«ەكونوميكالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتى» اق وڭىرلىك زەرتتەۋلەر جانە ءومىر ساپاسى ورتالىعىنىڭ ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى دينارا مۋكۋشەۆانىڭ «Economic Research Institute» facebook پاراقشاسىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى رەفورمالارعا قاتىستى جازباسى جاريالاندى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
د.مۋكۋشەۆانىڭ جازۋىنشا قازاقستانداعى قازىرگى رەفورمالاردى تالقىلاعاندا, فاكتىلەرگە جانە كوزبەن كورەتىن وزگەرىستەرگە نازار اۋدارۋ ماڭىزدى. ايماقتىق دامۋدى, اسىرەسە اۋىلدىق ايماقتاردى زەرتتەي وتىرىپ, جاڭا تاسىلدەردىڭ ءومىر ساپاسىن ارتتىرۋداعى تيىمدىلىگىنە كوز جەتكىزۋگە بولادى.
«جاقىندا سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى م. جۇماباەۆ اۋدانىنىڭ التىن ءدان اۋىلدىق وكرۋگىنە بارىپ جاڭا فەلدشەرلىك-اكۋشەرلىك پۋنكتتىڭ قۇرىلىس جۇمىستارىنا نازار اۋداردىم. بۇل – جەرگىلىكتى تۇرعىندار ءۇشىن اسا ماڭىزدى وقيعا, سەبەبى ەندى ادامدار ء«ۇيىنىڭ قاسىنان» مەديتسينالىق كومەك الا الادى, بۇل اسىرەسە جەدەل جاعدايلاردا وتە ماڭىزدى. مەديتسينالىق كومەكتىڭ قولجەتىمدىلىگى اسىرەسە ەگدە جاستاعى تۇرعىندارى باسىم شالعاي اۋىلداردا ادامداردىڭ ءال-اۋقاتىنىڭ ماڭىزدى اسپەكتىسى بولىپ تابىلادى. جالپى, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى – ءومىر ساپاسىن انىقتايتىن نەگىزگى سالالاردىڭ ءبىرى ەكەنىنە داۋ ايتۋ قيىن», دەپ جازدى ول.
دينارا مۋكۋشەۆا سونىمەن قاتار قىسقا مەرزىمدە قول جەتكىزىلگەن تاعى بىرقاتار ماڭىزدى ناتيجەلەردى اتاپ ناقتىلاعان:
1. سوڭعى 5 جىلدا مەديتسينالىق وڭالتۋدى قارجىلاندىرۋ 13 ەسە ءوستى – 2019 جىلى 6 ملرد تەڭگەدەن 2023 جىلى 78,1 ملرد تەڭگەگە دەيىن.
2. 2019 جىلدان بەرى امبۋلاتوريالىق ءدارى-دارمەكپەن قامتاماسىز ەتۋ كولەمى 2 ەسەدەن استام ۇلعايىپ, 237 ملرد تەڭگەنى قۇرادى, ونىڭ ىشىندە سيرەك كەزدەسەتىن اۋرۋلاردى ەمدەۋگە – 51,8 ملرد تەڭگە بولىنگەن. جالپى, 3,9 ملن پاتسيەنت ءدارى-دارمەكپەن قامتاماسىز ەتىلدى.
3. دەنساۋلىق ساقتاۋداعى نەگىزگى كاپيتالعا ينۆەستيتسيالار جىل سايىن ۇلعايىپ كەلەدى. وتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا نەگىزگى كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسيالار (نكي) 257,2 ملرد تەڭگەنى قۇرادى, جوسپار بويىنشا 248,5 ملرد تەڭگە (103%).
4. سوڭعى 5 جىلدا 400-دەن استام دەنساۋلىق ساقتاۋ نىساندارى سالىندى, 4 000-نان استام نىساندار جوندەلدى, 75 ملرد تەڭگەدەن استام سوماعا مەديتسينالىق جابدىقتار ساتىپ الىندى, بۇل ەلىمىزدىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ ينفراقۇرىلىمىن ايتارلىقتاي جاڭارتۋعا ىقپال ەتتى.
5. اۋىل تۇرعىندارىن مەديتسينالىق قىزمەتكەرلەرمەن قامتاماسىز ەتۋ دەڭگەيى, وڭىرلەردىڭ مەديتسينالىق قىزمەتكەرلەرمەن قامتاماسىز ەتىلۋىنىڭ ەڭ تومەنگى نورماتيۆىنە سايكەس, 2022 جىلعى مونيتورينگ قورىتىندىسى بويىنشا ءار 10 مىڭ اۋىل تۇرعىنىنا شاققاندا 91,3-ءتى قۇرادى. قول جەتكىزىلگەن دەڭگەي جوسپارلى كورسەتكىشتەن 87,3-ءتى قۇرادى, بۇل 4,6%-عا جوعارى. ايتپاقشى, بۇل كورسەتكىش اۋىلدىق جەرلەردە مەديتسينالىق كومەكتىڭ قولجەتىمدىلىگىن جاقسارتۋعا باعىتتالعان شارالاردىڭ تيىمدىلىگىن باعالاۋ ءۇشىن پايدالانىلادى.
«قۋانىشتى جاڭالىق – 2025–2027 جىلدارعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت الەۋمەتتىك باعىتتا قالا بەرەدى. بيۋدجەتتە مەديتسينالىق ينفراقۇرىلىمدى جاقسارتۋعا, مەديتسينالىق كومەكتىڭ قولجەتىمدىلىگىن كەڭەيتۋگە جانە الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسىن جاڭعىرتۋعا باعىتتالعان شىعىستاردى جىل سايىن ارتتىرۋ قاراستىرىلعان. 2025 جىلى شىعىندار 2,568 ترلن تەڭگەنى, 2026 جىلى – 2,644 ترلن, ال 2027 جىلى – 2,649 ترلن تەڭگەنى قۇرايدى. جالپى, قازاقستان دەنساۋلىق ساقتاۋعا شىعىستار ۇلەسىن 2027 جىلعا قاراي ءجىو-ءنىڭ 5%-ىنا جەتكىزۋ ماقساتىنا سەنىمدى تۇردە جىلجىپ كەلەدى», دەيدى دينارا مۋكۋشەۆا.