«حات قورجىن»

بۇگىندە كىشى سەرجانت ر.باتىرقانوۆتىڭ ەسىمىن ەنشىلەگەن شەكارا بولىمشەسى جاس شەكاراشى ساربازداردى باتىرلىق پەن پاتريوتتىققا ۇندەيتىن تاربيە ورتالىعىنا اينالعان. ءوزى تۋعان كاتونقاراعايدا كوشە مەن مەكتەپتەگى ءمۇيىس باتىردىڭ ەسىمىمەن اتالادى.

ال وسىناۋ ەرلىك قالاي جاسالىپ ەدى؟ 1994 جىلعى 28 قىركۇيەكتە حاكيم بانداسىنىڭ 200-دەن استام قارۋلى سودىرى 9 اۆتوكولىكپەن تاجىكستاننىڭ حوروگ قالاسى ماڭىنداعى مەملەكەتتىك شەكاراسىن كەسىپ ءوتىپ, اۋعانستانعا وتۋگە بەت الادى. ولاردىڭ جولىنا 38 قازاقستاندىق جانە رەسەيلىك شەكاراشى توسقاۋىل بولىپ تۇرادى.

سوعىسقا ءبىرىنشى بولىپ كىرگەن رەسەيلىك وفيتسەر كونستانتين سەليۋك پەن رادجان باتىرقانوۆ قارۋلاستارىنا مودجاحەدتەرگە تىلدان شابۋىلداۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. الايدا ۇرىستا اۋىر جاراقاتتانعان رادجان كوپ قان جوعالتىپ, ەسىن جيماستان قازا تابادى. ۇرىستىڭ ناتيجەسىندە مودجاحەدتەر جويىلىپ, سودىرلاردىڭ كەپىلىندەگى ادامدار قۇتقارىلادى.

كورسەتكەن ەرلىگى مەن باتىلدىعى ءۇشىن كىشى سەرجانت ر.باتىرقانوۆ قازا تاپقاننان كەيىن قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ جارلىعىمەن ءىى دارەجەلى «ايبىن» وردەنىمەن ماراپاتتالدى. ال تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ 30 جىلدىعىنا وراي, باتىر شەكاراشى تاجىكستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جوعارى ناگراداسى – ءى دارەجەلى «سپيتامەن» وردەنىنىڭ يەگەرى اتاندى.

بيىل 28 قىركۇيەكتە ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندە شەكاراشى ر.باتىرقانوۆتىڭ ەسىمىن ۇلىقتاپ, ەرلىگىنە تاعزىم ەتۋگە ارنالعان ءىس-شارالار ءوتتى. سولاردىڭ ءبىر پاراسىن ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى شەكارا قىزمەتىنىڭ الماتى وبلىسى بويىنشا دەپارتامەنتى ۇيىمداستىردى. شەكاراشى ارداگەرلەر مەن جەكە قۇرام «ماڭگىلىك الاۋعا» گۇل شوق­تارىن قويىپ, باتىرلار, تاۋەلسىزدىك جىلدارى ەرلىكپەن قازا تاپقان شەكاراشىلاردىڭ رۋحىنا تاعزىم ەتكەن سوڭ, №102 ورتا مەكتەبىنىڭ وقۋشىلارى «جاس شەكاراشى» اسكەري-پاتريوتتىق كلۋبىنىڭ قاتارىنا كىرۋ ءۇشىن انت قابىلدادى.

ايتا كەتەرلىگى, اتالعان مەكتەپتىڭ 7 ء«ا» سىنىبى ر.باتىرقانوۆتىڭ ەسىمىمەن اتالعانى تۋرالى اقجارما حاباردى دەپارتامەنت باستىعىنىڭ ورىنباسارى پولكوۆنيك ا.مۇنالباەۆ «ماڭگىلىك الاۋ» باسىنا جينالعان كوپشىلىككە تولقي تۇرىپ جەتكىزدى. بۇدان ءارى جاس پاتريوتتار ارميا ۇيىنە بارىپ, ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس قاھارمانى گەنەرال ي.پانفيلوۆ مۇراجايىن ارالاپ كوردى.

تامارا داۋلەتباەۆا,

ۇقك شەكارا قىزمەتىنىڭ زاپاستاعى پودپولكوۆنيگى

الماتى

ۇستازعا قۇرمەت – كورەگەندىكتەن

ىلە اۋدانىنىڭ بايكەنت اۋىلىنداعى №10 ورتا مەكتەبىنىڭ ىرگەسى قالانعانىنا 50 جىل تولدى. كەڭەس داۋىرىندە مەكتەپ تولىعىمەن ورىس تىلىندە ءبىلىم بەرگەن بولاتىن. تەك ەلىمىزدىڭ ەگەمەندىگى تۋرالى دەكلاراتسيا قابىلدانعان 1990 جىلى قازاق سىنىپتارى اشىلا باستاسا, العاشقى قازاق سىنىبىنا 9 بالا قابىلدانعانى كۇنى كەشەگىدەي ەسىمىزدە. بۇل, ارينە, سول كەزدە ۇلكەن تاباندىلىق پەن ەرىك-جىگەردى قاجەت ەتتى.

