق بىرلىكتى, كونفەسسياارالىق كەلىسىم مەن تولەرانتتىلىقتى نىعايتۋعا جاسام­پازدىق سەرپىن بەرەتىندىگىنە سەنىمدىمىز. بۇل  – مەملەكەت باسشىسىنىڭ دانا ساياساتىنىڭ باستى جەتىستىكتەرى. بەس نەگىزگى باعىت بويىنشا ۇسى­نىلعان رەفورمالار زاماناۋي تالاپ­تارعا ابدەن ساي كەلەدى جانە وزىق سيپاتقا يە. اركەز الدا ءجۇرۋ كۇشتى كوش­­باس­شىلاردىڭ قاسيەتى. وسى قاسيەت جالپى العاندا, بۇكىل حالىقتى جانە مەملەكەتتى تابىس پەن وركەندەۋگە جەتكىزەدى. ءبىز جانە ءبىزدىڭ وتانىمىز – قازاق­­ستان عىلىمي وي مەن ونەر­كاسىپتىك تەح­نولوگيانىڭ سوڭعى جە­تىس­تىكتەرىن پايدالانا وتىرىپ, ءوز دامۋ قارقىنىمىزدى باياۋلاتپاي, كوشباسشىمىزبەن بىرگە الەمنىڭ وزىق دامىعان 30 ەلىنىڭ قاتا­رىنا قوسىلۋعا قادام باسقان ءوز جولىمىزدى كامىل سەنىممەن جالعاستىرامىز. راسيم كۋشاليەۆ, رەسپۋبليكالىق «احىسكا» تۇرىك ەتنومادەني بىرلەستىگى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى. اتىراۋ وبلىسى اتىراۋ وبلىسىنىڭ ەتنومادەني بىرلەستىكتەرى ەلباسىن سايلاۋداعى لايىقتى جەڭىسىمەن جانە پرەزيدەنت قىزمەتىنە رەسمي كىرىسۋىمەن قۇتتىق­تايدى! ەلباسىنىڭ ەل يگىلىگى جولىن­داعى تىنىمسىز ەڭبەگىنە, ءاربىر قازاق­ستاندىققا دەگەن قامقورلىعىنا ءوز ءسۇيسىنىسىمىزدى بىلدىرەمىز. بۇل وقيعا تاعى ءبىر رەت قازاقستان حالقىنىڭ شىنايى بىرلىگىنىڭ ايعاعىنا اينالدى. ۇلىقتاۋ ءراسىمىنىڭ 1 مامىر – قازاقستان حالقىنىڭ بىرلىگى مەرەكەسى قارساڭىندا وتكەندىگى تەگىن ەمەس. ءبىز مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ باستاماشىسى بولعان بەس ينستيتۋتتىق رەفورمانىڭ ەرەكشە وزەك­تىلىگىن اتاپ كورسەتەمىز. بۇگىن تاڭدا كۇردەلى گەوساياسي ۇدەرىستەر, الەمدىك ەكونوميكاداعى تۇراقسىزدىق جاعداي­ىندا مەملەكەت باسشىسى ساياساتىنىڭ ارقاسىندا قازاقستان سەرپىندى جانە سەنىمدى دامۋىن جالعاستىرۋدا. وسى زامانعى سىن-قاتەرلەر جاڭا جاۋ­اپتاردى, قالىپتان تىس شەشىمدەردى, الدىن الۋ شارالارى قولدانىلۋىن تالاپ ەتەدى. سوندىقتان ءبىز قازاقستان ەكونو­ميكاسىنىڭ ودان ءارى ساتىلاپ دامۋىن جانە قوعامنىڭ الەۋمەتتىك كوڭىل كۇيى جاقسارۋىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان پرەزيدەنتتىڭ بەس حالىق­تىق رەفورماسىنىڭ جاريا ەتىلۋىنىڭ ماڭىز­دىلىعىن ەرەكشە قاداپ ايتامىز. ەلدە مەملەكەتتىڭ قولداۋىمەن ەتنوستىق باق-تار شىعارىلۋدا, ۇلتتىق تەاترلار جۇمىس ىستەيدى. ەتنوستىق توپتاردىڭ كوپتەپ تۇراتىن جەرلەرىندەگى مەكتەپتەردە انا تىلدەرىندە پاندەر وقىتىلادى. ءبىز «ماڭگىلىك ەل» يدەياسى قۇندى­لىقتارىنىڭ نەگىزىندە توپتاسقان, تەڭ قۇقىقتى جانە تەڭ مۇمكىندىكتەرگە يە قازاقستاندىق قوعامنىڭ قازاقستاندىق بىرتەكتىلىكتى نىعايتۋ جولىندا ىلگەرى باسا بەرەتىنىنە سەنىمدىمىز. مەملەكەت باسشىسى اتاپ كور­سەت­­­- كەن­­دەي, ازاماتتىق قاعيداتى تابىستى مەملەكەتتىڭ ەڭ سەنىمدى ىرگەتاسى بولادى. يۋري كۋستادينچەۆ, اتىراۋ وبلىستىق «ۆوزروجدەنيە» بولگار ەتنومادەني بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى. باتىس قازاقستان وبلىسى باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ ەتنو-مادەني بىرلەستىكتەرى ن.ءا.