• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
الەم 05 قاراشا, 2024

مولدوۆا پرەزيدەنتى قايتا سايلاندى

95 رەت
كورسەتىلدى

مولدوۆانىڭ قازىرگى پرەزيدەنتى, ەۋروپا ەلدەرىمەن ەتەنە جاقىن ارالاسۋدى جاقتايتىن مايا ساندۋ پرەزيدەنت سايلاۋىنىڭ ەكىنشى تۋرىندا سايلاۋشىلاردىڭ 55 پايىز داۋسىمەن جەڭىسكە جەتتى. داۋىستاردى ساناۋ اياقتالمالماي جاتىپ-اق ساندۋدىڭ قارسىلاسى, ەلدىڭ بۇرىنعى باس پروكۋرورى الەكساندر ستويانوگلونىڭ ونى قۋىپ جەتە المايتىنى بەلگىلى بولعان. شەشۋشى ساتتە ساندۋ شەتەلدەگى وتانداستارى بەرگەن داۋىس ناتيجەسىندە جەڭىسكە جەتتى.

سايلاۋدىڭ ەكىنشى تۋرى 3 قاراشادا ءوتتى. ال داۋىس بەرۋدىڭ قورىندىسىن شىعارۋ كەشەگە دەيىن جالعاستى. ارينە, ازداعان درامالىق ءسات تە بول­عانىن ايتا كەتكەن ءجون. سەبە­بى سايلاۋ قورىتىندىسى تو­لىق شىقپاي جاتىپ-اق جەك­سەنبى­نىڭ دۇيسەنبىگە اۋعان تۇنىن­دە كيشينەۆ تەحنوپاركىنىڭ عيماراتىنداعى شتاب-پاتەرىندە «ارەكەت جانە ىنتىماقتاستىق» پارتياسى ەسكى دە جاڭا پرەزيدەنت مايا ساندۋدىڭ جەڭىسىن تويلاۋدى باستاپ كەتتى. ەرتەڭگى جۇمىسقا قامدانىپ, ەل قالىڭ ۇيقىعا كەتە باستاعاندا مول­دوۆا استاناسىنىڭ قاق ورتاسى­نان «جەڭىس!» جانە «مايا ساندۋ – پرەزيدەنت!» دەگەن جالىندى داۋىستار ەستىلدى. 150-گە تارتا ۆولونتەرلەر مەن پارلامەنت دەپۋ­تات­تارى دا قاراپ قالماي, ۇزاق قول شاپالاقتادى. ارينە, بۇل قۋانىش ادەتتەگى جاقسى جا­ڭا­لىقتان اجەپتاۋىر قۇندى ەدى.

وسى ساتكە دەيىن داۋىس­تى ساناۋ ۇدەرىسىندە ۇلكەن ءۇزىلىس بولدى. بيۋللەتەندەردى ەكى توپقا ءبولىپ جاتقاندا العاشىندا كوشباسشىلىق تارازىسى قازىرگى پرەزيدەنتتىڭ ءارى ساياساتتاعى, ءارى سايلاۋداعى قارسىلاسىنىڭ جاعىنا اۋدى. ياعني الدىمەن اۋىلدىق ەلدى مە­كەندەردەن جي­نالعان داۋىس ناتيجەلەرى استانادان ال­شاق جاتقان ىشكى ەلەكتورات وپپو­زيتسيالىق باعىتتاعى سو­تسيا­ليستەر پارتياسىنىڭ ۇمىت­كەرى, ەلدىڭ بۇرىنعى باس پروكۋرورى الەكساندر ستويانوگلونى قول­داعانىن كورسەتتى. دەگەنمەن مولدوۆانىڭ ەۋروپامەن بايلانىسىن قولدايتىن سىرتقى دياس­پورا تاعى دا داۋىس بەرۋدە بەل­سەندىلىك تانىتىپ, بۇل جولى 300 مىڭ ادامدىق رەكورد ورناتتى.

مولدوۆا ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسى العاشقى ناتي­جەلەردى كەشكى ساعات 22.00-دە, ياعني سايلاۋ ۋچاسكەلەرى جا­بىلعاننان كەيىن ءبىر ساعاتتان كەيىن جاريا­لادى. داۋىس بەرۋگە 1,7 ميل­ليونعا جۋىق سايلاۋشى كەلىپ, داۋىستاردىڭ تورتتەن ءۇش بولى­­گىن ساناعاننان كەيىن (شامامەن 80 پايىز) الەكساندر ستويانوگلو 52 پايىز مينيمالدى باسىمدىقپەن العا شىقتى. بىراق ۋاقىت وتە وپپوزيتسيالىق كانديدات بىرتە-بىرتە پايىزدىق باسىمدىعىنان ايىرىلا باس­تادى. ال ءبىر ساعاتتىڭ ىشىندە رەيتينگتە تەڭ ناتيجە تىركەلىپ, كەيىنىرەك مايا ساندۋ ءبىرجولا كوشباسشىلىققا شىقتى.