1986 جىلى مەكتەپ باسشىلىعىنا جۇماحان تاسىبەكوۆ كەلدى. ول ديرەكتورلىق قىزمەتتى 2003 جىلعا دەيىن 13 جىل بويى تابىستى اتقاردى. ۇجىمنىڭ اقىلشىسى, تۋىنداعان قيىندىقتى دەر كەزىندە شەشە بىلگەن ۇيىمداستىرۋشى بولدى. ءبىلىم ورداسىنا ودان كەيىن باسشىلىق جاساعان پەداگوگتەر دە ەش ايانىپ قالعان جوق. ماسەلەن, الىپبەك بايداۋلەتوۆ مەكتەپتى كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزىپ, بارشانىڭ ريزاشىلىعىنا بولەندى. بۇگىندە وقۋ ورداسىنا جادىرا وقاسوۆا باسشىلىق جاسايدى. ال سول كەزدەن بەرتىنگە دەيىن قازاق سىنىپتارىنا ءوز ماماندىقتارىنا ساي ادالدىق تانىتا وتىرىپ ءدارىس بەرگەن ءاسيا قۇرمانباەۆا, ءابدىباي قورعانباەۆ, قالي يسابەكوۆ, تەمىرحان قارسىباەۆ, ەرمەك بيلىباەۆ, تويدىق سارمانوۆا, ت.ب. ءبىر توپ پەداگوگ بولعانىن دا اتاپ كورسەتكەن ورىندى.

دانا حالقىمىزدىڭ «ۇستازعا قۇرمەت – كورەگەندىكتەن» دەگەن تاماشا ءسوزى بار. الاشتىڭ ارداقتىسى ماعجان جۇماباەۆ «التى الاشتىڭ باسى قوسىلسا, ءتور – ۇستازدىكى» دەيدى. وسى ۇستانىمدارعا لايىقتى ۇستازدار وقۋشىلاردى ءبىلىم نارىمەن سۋسىنداتىپ قانا قويماي, مەكتەپتەگى ءىس-شارالارعا دا بىلەك سىبانا قاتىسىپ كەلەدى. اتا-انالارمەن بىرگە بالالاردىڭ تاربيە جۇمىسىنا دا بار ءبىلىمى مەن بىلىگىن جۇمساپ, ۇلكەن ۇلەس قوسىپ ءجۇر. ولاردىڭ قاتارىندا وقۋ ءىسىنىڭ مەڭگەرۋشىلەرى التىن تورتايقىزى, ءجاميلا ابىلايقىزى, نازيگۇل قوجاسقىزى, ءمولدىر تۇرىمبەتوۆا, تاربيە ءىسىنىڭ مەڭگەرۋشىلەرى ايگەرىم قويگەلديەۆا, لاريسا ايماحانوۆا سياقتى پەداگوگتەر بار. «العاشىندا بۇل مەكتەپ 640 بالاعا ارناپ اشىلسا, 45 مۇعالىم مەن 700-دەي وقۋشى قابىلدانىپتى. 50 جىلدا 3000-عا جۋىق تۇلەك تۇلەپ ۇشقان. بۇگىندە وقۋ ورداسىندا 1503 وقۋشى ءبىلىم الىپ جۇرسە, ولارعا 125 مۇعالىم ساباق بەرەدى», دەيدى جادىرا قاسىمحانقىزى.

گۇلزيرا نۇكىشەۆا,

ارداگەر ۇستاز

الماتى وبلىسى

اقىن الەمىمەن تانىستىردى

«El Arna» تەلەارناسى – وزىندىك كورەرمەندەر اۋديتورياسى قالىپتاسقان, ىرگەلى شىعارماشىلىق ۇجىم. وسىندا كۇندەلىكتى تانىم كوكجيەگىن كەڭەيتەتىن قىزىقتى دا اسەرلى حابارلار كوگىلدىر ەكراننان ءجيى بەرىلىپ تۇرادى. سونداي دۇنيەلەردى تاماشالايتىنداردىڭ قاتارىندا بارمىز. كەزەكتى كورسەتىلىمدەردىڭ ءبىرى تاياۋدا قازاقتىڭ ونەرلى ۇلدارىنىڭ ءبىرى, ءماجىلىس دەپۋتاتى, اقىن رينات زايىتوۆقا ارنالعان ەكەن.

قازاقتا «وتكىر پىشاق قىن تۇبىندە جاتپايدى» دەگەن ءتامسىل بار. ول رينات سەكىلدى ازاماتتارعا قاراتىپ ايتىلسا كەرەك. بۇل جىگىتتى قالىڭ كوپشىلىك نەگىزىنەن ايتىس اقىنى رەتىندە جاقسى بىلەدى. ەندىگى جەردە سايلاۋشىلار سەنىمىنە يە بولىپ, پارلامەنت مىنبەرىنەن ەلدىك ماسەلەلەردى دە ءجيى كوتەرىپ جۇرگەنىنە كۋامىز.

ونەر الەمىنە جاستاي قانات قاققان تالاپتى جاس 15 جاسىندا-اق تەرمە جازعان ەكەن. پوەزيالىق ءان كەشىندە اۆتور بالاسىنا ارناپ جازعان تەرمەسىن ورىنداپ, جۇرتشىلىقتى ويعا باتىردى. وسى ءىس-شاراعا قاتىسىپ وتىرعان اكەسىن ۇلىقتاۋمەن بىرگە, اناسىنا دەگەن ساعىنىشىن «ماما» اتتى انىمەن جەتكىزدى. ارا-اراسىندا سوڭعى ۋاقىتتا قالامىنان تۋعان جىر جولدارىمەن تانىستىردى. پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى, بەلگىلى تەلەجۇرگىزۋشى ماقسات تولىقباي ارىپتەسىنىڭ كەشىندە قۋانىشىمەن ءبولىسىپ, ءان شىرقادى. قازاقتىڭ وسىنداي بەساسپاپ, تالانتتى جىگىتتەرىن كورگەندە ريزا بولاتىنىمىز بار ەندى.

وسىلايشا, بۇل كۇنى كورەرمەندەر ريناتتىڭ ادەمى الەمىنە بويلاپ, ءبىر سەرپىلدى.

كارىباي امزە ۇلى,

زەينەتكەر

تۇركىستان وبلىسى