نازارباەۆتى  سايلاۋداعى جەڭىسىمەن جانە ەلىمىزدىڭ پرەزيدەنتىن ۇلىقتاۋ كۇنىمەن شىن جۇرەكتەن قۇتتىقتايدى! قازاقستان حالقى تاعى دا وزدەرىنىڭ اۋىزبىرلىگىن,  ەل دامۋىنداعى بىرلىگىن, باقىتتى دا دامىعان قازاقستاندى قۇرۋداعى شىنايى كوزقاراسىن ءبىلدىرىپ, بىردەن-ءبىر تاڭداۋىن جاسادى. ءبىز مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ۇسىنعان بەس ينستيتۋتتىق رەفورمانىڭ ايرىقشا كوكەيكەستىلىگىن اتاپ وتكىمىز كەلەدى. بەس حالىقتىق رەفورما – بۇل  قازاق­ستاندىق بولاشاق ءبىرتۇتاس ۇلتقا جاسا­لىنعان بەس قادام. «اشىق ۇكىمەت»  تەتىگى ارقىلى ترانسپارەنتتى جانە ەسەپ بەرەتىن مەملەكەت قۇرۋ, مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ جاۋاپكەرشىلىك كەڭىستىگىن  تارىلتۋ – ازاماتتىق قوعامنىڭ كۇندەلىكتى ءومىر­دە, كوكەيكەستى  سالالاردا ماڭىزدى شەشىم­دەر قابىلداۋعا بەلسەندى قاتىسۋىنا ءمۇم­كىندىك اپەرەدى. زاڭ شىعارۋ سالاسىندا, قوعامدا ءوزىن ءوزى باسقارۋ  جۇيەسىن كەڭىنەن ەنگىزۋ جونىنەن قاراستىرىلعان كەشەندى بۇل شارالار مەملەكەتىمىزدى جاڭعىرتۋعا  باعىتتالعان. ءبىز پرەزيدەنت ن.نازارباەۆتىڭ سايا­ساتى ارقاسىندا قازاقستان قول جەتكەن جەتىستىكتەرى مەن تابىستارىن نىعايتىپ, الەمدەگى دامىعان 30 ەلدىڭ قاتارىنا كىرۋ  جونىندەگى جوعارى ستراتەگيالىق  ماقساتىنىڭ ۇدەسىنەن شىعاتىنىنا سەنىمدىمىز. مەملەكەت باسشىسى ن. نازارباەۆتىڭ  قازاقستاندىقتاردىڭ ءومىر ءسۇرۋ دەڭگەيىن كوتەرۋگە جانە ۇلتارالىق كەلىسىمىن نىعايتۋعا باعىتتالعان بارلىق باستامالارىن ارقاشان دا قولدايتىن بولامىز. ماكسيم پاك, باتىس قازاقستان وبلىستىق كورەي ەتنومادەني بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى, قحا مۇشەسى. جامبىل وبلىسى ءبىز ن.ءا.نازارباەۆتى سايلاۋداعى بۇلتارتپاس جەڭىسىمەن جانە ەلىمىزدىڭ پرەزيدەنتى قىزمەتىنە كىرىسۋىمەن شىن جۇرەكتەن قۇتتىقتايمىز! قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ  نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ باسشىلىعىمەن بۇدان دا قۋاتتى مەملەكەتكە اينالاتىنىنا سەنەمىز! تاتۋلىق پەن كەلىسىمنىڭ قازاقستاندىق وزىق مودەلى كوپتەگەن وزگە مەملەكەتتەرگە ۇلگى  بولارى انىق. تولەرانتتىلىق پەن بىرلىك «ماڭگىلىك ەل» جالپىۇلتتىق  يدەياسىنىڭ   باستى دا قۇندى  نەگىزى رەتىندە  رەسمي  تۇردە جاريالاندى. ۇلىقتاۋ ءراسىمى 1 مامىر – قازاقستان حالقى بىرلىگى مەرەكەسى قارساڭىندا ءوتۋى تەگىن ەمەس. بۇل مەرەكە شىن مانىندە ءبىزدىڭ ەلىمىزدە ءومىر ءسۇرىپ جاتقان بار­لىق ەتنوستار اراسىنداعى ناعىز دوستىقتىڭ سيمۆولىنا, ىنتىماقتاستىق پەن جاڭارۋدىڭ ۇلگىسىنە اينالدى. پرەزيدەنتتىڭ بەس حالىقتىق رەفورماسى قازىرگى زامان سىن-قاتەرلەرىنە جاۋاپ بولىپ, ەكونوميكالىق جانە الەۋمەتتىك دامۋدا جاڭا بيىكتەرگە ورلەۋگە جول اشادى. بۇگىندە تمد ەلدەرى اراسىندا قازاقستان – حالقىنىڭ ءومىر ءسۇرۋ دارەجەسى ەڭ جوعارى, ينۆەستيتسيالىق كليماتى مەيلىنشە قولايلى, مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋ ساپاسى مەن اكىمشىلىك اپپاراتى رەفورماسىن جاساۋدا وزىق كوشباسشى ساناتىندا تانىلىپ وتىر. مەملەكەت باسشىسىنىڭ «الدىمەن ەكونوميكا, سودان كەيىن ساياسات» ۇستانىمىنىڭ نەگىزىندە ىسكە اسقان ساياساتىنىڭ ارقاسىندا بارلىق سالا ءتيىمدى دامىپ كەلەدى. بەس ينستيتۋتتىق رەفورمانىڭ نەگىزگى ءبىر ماقساتى – ترانسپارەنتتى جانە ەسەپ بەرۋگە ءتيىستى مەملەكەت بولىپ سانالادى. ءبىز مەملەكەتتىك ورگاندار  باسشى­لارىنىڭ ەسەپ بەرۋ  تاجىريبەسى حالىق­تىڭ سەنىم دارەجەسىن ارتتىرادى دەپ سانايمىز. سونداي-اق, مەملەكەت پەن تۇرعىندار اراسىنداعى ءتيىمدى بايلانىستا  «اشىق ۇكىمەت» تەتىگىن ەرەكشە اتاپ ءوتۋ كەرەك, بۇل ارادا  ازاماتتار شەشىمدەر جاساۋ ۇدەرىسىنە   قاتىسۋعا مۇمكىندىك الادى. مەملەكەت باسشىسى اتاپ وتكەندەي, مەملەكەتتىك ورگاندار مەن اكىمدىكتەر جانىنداعى قوعامدىق