ساراپشىلار بۇل جاع­دايدى مولدوۆادا الدىمەن اۋىلدارداعى, كەيىن شاعىن قالالارداعى سايلاۋ ۋچاسكە­لەرىندەگى داۋىستاردىڭ جىلدام سانالاتىنىمەن, سودان كەيىن بارىپ عانا استانا مەن سىرت ەلدەردەگى جاشىكتەر اشىلاتىنىمەن ءتۇسىندىرىپ وتىر. ياعني الەكساندر ستويانوگلونىڭ ءا دەگەندە وزا شاپقانىنىڭ سىرى وسىندا جاتىر. وڭىرلەردە حالىقتىڭ باسىم بولىگى شىن مانىن­دە وپپوزيتسيالىق كاندي­داتقا داۋىس بەرسە, استانا مەن وزگە ەلدەردەگى دياسپورا قازىرگى پرەزيدەنتتى, ونىڭ ەۋروپاعا كوپ يەك ارتاتىن ساياسي ۇستانىمىنا داۋىس بەردى.

ارينە, ەكى تۋرعا ۇلاسقان بۇل ساياسي ناۋقان ەش قوبالجۋ­سىز, تىنىش وتە شىقتى دەپ ايتۋعا بولماس. بيلىكتەگى پارتيا جاقتاۋشىلارىنىڭ, سايا­ساتكەرلەردىڭ پىكىرىنشە, سوتسياليستەر قايتكەن كۇندە دە جاقىن ماڭداعى ىقپالدى ەل­دەر­دىڭ قولداۋىن, قارسىلاسقا باعىت­تالعان قىسىمىن پايدالاندى دەگەن پىكىر ايتا باستادى.

اسىرەسە سايلاۋدىڭ ەكىن­شى كەزەڭىندە نەبىر اران­داتۋ­­شىلىق بولعان كورىنەدى. ماسەلەن, جۇما كۇنى كەشتەن باستاپ جۋرناليستەر مەن قوعام بەلسەندىلەرىنىڭ تەلەفونىنا ولىممەن قورقىتقان جاسىرىن قوڭىراۋلار تۇسكەن. ال سايلاۋ الدىنداعى تىنىشتىق كۇنى, ياعني سەنبىدە بەلگىسىز بىرەۋلەر مولدوۆا پارلامەنتىنىڭ اتىنان ازاماتتاردى اقشا ءۇشىن بەلگىلى ءبىر كانديداتقا دا­ۋىس بەرۋگە جانە «پاتريوتتىق ميتينگىگە» شىعۋعا شاقىرعان ەلەكتروندى حاتتار جىبەرگەن. سونداي-اق ۋچاسكەلەردى «مينالاۋ» جانە ورتالىق سايلاۋ كوميتەتىنىڭ ينتەرنەت-رەسۋرستارىنا حاكەرلىك شابۋىل جاسالعان.

بىراق ساياسي ساراپشى ۆيكتور چيوبانۋدىڭ ايتۋىنشا, سايلاۋ ناتيجەسى كوپتەن بەرى كۇتىلگەن ستسەناريمەن وتكەن. «ياعني قانداي قادامعا بارسا دا ءبىر-ەكى ايدىڭ ىشىندە ساياساتكەردى پرەزيدەنت دەڭگەيىنە كوتەرۋ مۇمكىن ەمەس, ءتىپتى بۇرىنعى باس پروكۋرور الەكساندر ستويانوگلو بولسا دا», دەيدى ساراپشى.

وسىلايشا ساندۋ مولدوۆا بۇل سايلاۋدا جەڭىسكە جەتكەنىن جەر-جاھانعا رەسمي جاريالاپ, ەلدەگى جانە شەتەلدەگى سايلاۋشىلارىنا, ستويانوگلو مىرزاعا داۋىس بەرگەن وتانداستارىنا دا العىسىن ءبىل­دىرىپ, الداعى ءتورت جىلدا بۇكىل مول­دوۆانىڭ پرەزيدەنتى بولۋعا ۋادە بەردى. 

سوڭعى جاڭالىقتار