مامانداردىڭ ايتۋىنشا, جەردىڭ تۇبىندەگى, تەڭىزدىڭ تۇڭعيىعىنداعى نارسەنى تابۋعا قاۋقارلى تەحنولوگيالىق مۇمكىندىكتەردىڭ پايدا بولىپ جاتقانىنا قاراماستان, ەشبىر قۇرىلعىڭ يتتەردىڭ ءيىس سەزۋ قابىلەتىن الماستىرا المايدى. سوندىقتان دا ءالى كۇنگە قۇقىق قورعاۋ مەن اپاتتىق-قۇتقارۋ سالالارىندا قىزمەتتىك يتتەر كوپ قولدانىلادى. ولار – ءىزىن جاسىرعان قىلمىسكەردى, قيراندىلار استىندا قالعان ادامداردى, ءتىپتى جارىلعىش جانە ەسىرتكى زاتتارىن ىزدەپ تابۋدا تاپتىرماس كومەكشى.
بۇگىندە قۇقىقتىق ءتارتىپ اسكەرلەرىنىڭ قاتارىندا 900-گە جۋىق قىزمەتتىك يت بار. ولاردىڭ كومەگىمەن جىل باسىنان بەرى 44 قىلمىستىڭ بەتى اشىلعان. كەيىنگى جىلدارى قوعامدىق ءتارتىپتى ساقتاۋ مەن ماڭىزدى مەملەكەتتىك نىسانداردى كۇزەتۋدە قىزمەتتىك يتتەردى قولدانۋ كەڭ ەتەك جايىپ كەلەدى. ءتىپتى ارنايى ماقساتتاعى بولىمشەلەردە شابۋىلداۋشى يتتەر ساناتى دا ەنگىزىلگەن.
«جىل باسىنان بەرى قىزمەتتىك يتتەردى پايدالانۋ ارقىلى 56 قۇقىق بۇزۋشىلىق ارەكەت انىقتالىپ, 44 قىلمىس اشىلدى. اتاپ ايتقاندا, قىلمىس جاساعان 34 ادام ۇستالىپ, ولاردان 17 كگ 981 گر ماريحۋانا, 1 كگ 200 گر كوكاين, 632 گر سينتەتيكالىق زات, «مەفەدرون», «كوكنار سابانى», «جىلدامدىق», «سپايس» سەكىلدى 20 كگ ەسىرتكى زاتى تاركىلەندى. سونداي-اق 5 اتىس جانە سۋىق قارۋ, 34 وق-ءدارى, جالپى سوماسى 1 ملن تەڭگەدەن اسا م ۇلىك تاركىلەنىپ, حابار-وشارسىز كەتكەن 9 ادام تابىلدى», دەلىنگەن ءىىم ۇلتتىق ۇلاننىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى تاراتقان مالىمەتتە.
وسى ورايدا سەزگىش يتتەردىڭ مۇمكىندىگى قانشالىقتى ەكەنىن ءبىلۋ ءۇشىن مىنا وقيعالارعا نازار سالىپ كورسەك بولادى. بيىل 12 ساۋىردە وسكەمەن قالاسىنداعى 6699 اسكەري ءبولىمنىڭ №22 مەكەمەسىندەگى كولىكتىك باقىلاۋ-وتكىزۋ پۋنكتىندە تەكسەرۋ توبى 25 گيپس قابى تيەلگەن «زيل» ماركالى اۆتوكولىكتى تەكسەرەدى. سول ۋاقىتتا لوكي ەسىمدى ەسىرتكى ىزدەۋشى يت قاپتاردىڭ بىرىندە كۇماندى زات بار ەكەنى تۋرالى بەلگى بەرگەن. كورسەتكەن قاپتى رەنتگەن اپپاراتى ارقىلى مۇقيات تەكسەرۋ كەزىندە سالماعى شامامەن 300 گرامم بولاتىن سۇر-جاسىل ءتۇستى وسىمدىك تەكتەس گاشيش ەسىرتكى زاتى بار ءۇش پوليەتيلەن ورامى تابىلدى. وسكەمەن قالالىق پوليتسيا باسقارماسىنىڭ جەدەل تەرگەۋ توبى كەلگەن سوڭ, قالعان قاپشىقتار تەكسەرىلىپ, كولەمى 0,5 ل ەرىتكىش بوتەلكەلەرگە قۇيىلعان 10 ليتر ەتيل ءسپيرتى انىقتالعان.
