مۋزىكا – كينونىڭ اجىراماس قوسالقى ءبىر بولىگى. كينو اۋەلدە مىلقاۋ بولىپ باستالعانىمەن, كەيىن ونى مۋزىكاسىز ەلەستەتۋ مۇمكىن بولماي قالدى. كەزەڭدەردىڭ سىناعىنان وتكەن كەيبىر فيلم مۋزىكاسىنىڭ ەرەكشەلىگىمەن ەستە ۇزاق ساقتالىپ كەلەدى. مۇنىڭ جارقىن مىسالىن ەرتەرەكتە تۇسىرىلگەن قازاق فيلمدەرىنەن دە كەزدەستىرۋگە بولادى. جامبىل اتىنداعى قازاق مەملەكەتتىك اكادەميالىق فيلارمونياسىنىڭ «قازاق كينوسىنا ساياحات» اتتى كونتسەرت ۇيىمداستىرۋداعى ماقساتى دا سول, ۇلتتىق كينونىڭ وتكەن تاريحىنا شولۋ جاساپ, اڭىزعا اينالعان فيلمدەردە شىرقالعان ءان مەن كۇيدى ۇمىتتىرماي, كورەرمەن جادىندا قايتا جاڭعىرتۋ بولعانى انىق.
فيلارمونيانىڭ جاڭا ماۋسىمداعى ەركىن فورماتتا وتكەن ءان كەشىن «بۇگىنگىنىڭ ءبىرجان سالى» اتانعان حالىقارالىق بايقاۋلاردىڭ لاۋرەاتى ءبىرجان ءبازىلجان جۇرگىزىپ, ءار ورىندالاتىن شىعارمانىڭ الدىندا فيلمنەن ءۇزىندى كورسەتىپ, ءان شەجىرەسىنەن سىر شەرتىپ, تاريحىن كوپشىلىككە تانىستىرىپ وتىردى. قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى نۇركەن ءاشىروۆ پەن مادەنيەت قايراتكەرى ەرجان الىمبەتوۆ كورەرمەندى كۇمبىرلەگەن كۇيمەن شالقىتسا, مادەنيەت سالاسىنىڭ ۇزدىكتەرى گاۋحار اسىلحانقىزى شىعارمالاردى جەتىگەن اسپابىمەن سۇيەمەلدەپ, قوڭىر داۋىس يەسى ماقپال قازىبەكقىزى, حالىقارالىق بايقاۋلاردىڭ جۇلدەگەرى جانقوجا اياپوۆ ەسكى اندەرگە جاڭا رەڭك بەرىپ, تامىلجىعان ۇنىمەن ساحنانى ءبىر سەرپىلتتى. ءداستۇرلى ونەردىڭ ايتۋلى التى وكىلى ورىنداعان ءاربىر ءان كورەرمەننىڭ وتكەن كۇنگە ساعىنىشىن وياتىپ, جاستىق شاعىنا جەتەلەپ, ەستى سوزبەن ورنەكتەلگەن ەسكى اندەردىڭ شىمىرلىعىنا شىن ءسۇيسىندىردى.
كونتسەرتتىڭ القيسساسى العاشقى انيماتسيالىق تۋىندىلاردىڭ ءبىرى «اقساق قۇلان» مۋلتفيلمىندەگى كۇي مەن ء«ترانسسىبىر ەكسپرەسى» فيلمىندەگى «جيىرما بەس» انىمەن باستالىپ, قازاق كينو ونەرىنىڭ تولقۇجاتىنا اينالعان – سۇلتان قوجىقوۆتىڭ «قىز جىبەك», بولات مانسۇروۆتىڭ «قۇلاگەر», تولومۋش وكەەۆتىڭ «كوكسەرەك», ابدوللا قارساقباەۆتىڭ «قيلى زامان», شاكەن ايمانوۆتىڭ «اتاماننىڭ اقىرى», ەدىگە بولىسباەۆتىڭ «شاڭىراق» كينوفيلمدەرىندەگى «كوڭىل اشار», «گاككۋ», «اگۋگاي», «ماحاببات بەكەتى», «كوكشەتاۋ», «دايديداۋ» اتتى ءان-كۇيلەرىمەن جالعاستى. «لەكتسيا-كونتسەرتتە» تاقىرىبى, مازمۇنى, مۋزىكالىق جانرى مەن ءستيلى ءارتۇرلى شىعارما ورىندالىپ جاتسا دا, كورەرمەن ءان ءۇزىندىسىن العاشقى ەكى نوتاسىنان-اق تانىپ قويىپ, ەكرانداعى كەيىپكەرمەن قوسىلا شىرقاي جونەلگىسى كەلگەندەي قاناتتانىپ وتىردى. مەيىرىم مەن ماحاببات تۇنعان شىعارمالاردى ەستىگەن بويدا, كورەرمەننىڭ جۇرەك تامىرىن جىلىلىق قۋالاي جونەلەتىنىنىڭ سەبەبى بار. بۇل ورىندالعان ءان مەن كۇيلەر تانىمال بولۋدى كوزدەپ, بۇگىن جازىلىپ, ەرتەڭ ۇمىتىلىپ كەتەتىن وسى كۇنگى كەيبىر ساۋندترەكتەر ەمەس. بۇل – ناعىز ونەر ءۇشىن قىزمەت ەتكەن كەشەگى اۆتورلاردىڭ جانىنىڭ ءنارى مەن ءسولى, جۇرەگىنەن بۇرقىلداپ قايناپ شىققان جانارتاۋدىڭ ءالى كۇنگە سونبەي, جايناپ جاتقان قىزىل شوعى. حالىق ماحابباتىنا بولەنگەن سۇيىكتى فيلمدەردە ورىندالعان ءار تانىمال ءان بۇگىندە ء«ان» دەگەن ماعىناسىنان الدەقايدا بيىكتەپ كەتكەنىن, ارقايسىسى – ء«داۋىر ءۇنى, ۋاقىت بەلگىسى, كەزەڭ كورىنىسى» دەگەن كەڭ اۋقىمدا ايشىقتالاتىن ومىرشەڭ سيپاتقا لايىق تۋىندىلار ەكەنىن مويىنداتتى.
جۇرگىزۋشى كونتسەرتتە كومپوزيتور نۇرعيسا تىلەنديەۆتىڭ, انگە ارنايى ءسوز جازعان اقىندار تۇمانباي مولداعاليەۆ پەن قادىر مىرزا ءالىنىڭ ەسىمدەرىن ءجيى قايتالادى. ونەردىڭ كلاسسيكاسىنا اينالعان «قىز جىبەك» فيلمىندەگى «اقجايىق», «مەنىڭ اتىم –قوجاداعى» «سارجايلاۋ», «تۋعان جەر» اندەرىنەن كومپوزيتور مەن اقىننىڭ ۇيلەسىمدى جۇمىسىنىڭ ناتيجەسىن, ەڭ باستىسى, ءان مەن ءماتىننىڭ فيلم مازمۇنىنا اجار بەرىپ, اتموسفەرا جاساي العانىن شاعىن كونتسەرتتەگى كينوشەرۋ كورەرمەنگە شىن سەزىندىرە الدى. سول كەزەڭدەردە اياعىن قاز باسىپ, ەڭسەسىن ەندى تىكتەپ كەلە جاتقان وتاندىق كينونىڭ وركەندەۋىنە ۇلكەن جاناشىرلىقپەن ۇلەس قوسقان ونەر الىپتارى «فيلمگە مۋزىكا قالاي جازىلۋى كەرەك؟» دەگەن سۇراققا كاسىبي ادالدىقپەن ناقتى جاۋابىن بەرگەنىنە وسى فيلمدەر دالەل. «كوڭىلاشار», «اتا تولعاۋى», «جەكپە-جەك», «ارمان» سەكىلدى ولمەس مۇرانى جازىپ قالدىرعان, جازىلعانىنا جارتى عاسىردان اسىپ كەتسە دە, بۇگىنگى جاس ورىنداۋشىلاردىڭ رەپەرتۋارىندا جاڭعىرىپ جۇرگەن شىعارمالار ءالى تالاي مەرەكەلىك سالتاناتتى كەشتەردىڭ سانىنە اينالاتىنى دا ءسوزسىز.
الماتى