قازاقتىڭ شالعايداعى ءبىر اۋىلىنان شىعىپ, الەمدىك دەڭگەيدى باعىندىرىپ, عالامدىق كەڭىستىككە شىققان تالانتتاردىڭ ءبىرىن بىلسەك, ءبىرىن بىلمەي جاتامىز. ەسىمىن ەل تانىسا دا ۋاقىت وتە كەلە ۇمىتىلا باستاعانى دا بار. ماسەلەن, ونەر الەمىندە ەرىك قۇرمانعاليەۆتىڭ ەسىمى ەرەكشە قۇبىلىسقا بالانادى. ءبىرتۋار تالانتتىڭ انشىلىك تۇلعاسى كۇللى قۇرلىقتى تاڭعالدىردى. ءبىر-اق ساتتە قايتالانباس داۋىسى شارتاراپقا جايىلىپ كەتتى.
الەمدى اۋزىنا قاراتقان ءانشى 1959 جىلى اتىراۋ وبلىسىنىڭ جىلىوي اۋدانىندا, قۇلسارى كەنتىندە دارىگەرلەر وتباسىندا دۇنيەگە كەلگەن. بالا كەزىنەن مۋزىكاعا قۇمارتقان جاس تالانت الماتىعا ارمان قۋىپ كەلەدى. قۇرمانعازى اتىنداعى كونسەرۆاتوريانىڭ دايىندىق بولىمىنە وقۋعا ءتۇسىپ, ۇلكەن ونەرگە ۇمتىلادى. ايەل داۋىستى ەر ءانشىنىڭ كلاسسيكالىق تۋىندىلاردى ورىنداۋ شەبەرلىگى, ونىڭ ۆوكالدىق ونەرى كونسەرۆاتورياداعى ۇستازدار قاۋىمى مەن مۋزىكا ماماندارىن ەرىكسىز تاڭعالدىرادى. ونەر يەسىنىڭ سيرەك داۋىسى بار نازاردى جاۋلاپ, ءوزى دە تالانتىنىڭ الابوتەن ەكەنىن تۇيسىنە باستايدى.
«كونسەرۆاتوريا رەكتورى عازيزا احمەتقىزى جاس جىگىتتىڭ تىم بولەك داۋىسىن تىڭداپ ءجۇرىپ, ءبىر كۇنى وزىنە شاقىرىپ الادى دا: «شىراعىم, سەنىڭ داۋىسىڭمەن جۇمىس ىستەيتىن پەداگوگ بىزدە جوق, مۇندا داۋىسىڭ وزگەرىپ كەتەدى, سەن ماسكەۋ كونسەرۆاتورياسىنا بارىپ ءتۇس, سوندا عانا ءبىر كىسى بار» دەپ كەڭەس بەرەدى» دەپ جازادى ساۋىتبەك ابدراحمانوۆ «ەلدىك سىنى» كىتابىندا. وسىلايشا, ءوز دەڭگەيىنە لايىقتى ءبىلىم ىزدەگەن ونەرپاز ماسكەۋدەن ءبىر-اق شىعىپ, گنەسيندەر اتىنداعى مۋزىكالىق ينستيتۋتقا قۇجات تاپسىرادى. قابىلداۋ ەمتيحانىندا «ورلەان بيكەشى» ارياسىن ورىنداپ, تىڭداۋشىلاردى ەكىۇداي كۇيگە تۇسىرگەن. قازاق بالاسىنىڭ كوككە شانشىلعان الت داۋىسى كاسىبي مامانداردى تاڭعالدىرعانى انىق. ارقاشان ءوزىن-ءوزى وسىرۋگە, دامىتۋعا قۇمار ونەر يەسى ماسكەۋ مۋزىكا ينستيتۋتىن بىتىرگەن سوڭ ءبىلىمىن پ.ي.چايكوۆسكي اتىنداعى ماسكەۋ كونسەرۆاتورياسىنىڭ اسپيرانتۋراسىندا جالعاستىرىپ, ن.دورلياك, ل.بەنەر, ا.رەينولدە, ف.كەرتين, ر.كەيسەللي سىندى پروفەسسورلاردان شەبەرلىك ساباقتارىن الادى. وقۋمەن قاتار فيلارمونيادا, ستاس ناميننىڭ مۋزىكالىق ورتالىعىندا جۇمىس ىستەيدى. 1987 جىلى حەرتوگەنبوشەدە وتكەن جاس ورىنداۋشىلاردىڭ حالىقارالىق بايقاۋىندا توپ جارىپ, لاۋرەات اتانادى. 1988 جىلى بوستوندا وتكەن حالىقارالىق مۋزىكا فەستيۆالىندە «فەنومەن» دەپ تانىلىپ, اتاعى الەمگە جايىلادى. ۆوكال ونەرىندەگى ەرەكشە قۇبىلىس رەتىندە گيننەسس كىتابىنا ەنەدى جانە ونى اتى اڭىزعا اينالعان يتاليالىق ءانشى فەدورا باربيەريمەن قاتار قويىپ دارىپتەيدى. سيرەك داۋىستىڭ دياپازونى ودان سايىن كەڭەيىپ, اتاعى اسپانداي بەرەدى.
