رەسپۋبليكا كۇنى قارساڭىندا قوپا كولىنىڭ جاعالاۋىنا ورمان شارۋاشىلىعى ۇجىمدارىنىڭ وكىلدەرى, جالپى قالا تۇرعىندارى بەلسەنە قاتىسىپ, ەكى مىڭعا جۋىق كوشەت وتىرعىزدى.
مۇنداي جۇمىس وبلىس ورتالىعىندا عانا ەمەس, اۋىل-ايماقتا دا قولعا الىنعان. كەيىنگى ءۇش جىل ىشىندە 9 مىڭ گەكتار القاپقا 50 ميلليوننان استام اعاش كوشەتتەرى وتىرعىزىلدى. قولدىڭ سالاسىنداي اق قايىڭدار مەن ماڭگى جاسىل قاراعايلى ورمانعا باي كوكشە ءوڭىرى جاناشىر جانداردىڭ ءىس-قيمىلدارى ارقاسىندا بۇرىنعىدان دا قۇلپىرا ءتۇستى.
«تازا قازاقستان» رەسپۋبليكالىق ەكولوگيالىق اكتسياسى اياسىندا وتكىزىلگەن ءىس-شارانىڭ ماڭىزى وتە زور. تابيعاتقا جاناشىر ادامداردىڭ ءىس-قيمىلى كەيىنگى ۇرپاققا ۇلگى-ونەگە. ءارى بۇل ءىس-شارا بولاشاقتىڭ قامىن جەگەن ىزگى نيەتتەن تۋىنداپ وتىر. اكتسياعا قاتىسقان وبلىس اكىمى مارات احمەتجانوۆ «اعاش وتىرعىزۋ – بۇل جاي عانا كوگالداندىرۋ ەمەس, ءبىزدىڭ بولاشاققا قوسقان ۇلەسىمىز. كەلەر ۇرپاققا قولايلى جاعداي جاسايمىز. ولكەمىزدى كوركەيتە تۇسەمىز», دەدى.
ءىس-شاراعا لاندشافت ديزاينەرى, ورمان پاتولوگى ءتارىزدى بىلىكتى ماماندار قاتىستى. ولار كوشەتتەردى دۇرىس تاڭداۋعا, وتىرعىزۋعا جاردەمدەسىپ, اقىل-كەڭەستەرىن ايتتى. قالا ساۋلەتىنە كورىك قوسارلىق, تۇرعىندارعا زيانى تيمەيتىن قانداي اعاشتار وتىرعىزعان ءجون؟ مامانداردىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, قالا ورتاسىنداعى تەحنيكانىڭ كوپ جۇرەتىن جەرىنە قاراعاش, شىرشا تۇقىمداس اعاشتار ەگۋگە بولمايدى. كەرىسىنشە, ولاردى قالا تۇرعىندارى دەمالاتىن پاركتەر مەن سكۆەرلەردە ەككەن دۇرىس. ال ادام اياعى ءجيى, قاپىلىسقان كوپ تەحنيكا جۇرەتىن جەرگە قايىڭ مەن الما اعاشتارىن ەككەن ۇتىمدى. مۇنداي اعاشتار شاڭ-توزاڭعا شىدامدى كەلەدى ءارى تەرەككە قاراعاندا جاپىراعى قالىڭ, كوركى دە كوز تارتارلىق. قاراعايعا قاراعاندا الدەقايدا ءتوزىمدى.
كەيىنگى جىلدارى وبلىس ورتالىعىندا قۇرىلىس قارقىندى ءجۇرىپ, بىرنەشە شاعىن اۋدان بوي كوتەردى. جاڭا اۋدانداردا كوشەنىڭ ءبىر بەتىنە الما, ەكىنشى بەتىنە بورتە, ال جاياۋ جۇرگىنشى جۇرەتىن جول بويىنا ۇيەڭكى, ۇلكەن جاپىراقتى قاراعاش ەكسە, الدەقايدا كورىكتى بولماق. ءتىرى قورشاۋ ءتارىزدى بۇتا تەكتەس وسىمدىكتەر شاڭ ۇستاۋعا, دىبىستى باسەڭدەتۋگە قابىلەتتى. وسىنىڭ بارلىعى جاڭا شاعىن اۋدانداردىڭ جوباسىنا ەنگىزىلۋى كەرەك. ەسكى اعاشتاردى كەسۋگە كەيدە قالا تۇرعىندارى قارسى شىعىپ جاتادى. ەل پىكىرىن ەسكەرگەن ەكولوگيا باسقارماسى, تابيعات قورعاۋ پروكۋراتۋراسى بۇعان تىيىم سالعان. قولبايلاۋ بولىپ وتىرعان ءبىر جايت – وسى. كەيبىر جەكەمەنشىك كاسىپورىندار 20-30 كوشەت ەگەتىن وڭ مىسالدار كەزىگەدى. بىراق بۇل تالپىنىس تۇتاس قالانىڭ تىنىسىن تارىلتىپ تۇرعان بۇگىنگى جايدى جاقسارتا المايدى. ەڭ باستىسى, جاڭا شاعىن اۋدانداردىڭ جوبالاۋ-سمەتالىق قۇجاتىن دايىنداعان كەزدە جاسىل جەلەكپەن كومكەرۋ ءتارتىبىن دە تىڭعىلىقتى ەسكەرگەن دۇرىس. شىرىگەن ايتپەسە قيسايعان اعاشتىڭ بارلىعى تازارتىلۋى كەرەك. مەردىگەر مەكەمە اعاش ەككەن كەزدە كوشەتتىڭ كەمىندە ەكى جىل بويى سۋارىلىپ, كۇتىلۋى دە مىندەتتەلگەنى ءجون. كوشەتپەن قالا كوگەرەتىندىگى داۋسىز. الداعى ۋاقىتتا ماماندار ايتقان وڭ پىكىر تابيعات جاناشىرلارىنىڭ قاپەرىندە جۇرسە جاراسىمدى بولماق.
كوكشەتاۋ