قازاق پوەزياسى الىپ مۇحيت دەسەك, سول مۇحيتقا ءوزىنىڭ نازىك تە سىرشىل ارناسىن قوسقان اقىننىڭ ءبىرى – اقۇشتاپ باقتىگەرەەۆا. اكادەميك زەينوللا قابدولوۆ «ورال دەسەم, مەنىڭ ەسىمە ءۇش قىز تۇسەدى, ءبىرى – قىز جىبەك, ەكىنشىسى – مانشۇك, ال ءۇشىنشى – اقۇشتاپ باقتىگەرەەۆا» دەگەن ەكەن. بۇگىندە مەرەيلى 80 جاستىڭ سەڭگىرىنە شىعىپ وتىرعان اقىننىڭ ەسىمى – ادەبيەت ەسىگىن اشقان ءار تالانتقا تانىس, وقىرمان قۇلاعى توساڭسىماي قابىلدايتىن بىرەگەي ەسىم.
استانادا قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى, «قۇرمەت», «وتان» وردەندەرىنىڭ يەگەرى اقۇشتاپ باقتىگەرەەۆانىڭ مەرەيتويىنا وراي ق.قۋانىشباەۆ اتىنداعى مەملەكەتتىك اكادەميالىق قازاق مۋزىكالىق-دراما تەاترىندا «جۇبان» دراماسى ساحنالاندى. ەلوردالىق كورەرمەندەرمەن بىرگە قويىلىمدى سەنات توراعاسى ماۋلەن اشىمباەۆ, ءماجىلىس توراعاسى ەرلان قوشانوۆ, مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى ايدا بالاەۆا تاماشالادى.
ءىس-شارادا ايدا بالاەۆا كوپشىلىككە پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قۇتتىقتاۋ حاتىن وقىپ بەردى.
«حالقىمىز ءوزىڭىزدى مادەنيەتىمىز بەن ونەرىمىزدى وركەندەتۋگە ۇلەس قوسىپ كەلە جاتقان قارىمدى قالامگەر, كورنەكتى قوعام قايراتكەرى رەتىندە جاقسى بىلەدى جانە قۇرمەتتەيدى. ەڭبەك جولىندا بىرقاتار وتاندىق گازەت-جۋرنالدار مەن باسپادا جەمىستى جۇمىس ىستەپ, ۇلتتىق ادەبيەتىمىزدىڭ ىلگەرى باسۋىنا كۇش-قايراتىڭىزدى جۇمسادىڭىز. قازاق پوەزياسىنا وزىندىك ورنەگىڭىزبەن كەلىپ, ايشىقتى ويلار مەن ايرىقشا دارا شۋماقتارىڭىزبەن تانىلدىڭىز. ەلىمىزدىڭ مارتەبەسىن اسقاقتاتقان تاۋەلسىزدىك پەن بەيبىت ءومىردى جانە تابيعات سۇلۋلىعىن ارقاۋ ەتكەن جالىندى جىرلارىڭىزدى تالعامى بيىك وقىرمان جىلى قابىل الدى. سونىمەن قاتار وتباسى قۇندىلىقتارى, قىز بالانىڭ تاربيەسى, انانىڭ قوعامداعى ءرولى تۋرالى پايىمدى پىكىرلەرىڭىز قولداۋ تاۋىپ كەلەدى. الداعى ۋاقىتتا ەل-جۇرتتىڭ ورتاسىندا سىي-قۇرمەتكە بولەنىپ, شىعارماشىلىق ىزدەنىستەرىڭىز تابىستى بولا بەرۋىنە تىلەكتەسپىن. سىزگە مىقتى دەنساۋلىق جانە وتباسىڭىزعا باق-بەرەكە تىلەيمىن!» دەلىنگەن قۇتتىقتاۋ حاتتا.
ءوز سوزىندە مينيستر كورنەكتى اقىندى مەرەيجاسىمەن قۇتتىقتاي وتىرىپ, جاستاردىڭ بويىنا رۋحاني قۇندىلىقتاردى سىڭىرۋگە, وتانشىلدىقتى قالىپتاستىرۋعا زور ۇلەس قوسقانىن اتاپ ءوتتى.