كەڭەستەردىڭ ءرولىن كۇشەيتۋدىڭ دە ماڭىزى زور. بۇدان تىس, ازاماتتىق قوعامدى – اۋماقتىق دارەجەدەگى بيۋدجەتتەندىرۋ ۇدەرىسىنە تارتۋدىڭ دا ماڭىزى زور. امير حاليكوۆ, جامبىل وبلىستىق «اينۇرى» تاتار-باشقۇرت ەتنومادەني بىرلەستىگى» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى. قاراعاندى وبلىسى ءبىز, قاراعاندى وبلىسىنداعى قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ وكىلدەرى, ەلباسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتى كەزەكتەن تىس سايلاۋداعى كامىل جەڭىسىمەن جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى قىزمەتىنە رەسمي كىرىسۋىمەن شىن جۇرەكتەن قۇتتىقتايمىز! نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ جەڭىسى – ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ ودان ءارى وركەندەۋىنىڭ كەپىلى. ءبىزدىڭ كوشباسشىمىزدىڭ باسشى­لىعىمەن قازاقستان كوز الدىمىزدا جاس مەملەكەتتەن الەم ەلدەرى اراسىنداعى نىشاندى قۇبىلىسقا اينالدى. ءبىز پرەزيدەنت تاپسىرماسى بويىنشا ىسكە اسىرىلىپ جاتقان ۇدەمەلى يندۋستريالاندىرۋ باعدارلاماسى­نىڭ جانە «نۇرلى جول» جاڭا ەكونوميكا­لىق ساياساتىنىڭ ناقتى ناتيجەلەرىن كورۋدەمىز. ەلباسىنىڭ بەس ينستيتۋتتىق رەفورماسى قازىرگى دامۋ قارقىنىن ساقتاۋعا, مەملەكەتتىك باسقارۋدى جەتىلدىرۋگە جانە قازاقستاندىق قوعامدى بۇرىنعىدان دا توپتاستىرا تۇسۋگە قىزمەت ەتەدى. ترانسپارەنتتى جانە ەسەپ بەرىپ وتىراتىن مەملەكەتتى قالىپتاستىرۋ ازاماتتىق قوعامنىڭ ءبىزدىڭ ءومىرىمىزدىڭ ءارتۇرلى سالالارىنا بايلانىستى اسا ماڭىزدى شەشىمدەردى قابىلداۋعا بەلسەندىرەك قاتىسۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى. زاڭنامالىق سالادا قاراستىرىلعان شارالار كەشەنى, قوعامنىڭ ءوزىن-ءوزى رەتتەستىرۋ جۇيەسىن كەڭىنەن ەنگىزۋ ءبىزدىڭ مەملەكەتىمىزدى جاڭعىرتۋعا باعىتتالعان. بيىل ءبىز ەلىمىزدىڭ تاريحىنداعى ماڭىزدى مەجەلەردى – قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ 20 جىلدىعىن, ۇلى وتان سوعىسىنداعى جەڭىستىڭ 70 جىلدىعىن, كونستيتۋتسيانىڭ 20 جىلدىعىن اتاپ وتەمىز. قازاقستاندىق قوعام ءۇشىن ەلبا­سىنىڭ بەس ينستيتۋتتىق رەفور­ما­سىنىڭ دا قۋاتتى بىرىكتىرۋشىلىك يدەيا­سى بار. مەملەكەت باسشىسىنىڭ سارابدال ساياساتىنىڭ ارقاسىندا قازاقستان ەكونوميكادا جاقسى مىعىم­دىق قورىنا يە, بارلىق سالالاردا ودان ءارى دايەكتى دامۋ ءۇشىن بارلىق جاعدايلار جاسالعان. تاتۋلىق پەن كەلىسىم ىسىنە, ودان ءارى تۇراقتى دامۋعا شىنايى بەرىلگەندىك قازاقستاندىقتاردى جاڭا جەتىستىكتەرگە جىگەرلەندىرەدى. ن.ءا.نازارباەۆتىڭ تاتۋلىق پەن كەلىسىم ساياساتى ءبىزدىڭ حالقىمىزدىڭ الدىنان كۇش-جىگەردى بىرىكتىرە وتىرىپ, بەرەكەلى دە كوركەيگەن قازاقستاندى قۇرۋ جولىندا بىرلەسە ەڭبەك ەتۋدىڭ, بالالارىمىزدى ءوسىرۋدىڭ, ءبىزدىڭ ورتاق بولاشاعىمىزدى قۇرۋدىڭ تاريحي ۇلى كەڭىستىگىن اشىپ بەردى. سوندىقتان ۇلىقتاۋ جانە ەل پرەزيدەنتى قىزمەتىنە كىرىسۋ ءراسىمىنىڭ 1 مامىر – قازاقستان حالقىنىڭ بىرلىگى مەرەكەسىنىڭ قارساڭىندا ءوتۋىنىڭ تەرەڭ ءمانى بار. بۇل وقيعا قازاقستان حالقىنىڭ شىنايى بىرلىگىنىڭ تاعى ءبىر ايعاعىنا اينالدى. ءبىزدىڭ شىن جۇرەكتى قۇتتىق­تاۋىمىزدى جانە يگى تىلەكتەستىگىمىزدى قابىل الىڭىز. ۋۆايس دجاناەۆ, قاراعاندى وبلىستىق «ۆايناح» چەشەن-ينگۋش ەتنومادەني بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى, قحا مۇشەسى. قوستاناي وبلىسى قوستاناي وبلىسىنىڭ قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ مۇشەلەرى ن.