ءومىردىڭ, الدە ونەردىڭ جازىلماعان زاڭدىلىعى سولاي ما, ەرەكشە تالانتتار تاعدىرلى كەلەدى. ەرىك قۇرمانعاليەۆ تە تاعدىرلى تۇلعا. كەڭەس وداعىنداعى العاشقى كونترتەنوردىڭ شىعارماشىلىعى تۋرالى رەسەيلىكتەر «داۋىس», ء«التتىڭ ويانۋى», ء«سالىم-مەرۋەرت» اتتى دەرەكتى فيلمدەر ءتۇسىردى. «اتى اڭىزعا اينالعان ادام» دەپ اسپەتتەدى.
«مەن تابيعاتىمنان كوسموپوليت ءانشىمىن. ماعان جەر شارىنىڭ قاي قيىرى دا جات ەمەس. ەشقانداي ءدىني ۇستانىمىم جوق», دەيدى ءوزى «موسكوۆسكي كومسومولەتس» گازەتىنە بەرگەن سۇحباتىندا. ءيا, ونەردە دە, ەرەكشە ونەرپازدىڭ تالعام-كوزقاراسىندا دا شەكارا جوق. سيرەك داۋىسى تۇنشىقپاعان ساحنانىڭ بارىندە شىرقاي بەرەرى انىق.
اقىن مارجان ەرشۋ «ەرىك قۇرمانعاليەۆ» اتتى كىتاپ جازعانىن بىلەمىز. اتالعان ەڭبەكتە تاۋ-تۇلعانىڭ بالالىق شاعىنان باستاپ, قىسقا عۇمىرىنىڭ قىرلى-قاتپارلى تۇستارى دا باياندالادى.
«ەرىك قۇرمانعاليەۆ ءومىرىنىڭ, ونەرىنىڭ جۇلدىزدى شاقتارىن ەلىنەن جىراقتا, ماسكەۋدە وتكىزدى. ماسكەۋ ونىڭ تالانتىنا, بولاشاعىنا جارقىن جول سىلتەگەن قاسيەتتى مەكەن بولدى. اراسىندا قازاقستانعا كونتسەرتپەن كەلگەندە دە, قازاقتىڭ بەلگىلى وپەرا جۇلدىزدارىمەن ەتەنە جاقىن ارالاسا قويماعانى ايقىن. مۇمكىن, ۋاقىتى بولماعان شىعار. كسرو حالىق ءارتىسى, اتاقتى ءانشى روزا جامانوۆا اپامىزبەن ءومىرىنىڭ سوڭعى كەزدەرىندە كەزدەسىپ, ەرىك تۋرالى ەستەلىك ايتۋىن سۇراعانىمدا, ول كىسى سىرقاتتانىپ جۇرگەنىن تىلگە تيەك ەتىپ: «ەرىك قۇرمانعاليەۆ – عاجاپ تالانت!» دەدى ءبىراۋىز سوزبەن جايلاپ قانا», دەپ جازىلعان كىتاپتا.
ۆوكال ونەرىنە ەشكىم بولجاماعان قۇبىلىس بولىپ كەلگەن تۋما تالانتتىڭ عۇمىرى ءبىر-اق ساتتە شوق جۇلدىزداي اعىپ ءوتتى. اتىراۋدىڭ الاقانداي اۋلىنان شىققان سيرەك داۋىستىڭ كۇللى الەمگە, تۇگەل اسپانعا جەتكەنىنىڭ ءوزى تاڭعاجايىپ وقيعا ەمەس پە؟ مۇنداي شەكسىز تالانت, شەكسىز مارتەبە, شەكسىز تاڭعالىس ءبىر قازاققا بۇيىرعانى بۇگىندە ۇلتتىڭ باعىن اسىرىپ تۇر.