– پرەزيدەنت اتاپ وتكەندەي, قازاق ادەبيەتىندە اقۇشتاپ باقتىگەرەەۆانىڭ وزىندىك ورنەگى, ورنى بولەك. سەبەبى اقىن اپامىزدىڭ ولەڭدەرى ءار قازاقتىڭ جۇرەگىنە جاقىن. ونىڭ پوەزياسى ەرەكشە سىرشىلدىقپەن, سەزىمتالدىقپەن ورىلگەن. قالامگەردىڭ قازاق ايەلىنىڭ بەينەسىن اسقاقتاتقان بىرەگەي تۋىندىلارىن ەرەكشە اتاپ وتكىم كەلەدى. ەل اناسى, ۇلت تاربيەسىنىڭ جاناشىرى رەتىندە قۇندىلىقتارىمىزدى قاستەرلەۋگە, قازاق قىزدارىنا پاراسات پەن تاربيە ءنارىن سىڭىرۋگە زور ۇلەس قوسىپ كەلەدى, – دەدى ا.بالاەۆا.
«جۇبان» پوەتيكالىق دراماسىن باتىس قازاقستان وبلىستىق حاديشا بوكەەۆا اتىنداعى قازاق دراما تەاترى اقۇشتاپ باقتىگەرەەۆا مەن دراماتۋرگ ءمادينا وماروۆانىڭ ستسەناريىمەن ازىرلەدى. قويىلىمدا ۇلت تاعدىرى تالقىعا تۇسكەن قيلى كەزەڭدەردە «مەن قازاقپىن!» دەپ جار سالعان اتپال اقىننىڭ عۇمىر جولى كورىنىس تاپقان.
اقىن مەرەيتويى بۇدان ءارى جالعاسىن تاۋىپ, ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانادا ج.مولداعاليەۆ اتىنداعى باتىس قازاقستان وبلىستىق ورتالىق امبەباپ عىلىمي كىتاپحاناسىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن «الاشتىڭ اقۇشتابى» تاقىرىبىندا ادەبي كەزدەسۋ ءوتتى. ءىس-شاراعا استانالىق اقىن-جازۋشىلار جانە زيالى قاۋىم وكىلدەرى مەن وقىرماندار قاتىستى. كەش جۇرگىزۋشىسى اقىن داۋلەتكەرەي كاپ ۇلى اقۇشتاپ باقتىگەرەەۆانىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىعىنا توقتالىپ, پايىمدى پىكىر ءبىلدىردى. اقىن عالىم جايلىباي, جازۋشى التىنشاش جاعانوۆا, سىنشى امانگەلدى كەڭشىلىك, ت.ب قۇرمەتتى قوناقتار «جايىقتىڭ اق شاعالاسى» اتانعان اقىننىڭ پوەزياداعى ورنى تۋراسىندا قاداۋ-قاداۋ پىكىر ءبىلدىردى. كەش بارىسىندا «مەنىڭ فاريزام» كىتابىنىڭ تۇساۋى كەسىلىپ, كوپشىلىك وقىرمانعا تاراتىلدى. اقىننىڭ بۇل كىتابىندا قازاق پوەزياسىنىڭ پاديشاسى فاريزا وڭعارسىنوۆانىڭ ءومىر جولى تۋرالى سىرلار, وي-تولعامدار قامتىلعان.
ادەبي كەشتەر لەگى مۇنىمەن توقتاماي, ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندە «كاۋسار» مادەني-تانىمدىق بىرلەستىگىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن اقىننىڭ جاستارمەن كەزدەسۋى ءوتتى. كەشتە ستۋدەنت جاستار اقىنمەن ديدارعايىپ بولىپ, ەلدىك رۋحتاعى ولەڭدەرىنە قۇلاق ءتۇردى. ستۋدەنتتەر اقىننىڭ ولەڭدەرىن مانەرلەپ وقىپ, سوزىنە جازىلعان اندەردى ورىندادى.
– جاستار قايدا بارا جاتىر ەكەن, مەنىڭ بالاپاندارىم, مەنىڭ نەمەرەلەرىم نە ويلايدى ەكەن, سونى كورگىم كەلگەن ەدى. پوەزياعا قارلىعاش قۇستاي بولىپ كەلىپ ەدىم, قازىر 80-گە كەلىپ, ۇلكەن قالام يەسى دەپ قابىلداپ جاتقان ەلىمنىڭ قۇرمەتىنە بولەنىپ وتىرمىن. وسىنداي ەگەمەن ەلدىڭ قىزى بولعانىم ءۇشىن تاعدىرىما ريزاشىلىعىمدى بىلدىرەمىن, – دەدى اقىن ءوز سوزىندە.