ءا.نازارباەۆتى وتكەن سايلاۋداعى ايقىن جەڭىسىمەن جانە ەل پرەزيدەنتى قىزمەتىنە كىرىسۋىمەن  شىن جۇرەكتەن قۇتتىقتايمىز! سايلاۋ قازاقستاندىقتاردىڭ اۋىزبىرلىگى مەن ەلباسىنا دەگەن شىنايى سۇيىسپەنشىلىگىن كورسەتتى. سايلاۋ قورىتىندىسى حالىقتىڭ ءوزىنىڭ ەلباسىنا دەگەن تولىق سەنىمىن پاش ەتتى, مەملەكەت باسشىسى ۇسىنعان حالىقتىق رەفورمانىڭ كوكەيكەستىلىگى مەن ومىرشەڭدىگىن بايقاتتى. قازاقستان مەملەكەتتىگىن ودان ءارى نىعايتۋ جولىنداعى بەس قادام – بۇل شىن مانىندەگى حالىقتىق رەفورمالار. ەلىمىزدىڭ اگرارلىق  وڭىرىندەگى بىزدەر ءۇشىن ەلباسىنىڭ جاڭا كەشەندى دامۋ باعدارلاماسىنىڭ نەگىزىندە  اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ  شيكىزات وڭدەۋ  سەكتورىن دامىتۋدا   الدىمىزعا قويعان مىندەتتەردىڭ ءمان-ماڭىزى وتە زور. بۇل بىزگە جاڭادان جۇمىس ورنىن اشۋ ءۇشىن جاعداي جاساپ قانا قويماي, ەڭ الدىمەن, قاجەت ەتىلىپ وتىرعان  جوعارى ساپالى ونىمدەر ءوندىرۋدى قامتاماسىز ەتەدى. وسىعان بايلانىستى شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ كەلەشەگىنە جول اشىلماق. مەملەكەت باسشىسىنىڭ بەس ينستيتۋتتىق رەفورماسى – ەكونوميكانىڭ وسى سەكتورىنىڭ قوسىمشا وركەندەۋىنە, دامۋىنا جەتەلەيتىن  كەشەندى شارالار دەسە دە بولادى. بۇل الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق ماسەلەلەردى ءتيىمدى شەشۋگە, ايماقتىق قانا ەمەس, كۇللى رەسپۋبليكا رىنوگىن جاڭا تاۋارلارمەن تولتىرىپ, حالىقتىڭ تۇرمىسىن كوتەرۋگە  مۇمكىندىك بەرەدى. ناق سول سەبەپتەن دە قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ ينستيتۋتتىق رەفور­ماسىنىڭ ەلىمىزدىڭ بارلىق ايماق­تارىندا  تابىستى كورسەتكىشتەرگە يە بولارى انىق. ەلىمىزدىڭ بۇگىنگى جەتكەن جەتىستىگى تەك ءبىزدىڭ مەملەكەت باسشىسىنىڭ جۇرگىزىپ وتىرعان تاتۋلىق پەن كەلىسىم ساياساتىنىڭ ارقاسىندا عانا جۇزەگە استى. تولەرانتتىلىق يدەياسى نەگىزىندە دامىپ, وركەندەۋ – بولاشاق ءبىرتۇتاس ۇلت قۇرۋ مىندەتتەرىن ايشىقتايدى. اندرەي دۆۋرەچەنسكي, قوستاناي وبلىستىق قحا ورىس ەتنومادەني بىرلەستىگىنىڭ مۇشەسى. قىزىلوردا وبلىسى قىزىلوردا وبلىسىنىڭ اسسامبلەيا مۇشەلەرى ن.ءا.نازارباەۆتى سايلاۋداعى تەڭدەسسىز جەڭىسىمەن جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى قىز­مە­تىنە رەسمي كىرىسۋىمەن شىن جۇرەكتەن قۇتتىقتايدى! ءبىز  الەمدەگى قازىرگىدەي اسا كۇردەلى  ەكونوميكالىق داعدارىس كەزەڭىندە, تەك قانا ناعىز كوشباسشى – نۇرسۇلتان نازارباەۆ مەملەكەتتى الەۋمەتتىك پروگرەسكە سەنىمدى باستاي الادى دەگەن سەنىمدەمىز. قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ ۇسىنعان ينستي­تۋتتىق بەس رەفورمانى جۇزەگە اسىرۋدى ۋاقىتتىڭ ءوزى مىندەتتەپ وتىر. قازاقستاندىق قوعامدى جاڭعىر­تۋدىڭ باستى باعىتتارى – قازىرگى زامانعا ساي كاسىبي جانە اۆتونومدى مەملەكەتتىك اپپاراتتى قۇرۋ, زاڭ ۇستەمدىك ەتىپ, جەكەمەنشىكتىك قۇقىقتى قورعاۋ.  ەكونوميكاداعى تۇراقتىلىق پەن بولاشاق ءبىرتۇتاس ۇلت نەگىزىندە ترانسپارەنتتى جانە ەسەپ بەرەتىن مەملەكەت – بارلىعىمىز ءۇشىن زاماناۋي مەملەكەت بولىپ تابىلادى. بۇگىنگى تاڭدا  قازاقستاندا 100 ۇلت پەن ۇلىس, 17 كونفەسسيا وكىلدەرى ءوزارا ىنتىماق پەن كەلىسىم جاعدايىندا ءومىر ءسۇرىپ جاتىر. ءبىز ءبىر حالىقپىز, ءبىز – قازاق­ستاندىقتارمىز! ءبىزدىڭ مەملە­كەتىمىزدىڭ باسشىسى – كەلەشەك ءبىر ۇلت قالىپ­تاستىرۋ ءۇشىن قازاقستاندىق قوعامدى بۇرىنعىدان بەتەر ۇيىستىرىپ, باسەكەلەستىك احۋال تۋعىزۋدى مىندەتتەدى. مۇنداي