اقسارى ءجۇزدى, اشاڭداۋ دەنەلى, جۇزىنە كۇلكى ءۇيىرىلىپ تۇراتىن اندرەيمەن كۇزگى وراقتىڭ قىزعان ۋاقىتىندا القاپتا جۇزدەستىك.
اۋەلى اندرەيدىڭ جەرگىلىكتى ۇلت تىلىندە ەشبىر مۇدىرمەي, تازا سويلەيتىنىن قىزىقتاعانبىز. قازاعى قالىڭ وڭتۇستىك ولكەدە تاڭسىق ەمەس شىعار, ال ءوز باۋىرىمىز ودىراڭداعان ورىس تىلىندە سويلەيتىن ءبىزدىڭ جاقتا وزگە ناسىلدەگى ورەننىڭ ءوز تىلىڭدە سويلەۋى ادەمى اسەر قالدىرادى. ءتىپتى ەت جاقىن تۋىسىڭمەن ديدارلاسقانداي رازى بولىپ قالاسىڭ.
– انە, اناۋ تاۋدى كوردىڭىز بە؟ – دەگەن اندرەي وڭ قولىن انتەك كوتەرىپ, كوگىلدىر ساعىم كومكەرگەن شاعىن تاۋدى نۇسقادى, – قوشقارباي تاۋى. ەتەگىندە تاۋ اتتاس اۋىل بار.
كىلەڭ جەرگىلىكتى ۇلت تۇراتىن شوق جۇلدىزداي شاعىن عانا بەرەكەلى اۋىلدى بىلەتىن ەدىك. ەل اعاسى قايىركەن حاسەنوۆ باس بولىپ, قايسىبىر جىلدارى بالالار ۇيىنەن الدەنەشە بالالاردى اكەلىپ, باۋىرلارىنا باسىپتى دەگەندى دە ەستىگەنبىز. ءبىر جاعىنان, اۋىلداعى جىل سايىن بالا سانى جەتپەي جاتاتىن مەكتەپتى ساقتاپ قالۋ, ەكىنشى جاعىنان, جەتىم كورسە جەبەيتىن حالقىمىزدىڭ عاجايىپ قامقورلىعى. تىلدەسە كەلە ۇققانىمىز, اندرەي دە سول بالالاردىڭ ءبىرى ەكەن. كوكشەتاۋ قالاسىنداعى جوعارى تەحنيكالىق كوللەدجىن ءبىتىرىپ, قۇرىلىس شەبەرى اتانىپتى.
– قالادا ارينە, جاستارعا قىزىق قوي, بىراق مەن اۋىلعا قايتقىم كەلدى. وندا باۋىرىنا باسىپ تاربيەلەگەن گۇلنار انام مەن باعلان اكەم بايماقانوۆتار بار. اۋىلداعى نەگىزگى مەكتەپتى اياقتادىم. تازا قازاق تىلىندە. اۋىل بالالارىمەن تاي-ق ۇلىنداي تەبىسىپ وسكەن سوڭ جەرگىلىكتى ۇلت ءتىلىن جەتە مەڭگەردىك. ءتىلىن عانا ەمەس, سالت-ءداستۇرىن دە, – دەيدى اندرەي كەكين. – اقكول قالاسىنداعى بالالار ۇيىنەن ءىنىم سەرگەي, قارىنداسىم گاليامەن بىرگە كەلگەنبىز. وتباسىندا شاحنازار, سەرىك, ينديرا, ەلميرا, ءبارىمىز بىرگە وستىك. بالالار ۇيىنەن ايىرماشىلىعى, اتا-انانىڭ جاناشىرلىعى دەر ەدىم. ءوز قولىم ءوز اۋزىما جەتسە دە, قايىرىلىپ كەتە الماي جۇرگەنىم سول. قازىر مەحانيزاتور بولىپ ەڭبەك ەتەمىن. ايىنا 200 مىڭ تەڭگەنىڭ توڭىرەگىندە تابىس تابامىن. ەندى ءبىز دە ازامات بولعان سوڭ وتباسىنا كومەكتەسۋىمىز كەرەك قوي.
ءوز ايتۋىنا قاراعاندا, جاتپاي-تۇرماي جۇمىس ىستەيتىن اۋىل ادامدارىنان كوپ دۇنيە ۇيرەنگەن. ەڭ باستىسى, ءبىر-بىرىنە جاناشىر بولۋدى, قامقورلىق كورسەتۋدى. اۋىلداعى شارۋا قوجالىعىنىڭ باسشىسى قايىركەن حاسەنوۆ جىل سايىن ءوز قاراجاتىنا ءۇي سالىپ, جاستارعا بەرەدى ەكەن. ازامات جانباي ەسىمدى اندرەيدىڭ دوسى وسىنداي ۇيگە كىرىپتى. قورا-قوپسىسى, مونشاسى, باقشاسى بار, ساۋلەتتى ءۇي. بىلتىر دا وسىنداي ءبىر ءۇي سالىنعان. ەل اعاسىنىڭ بار پەيىلى – شاعىن اۋىلدى شاشىراتپاي, ساقتاپ قالۋ.
– مەن دە بيزنەسپەن اينالىسقىم كەلەدى, – دەيدى اندرەي, – سول كەزدە قايىركەن اعام ءتارىزدى اۋىل ادامدارىنا كومەكتەسىپ, العىس ارقالاسام دەپ ارماندايمىن.
قازىر مەحانيزاتور اندرەي كۇزگى وراق ناۋقانىنا قاتىسىپ ءجۇر. كوكتەمنەن قاشان قار تۇسكەنشە ءبىر ۇزىلمەيتىن ناۋقاندىق جۇمىس كەزىندە الدىنان جۇمىس ۇركىپ وتىراتىن جىگەرلى جاس كەز كەلگەن شارۋانى ىستەي بەرەدى. جەر دە جىرتقان, تىڭايتقىش تا سىڭىرگەن. ەندى مىنە, ەل ىرىزدىعىن ەسەلەيتىن كۇزگى ەگىن وراعى.
ەكى جىل تەحنيكا تىزگىندەگەن بوزبالانىڭ كەۋدەسىندەگى ەڭ ىزگى ارمانى – اۋىلىنىڭ اجارى. باۋىر باسىپ قالعانى سونداي, ەكى ءسوزىنىڭ بىرىندە «مەن اۋىلدىڭ بالاسىمىن» دەيدى. اۋىل دەگەن اق بەسىك, قارا شاڭىراق ءوزىنىڭ ۋىلجىعان ىقىلاسىمەن بوزبالانى باۋىرىنا تارتىپ تۇر-اۋ. ءوزى دە بالالار ۇيىنەن كەلىپ, باقىت قۇشاعىنا بولەنۋى بايماقانوۆتار وتباسىنىڭ ىستىق ىقىلاسى, ادامگەرشىلىك پەيىلى دەپ ۇعادى. جاعاسىنا قول تيمەسە, جاماۋلى كيىم كيمەسە, ول – كەڭپەيىل قازاقتىڭ قاسيەتى.
– اۋىلدا العان تاربيە ءبىزدى ءومىر سۇرۋگە ۇيرەتتى, – دەيدى كەيىپكەرىمىز, – قازىر ادال ەڭبەك تۋرالى كوپ ايتىلادى. ال ەڭبەكتىڭ شىنايى مەكتەبى اۋىلمەن تامىرلاس.
ايتقانى ءجون-اۋ, ءتىپتى.
اقمولا وبلىسى,
زەرەندى اۋدانى