ينستيتۋتتىق رەفورمانى جاريالاۋ بارلىق قازاقستاندىقتارعا تەڭدەي مۇمكىندىكتەرگە يە بولۋعا قۇقىق بەرەدى. ءبىز ەلباسىمەن عانا قۋاتتى دا تۇرمىس دارەجەسى جوعارى مەملەكەتتە ءومىر ءسۇرۋدى كوزدەگەن ماقساتتارىمىزعا جەتەمىز. گالينا ششەرباكوۆا, «سلاۆيانە» قوعامدىق-مادەني بىرلەستىگىنىڭ جەتەكشىسى. ماڭعىستاۋ وبلىسى ماڭعىستاۋ وبلىسىنداعى قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ مۇشەلەرى ەلباسىن سايلاۋداعى ايقىن جەڭىسىمەن جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى قىزمەتىنە رەسمي كىرىسۋىمەن قۇتتىقتايدى! بۇل – ءوز ەلباسىنا دەگەن زور سەنىمنەن تۋىنداعان حالىق ەركىنىڭ كورىنىسى. ءبىزدىڭ بارلىق جەتىستىكتەرىمىز پرەزيدەنتتىڭ ۇلتتىق بىرلىكتى باستى نازاردا ۇستاۋىنىڭ ارقاسىندا مۇمكىن بولدى. ەل پرەزيدەنتىنىڭ قىزمەتىنە كىرىسۋ ءراسىمى بۇكىلحالىقتىق مەرەكە – قازاقستاننىڭ بارشا حالقىنىڭ بىرلىگى كۇنى قارساڭىندا بولعاندىعى تەگىن ەمەس. حالىق ءوز كوشباسشىسىنا ءوز بولاشاعىن سەنىپ تاپسىرعان. تەك ەلباسى باستاۋىمەن عانا ءبىز ورتاق باق-بەرەكەنى ورناتا الماقپىز. ءبىز مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ بەلگىلەگەن ينستيتۋتتىق رەفورمالاردىڭ ماڭىز­دىلىعى مەن وزەكتىلىگىن اتاپ كورسەتەمىز. بۇگىندە ەلدە اۋقىمدى «نۇرلى جول» باعدارلاماسى ىسكە اسىرىلۋدا, جاڭا كاسىپورىندار اشىلۋدا, جاڭا جۇمىس ورىندارى قۇرىلۋدا. قازاقستان پرەزيدەنتى قابىلداعان ەلدى ودان ءارى تۇراقتى دامىتۋ جونىندەگى شارالار ەرتەڭگى كۇنگە دەگەن سەنىمدىلىك ۇيالاتادى. كولىك-لوگيستيكالىق جانە تۋريستىك الەۋەتكە يە ءبىزدىڭ ءوڭىر ءۇشىن بىرەۋى ءتۋريزمدى دامىتۋعا باعىتتالعان بەس ينستيتۋتتىق رەفورمانىڭ قابىلدانۋى ۇلكەن كوكجيەكتەر اشادى. ماڭعىستاۋ – قازاقستاننىڭ ينۆەستيتسيا ەڭ كوپ سالىناتىن وبلىستارىنىڭ ءبىرى. سوندىقتان مەملەكەت باسشىسىنىڭ شەتەلدىك جانە وتاندىق ينۆەستورلار تاراپىندا زاڭنىڭ ۇستەمدىگىن جانە قازاقستاندىق سوت ورىندارىنىڭ ادىلدىگىن قامتاماسىز ەتۋ جونىندە قويىپ وتىرعان مىندەتتەرىنىڭ ءبىز ءۇشىن ماڭىزى ۇلكەن. بارلىق قازاقستاندىقتار ءۇشىن جالپىقازاقستاندىق «ماڭگىلىك ەل» يدەياسى ۇلكەن بىرىكتىرۋشىلىك قۋاتقا يە. ءبىز كوپۇلتتى حالقىمىز كوشباسشى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆپەن بىرگە باستى ماقساتىمىزعا جەتەتىنىنە – ءبىزدىڭ ەلىمىز بۇرىنعىدان دا كۇشتى بولىپ, وركەندەي تۇسەتىنىنە سەنىمدىمىز. ماگومەد لورسانوۆ, ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ «ۆايناح» چەشەن-ينگۋش ەتنومادەني بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى. وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ ەتنومادەني بىرلەستىكتەرى ن.ءا.نازارباەۆتى پرەزيدەنتتىك سايلاۋداعى جەڭىسىمەن جانە مەملەكەت باسشىسى لاۋازىمىنا رەسمي كىرىسۋىمەن شىن جۇرەكتەن قۇتتىقتايدى! بۇل – ونىڭ تاريحىنىڭ كۇردەلى ساتىندە ەلباسى ساياساتىنىڭ توڭىرەگىنە ءبىزدىڭ توپتاسۋىمىزدى قاجەت ەتەتىن ءبىزدىڭ ەلىمىز ءۇشىن ناعىز اقيقات ءساتى. سوندىقتان ۇلىقتاۋ ءراسىمىنىڭ قازاقستان حالقىنىڭ بىرلىگى مەرەكەسى – 1 مامىر قارساڭىندا ءوتۋىنىڭ تەرەڭ سيمۆولدىق ءمانى بار. الەمدىك ەكونوميكالىق داعدارىس كەزەڭىندە ءبىز مەملەكەت باسشىسى ۇسىنعان 5 ينستيتۋتتىق رەفورمانىڭ زاماناۋيلىعىن اتاپ وتپەكپىز. قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ شەشۋ­شى باعىتتارىن جانە مەملەكەتتىك مەنەدجمەنت جۇيەسىن رەفورمالاۋ  قازاقستاننىڭ بارشاعا بىردەي قازىرگى زامانعى مەملەكەت رەتىندە ودان ءارى دامۋىنىڭ ماڭىزدى ساتىسىنا اينالادى. ولار «نۇرلى جول» جاڭا ەكونو­ميكالىق ساياساتىن جۇزەگە اسىرۋعا جانە قازاقستاننىڭ الەمنىڭ 30 دامىعان ەلىنىڭ قاتارىنا ەنۋىنە جاعداي جاسايدى. الەمدىك ەكونوميكادا ەنەرگيا رەسۋرس- تارى مەن مەتالعا باعانىڭ قۇلدىراۋى, ساياسي سالادا شيەلەنىستى جانە داۋ-جانجالدى احۋالدار بايقالۋدا. ءدال وسىناۋ كۇردەلى كەزەڭدە مەم­لەكەت باسشىسى جاڭا باعدارلار قويىپ, قازاقستاننىڭ بۇكىل قوعام يگىلىگى ءۇشىن جاسامپازدىقپەن دامۋ جولىندا العا باسۋ باعىتىن تاڭداۋدى كورەگەندىكپەن بەلگىلەدى. ءبىز ءارتاراپتاندىرۋ نەگىزىندە يندۋستريالاندىرۋ جونىندەگى مىندەتتى كوتەرىڭكى كوڭىل-كۇيمەن قابىلدادىق. سونىمەن بىرگە, ەل پرەزيدەنتى اگرارشىلاردى سۋبسيديالاۋ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ ارقىلى اۋىلشارۋاشىلىق تاۋار وندىرۋشىلەرىن قولداۋدى ءبىرىنشى كەزەككە قويدى. بۇل شارالار بىزگە وتاندىق تاۋارلاردىڭ باسەكەلەستىگى مەن قازاقستاننىڭ ەكسپورتتىق الەۋەتىن ارتتىرۋعا جاعداي جاسايدى. بىزدەر, وبلىستىق قازاقستان حالقى كىشى اسسامبلەياسىنىڭ وكىلدەرى بۇگىندە مەملەكەتتىك باسقارۋ جۇيەسىن قايتا پىشىندەۋدىڭ ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ وتكىمىز كەلەدى. قازىرگى زامانعى قازاقستاندىق مەم­لەكەتتىك قىزمەتشىلەر ەڭ جوعارى تالاپتارعا جاۋاپ بەرۋى ءتيىس.  ول مەملەكەتتىك قىزمەتكە ءادىل جانە تەڭ قول جەتكىزگەندە, ولاردىڭ سىڭىرگەن ەڭبەگىنە قاراي مانساپتىق وسۋىندە, مورالدىق جانە ماتەريالدىق ىنتالاندىرۋدىڭ يكەمدى جۇيەسىندە عانا مۇمكىن. جەكەمەنشىك قۇقىعىنا كەپىلدىك بەرەتىن زاڭ ۇستەمدىگىن قامتاماسىز ەتۋ الەمدىك ەكونوميكاداعى قازىرگى زامانعى تەرىس اعىمدار ىقپالىنا قارسى تۇرۋدىڭ ماڭىزدى تەتىگى بولماق. بۇگىندە ەلدە كاسىبي جانە جەكە مۇددەگە سالىنبايتىن سۋديالاردىڭ, قۇقىق قورعاۋ جۇيەسىنىڭ ءپرينتسيپتى قىزمەتكەرلەرىنىڭ جۇمىس ىستەۋى وتە ماڭىزدى. قوعام ءومىرىنىڭ بارلىق سالالارىنداعى تۇراقتىلىق پەن قاۋىپسىزدىك شەتەلدىك بيزنەس ءۇشىن قازاقستانىڭ ينۆەستيتسيالىق تارتىمدىلىعىن ارتتىرا تۇسەدى. مەملەكەت باسشىسى ۇسىنعان بارلىق شارالار ءبىزدىڭ قوعامىمىزدى بىرىكتىرىپ, ونى كەلەشەك بۋىننىڭ يگىلىگى ءۇشىن بىرەگەي مىندەتتەردى شەشۋگە باعىتتايدى. مارينا ليمارەنكو, «يۋجنىي كازاحستان» وبلىستىق قوعامدىق-ساياسي گازەتىنىڭ باس رەداكتورى, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ مۇشەسى. پاۆلودار وبلىسى پاۆلودار وبلىسىنىڭ ەتنومادەني بىرلەستىكتەرى وكىلدەرى كەزەكتەن تىس سايلاۋدا ايقىن جەڭىسكە جەتىپ, قازاقستان رەسپۋب­ليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى قىزمەتىنە رەسمي كىرىسۋىمەن شىن جۇرەكتەن قۇتتىقتايمىز! ەلىمىزدىڭ پرەزيدەنتىن سايلاۋ بىزدەر ءۇشىن – تاعدىرشەشتى وقيعا. وتانىمىزدىڭ گۇلدەنگەن بولاشاعىن ءبىز تەك قانا ن. نازارباەۆتىڭ ەسىمىمەن بايلانىستىرامىز. مەملەكەت باسشىسى 5 ينستيتۋتتىق رەفورمانى دەر ۋاقتىندا ۇسىندى دەگەن ويدامىز. كەز كەلگەن جوسپاردىڭ ستراتەگيالىق دامۋى ارقاشاندا تاكتيكالىق قادام­دار جاساۋ ارقىلى يگەرىلمەك, ول ينستيتۋتتىق رەفورما بولىپ تابىلادى. پاۆلودار وبلىسىندا ونەركاسىپتىك وندىرىستەر قارىشتى دامىپ كەلەدى, ونىڭ قاتارىندا وتاندىق مەتاللۋرگيا كوش باس- تاپ, ەنەرگەتيكا مەن پايدالى قازبالار ءوندىرۋ دامىپ وتىر. حالىقارالىق ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق قالىپ­تاستى. مال شارۋاشىلىعى مەن استىق ءوندىرۋ اگرارلىق بيزنەستە داستۇرلىك سالاعا اينالدى. مەملەكەت باسشىسى ۇسىنعان مەم­لەكەتتىك باسقارۋ سالاسىن قايتا قۇرۋ, زاڭ ۇستەمدىگىن نىعايتۋ, يندۋستريا مەن اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋدى قامتاماسىز ەتۋ – بۇگىنگى كۇننىڭ وزەكتى ماسەلەسى. مەملەكەتتىك قىزمەتكە جاڭاشا با­سىم­دىق بەرۋ ساپالىق كورسەتكىشتەرگە باعىتتالعان مەنەدجمەنتتىڭ جاڭاشا جۇيەسىن قالىپتاستىرۋعا وڭتايلى جاعداي جاسايدى. تەڭ قولجەتىمدىلىك قاعيداتتارى, ماتە­ريالدىق ىنتالاندىرۋداعى ادىلدىك, مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ مانساپ باسپالداعىمەن  ءوسۋى – بارلىق سالادا ستراتەگيالىق باسىمدىق پەن مەملەكەتتىك ساياساتتى جۇزەگە اسىرۋدى وڭ شەشۋگە سەپتىگىن تيگىزەرى حاق. پاۆلودار وبلىسىندا وڭدەۋشى ونەر­كاسىپتى جەدەلدەتىپ دامىتۋ ءۇشىن بارلىق جاعداي جاسالىنعان. ەنەرگەتيكالىق كەشەن, قولايلى گەوگرافيالىق ورنالاسۋ, تابيعي  جانە جاساندى تاسىمالداۋ جەلىلەرى تابىستى يندۋستريالاندىرۋعا, ارتاراپتاندىرۋعا نەگىزدەلگەن ەكونو­ميكالىق ءوسۋدىڭ العىشارتى بولىپ تابىلادى. بىلىكتى ماماندار جانە ونەركاسىپ پەن اۋىل شارۋاشىلىعىندا  قالىپتاسقان الەۋەتتەر زور ەكونوميكالىق قۋاتتى كۇش بولىپ سانالادى. ىنتىماعى جاراسقان ۇلكەن شاڭىراقتىڭ مۇشەلەرى, بىزدەر, وبلىس تۇرعىندارى اعا ۇرپاقتىڭ داڭقتى ءداستۇرىن لايىقتى ساقتاپ, جالعاستىرىپ كەلەمىز. قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى ۇسىنعان ينستيتۋتتىق رەفورمالار شىن مانىندە ءبىر ماقساتقا ۇيىستىرۋشى فاكتور بولىپ تابىلادى. ليۋبوۆ بوگنات, پاۆلودار وبلىستىق «بەلارۋس» مادەني ورتالىعى» قب ءتورايىمى. سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ ەتنومادەني بىرلەستىكتەرىنىڭ وكىلدەرى ن.ءا.نازارباەۆتى سايلاۋداعى ابسو­ليۋتتىك جەڭىسىمەن جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ لاۋازىمىنا رەسمي كىرىسۋىمەن قۇتتىقتايدى! ەلباسىنا سونىڭ ارقاسىندا ءتۇرلى ۇلتتار وكىلدەرى تاتۋلىقتا, دوستىق پەن كەلىسىمدە ءومىر ءسۇرىپ جاتقان كەمەڭگەر ساياساتى ءۇشىن ءوزىمنىڭ سارقىلماس ريزاشىلىعىمدى, تەرەڭ قۇرمەتىم مەن شىن جۇرەكتى العىسىمدى ايتقىم كەلەدى. مەملەكەت باسشىسى ۇسىنعان 5 ينس­تيتۋتتىق رەفورما ءبىزدىڭ مەملە­كەتىمىزدىڭ بارشاعا ارنالعان زاماناۋي مەملەكەت رەتىندەگى ودان ءارى دامۋىن قامتاماسىز ەتىپ, «نۇرلى جول» جاڭا ەكونوميكالىق ساياساتى جانە «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىنىڭ تابىستى جۇزەگە اسۋىنا جاعداي جاسايدى. مەملەكەتتىك باسقارۋ جۇيەسىنە كوز­قاراستاردى قايتا قاراۋ جانە «قايتا جۇكتەمەلەۋ» ساياسي شەشىمدەر قابىلداۋ مەن جۇزەگە اسىرۋ دەڭ­گەيىن­دەگى مەملەكەتتىك باسقارۋ جۇيە­سىن­ قامتاماسىز ەتۋى ءتيىس. بارلىق مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر ءۇشىن ءادىل جاعدايلار تۋعىزۋ جانە ىنتالاندىرۋ جۇيەسىن بەلگىلەۋ بۇتىندەي العاندا, مەملەكەتتىك مەنەدجمەنتكە وڭ اسەر ەتەدى. ءبىزدىڭ وبلىسىمىزدا ءوڭىر ەكونو­ميكاسىنىڭ بارلىق سالالارىندا بىرگە جۇمىس ىستەيتىن بىرنەشە ۇلت وكىلدەرى ءومىر سۇرەدى. ەل پرەزيدەنتى ۇسىنعان رەفورمالار ارتاراپتاندىرۋعا نەگىزدەلگەن ونەركاسىپتىڭ بۋىرقانا ءوسۋىن قامتاماسىز ەتۋى ءتيىس. ءبىز ءۇشىن شاعىن جانە ورتا بيزنەس سالاسىن قولداۋ ايرىقشا ماڭىزدى. سولتۇستىك قازاقستاندا وسىمدىك جانە مال شارۋاشىلىعىمەن بىرگە اۋىلشارۋاشىلىق وڭدەۋ كاسىپورىندارى دامۋدا. قازىرگى ۋاقىتتا مەملەكەتتىك قولداۋ مەن اگرارلىق ءوندىرىستى سۋبسيديالاۋ بىزگە ايرىقشا ماڭىزدى. 5 ينستيتۋتتىق رەفورما جۇمىل­دىرۋشى سيپاتقا يە. ولار ءبىزدى قازاقستاننىڭ ءبىرتۇتاس حالقى رەتىندە  قازىرگى زامانعى ماڭىزدى پروبلەمالاردى شەشۋگە جانە ەلباسى قوعام الدىنا قويعان جالپىمەملەكەتتىك مىندەتتەرگە قول جەتكىزۋگە جۇمىلدىرۋى ءتيىس. بىزگە, بارلىق قازاقستاندىقتار سياقتى ەلدە بولىپ جاتقان وڭ وزگەرىستەرگە ءوز قاتىستىلىعىمىزدى سەزىنۋ, بولاشاق ۇرپاق ءۇشىن قازاقستاننىڭ ورتاق دامۋ ىسىنە ءوز ۇلەسىمىزدىڭ قوسىلعانىن سەزىنۋ ماڭىزدى. راشبيل ەۆداەۆ, «سولتۇستىك قازاقستان وبلىستىق ەۆرەيلەر مادەني ورتالىعى» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى. شىعىس قازاقستان وبلىسى شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ ەتنومادەني بىرلەستىكتەرى ن.ءا.نازار­باەۆتىڭ قازاقستان رەسپۋب­ليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ كەزەكتەن تىس سايلاۋداعى جەڭىسى تۋرالى حاباردى قۇپتاۋ جانە ءبىزدىڭ ەلىمىز ءۇشىن ماقتانىش سەزىمىمەن قابىل الدى. ءبىز ءبارى دە ادام ءۇشىن جاسالىپ جاتقان قازاقستاننىڭ الەۋمەتتىك-ەكو­نوميكالىق دامۋىنداعى تابىستاردى جالپى جۇرت مويىنداعان كوشباسشى, عالامدىق ويلاۋ جۇيەسىن جەتە مەڭگەرگەن تۇلعا نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ەسىمىمەن بايلانىستىرامىز. وسىنىڭ ءبارىنىڭ نەگىزىندە ءبىزدىڭ ەلىمىزدەگى دوستىق پەن تۇراقتىلىقتى نىعايتۋ جولىنداعى ءسىزدىڭ باعىتىڭىز جاتىر. ۇلىقتاۋ ءراسىمىنىڭ جانە ەل پرەزي­دەنتى قىزمەتىنە كىرىسۋىنىڭ قازاقستان حالقىنىڭ بىرلىگى مەرەكەسىنىڭ قارسا­ڭىندا بولعاندىعى تەگىن ەمەس. ءبىز مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ باستاماشىسى بولعان بەس ينستيتۋتتىق رەفورمانى ىسكە اسىرۋدىڭ ومىرلىك ماڭىزدىلىعى مەن قاجەتتىلىگىن اتاپ كورسەتەمىز. ەلباسىنىڭ دانا ساياساتىنىڭ ارقا­سىندا قازاقستان تاتۋلىق پەن كەلىسىمنىڭ, تولەرانتتىلىق پەن بىرلىكتىڭ وزىندىك ەرەكشە مودەلىن ساقتاي الىپ وتىر. ءبىز ءوز ەلىمىزدىڭ جەتىستىكتەرىن, وزدەرىن ءبىرتۇتاس ىنتىماقتى ۇلت سەزىنەتىن ادامدار اراسىنداعى دوستىق راۋىشتىلىكتى ماقتان تۇتامىز. «ماڭگىلىك ەل» يدەياسىنىڭ نەگىزگى قۇندىلىقتارى قازاقستاندىق قوعامدى قازاقستاندىق بىرتەكتىلىكتى نىعايتۋ ورايىنداعى جالپىۇلتتىق ماقساتتار توڭىرەگىنە ودان ءارى توپتاستىرۋعا قابىلەتتى. مەملەكەت باسشىسى بەس حالىقتىق رەفور­مانى جاريا ەتكەندە اتاپ كورسەتكەندەي, زاماناۋي مەملەكەت ورناتۋدىڭ نەگىزگى قاعيداتى ازاماتتىق تەڭدىك بولىپ تابىلادى. بارلىق ازاماتتار قۇقىقتاردى تەڭ دارەجەدە پايدالانۋى, بىردەي جاۋاپكەرشىلىك ارقالاۋى, مۇمكىندىكتەرى بىردەي بولۋى ءتيىس. بۇل قاعيدات تابىستى مەملەكەت فاكتورىنا اينالماق. قازاقستاننىڭ بارلىق ازاماتتارى ءۇشىن, ەشبىر كەدەرگىسىز جانە الالاۋسىز, الەۋمەتتىك ليفتىلەردى قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى شارالاردىڭ دۇرىستىعىن ەرەكشە اتاپ وتكىم كەلەدى. ءبىز جالپىۇلتتىق قۇندىلىقتار – قۇقىق ۇستەمدىگى, مەملەكەتتىك داستۇرلەر, قازاقستاندىق قۇندىلىقتار – ەتنوستىق سيپاتتاعى مودەلدەردەن  ارقاشان جوعارى تۇراتىنىنا سەنىمدىمىز. بەلگىلەنگەن بارلىق بەس ينستيتۋتتىق رەفورمانى جۇزەگە اسىرۋ ءبىزدىڭ ەلىمىز ءۇشىن جاڭا پەرسپەكتيۆالار, قازاقستاندىق قوعامنىڭ پروگرەسس پەن بەيبىتشىلىك جولىمەن ىلگەرى باسۋىندا جاڭا كوكجيەكتەر اشادى. گابدۋلحاي يشمۋراتوۆ, «يدەل» تاتار جانە تاتار-باشقۇرت ەتنومادەني بىرلەستىكتەرى قاۋىمداستىعىنىڭ پرەزيدەنتى.
سوڭعى جاڭالىقتار