ال 9 اقپاندا «توسقاۋىل» جەدەل الدىن الۋ ءىس-شاراسى كەزىندە كوكشەتاۋ قالاسىنىڭ جەلىلىك پوليتسيا ءبولىمىنىڭ قىزمەتكەرلەرى اقكول-شورتاندى ستانساسىنداعى تەمىرجول وتپەسىن بىرلەسىپ تەكسەرۋ بارىسىندا 5 كگ وسىمدىك تەكتەس زات (ماريحۋانا) سالىنعان پاكەت تابىلعان. ونى انىقتاۋعا 5510 اسكەري ءبولىمنىڭ اعا مامان-كينولوگى, سەرجانت سامات شاكەنوۆتىڭ جەتەگىندەگى حانزادا اتتى قىزمەتتىك يت كومەكتەستى.
سونداي-اق 19 ماۋسىمدا «قاراسورا» جەدەل الدىن الۋ ءىس-شاراسى كەزىندە قوستانايداعى 6697 اسكەري ءبولىمنىڭ كينولوگ مامانى, اعا سەرجانت سەرگەي ابروسيموۆ پەن ونىڭ فيونا اتتى ەسىرتكى ىزدەۋشى ءيتى د. ەسىمدى ازاماتشانىڭ قويماسىن ءتىنتۋ كەزىندە سالماعى شامامەن 1 200 كگ بولاتىن قاپتاردى تاۋىپ الدى. ولاردىڭ ىشىندە وسىمدىك تەكتەس زاتتىڭ (كوكناردىڭ) بارى بەلگىلى بولدى.
كينولوگيا قىزمەتىنىڭ ماماندارى مەن ولاردىڭ ءتورت اياقتى دوستارى قالا كوشەلەرىندە قۇقىقتىق ءتارتىپتى ساقتاۋعا, قىلمىسقا قارسى كۇرەسكە, نىسانداردى كۇزەتۋ مەن سوتتالعانداردى ايداۋىلداۋ قىزمەتىنىڭ سەنىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋگە ەلەۋلى ۇلەس قوسىپ ءجۇر. بۇنى جوعارىداعى مىسالدار ايعاقتايدى.
ءىىم ۇلتتىق ۇلانىنىڭ (بۇرىنعى ىشكى اسكەرلەر) كينولوگيا تاريحىنا نازار سالساق, 1991-2000 جىلدارى كينولوگ-ماماندار مەن قىزمەتتىك يتتەر قىلمىستىق اتقارۋ جۇيەسى نىساندارىن كۇزەتۋ مەن سوتتالعانداردى ايداۋىلداۋدا عانا قولدانىلاتىن. ودان ءارى 2010 جىلعا دەيىن قىزمەتتىك يتتەر قولدانىلاتىن قىزمەت تۇرلەرىنىڭ سانى ۇلعايدى. ولاردىڭ كومەگىمەن اشىلاتىن قىلمىس سانى دا ارتتى. ماسەلەن, 2001 جىلى جەدەل جانە ارنايى بولىمدەردىڭ شتاتتارىندا كينولوگتەر مەن قىزمەتتىك يتتەردىڭ سانى كوبەيىپ, مينا ىزدەستىرۋ يتتەرى ساناتى ەنگىزىلدى. 2006 جىلى اسكەري قىزمەتتىڭ كەلىسىمشارت نەگىزىنە كوشۋى كينولوگيالىق بولىمشەلەردى جاساقتاۋعا سەپتىگىن تيگىزدى. كينولوگتەر لاۋازىمىنا بۇرىنعىداي اسكەرگە شاقىرىلۋشى ساربازدار ەمەس, كەلىسىمشارت بويىنشا اسكەري قىزمەتشىلەر الىنا باستادى. ولاردىڭ العاشقى دايىندىعى الماتى وبلىسى قاراكەمەر كەنتىندەگى 6654 اسكەري ءبولىمنىڭ بازاسىندا جۇرگىزىلدى. سول كەزەڭدە يتتەردىڭ سانى 14%-عا ارتتى.
كينولوگيا قىزمەتىنىڭ ودان ءارى دامۋى رەسپۋبليكانىڭ قۇقىق قورعاۋ جانە ارنايى ورگاندارى اراسىنداعى ءوزارا ءىس-قيمىلمەن تىعىز بايلانىستى. 2022 جىلدان باستاپ كينولوگ ماماندار حالىقارالىق جارىستارعا بەلسەنە قاتىسىپ, جۇلدەلى ورىنداردان كورىنىپ كەلەدى. ماسەلەن, 2023 جىلى بوس اتتى ءيتىمىز بەلارۋس رەسپۋبليكاسى ءىىم ىشكى اسكەرلەرىنىڭ XXIV اشىق چەمپيوناتىندا «ەسىرتكى قۇرالدارى مەن پسيحوتروپتىق زاتتاردى ىزدەۋدە جالپى جانە ارنايى داعدىلار كەشەنى» سايىسىندا 2-ورىندى يەلەندى.
سونداي-اق كۋرچاتوۆ قالاسىنداعى 3514 اسكەري ءبولىمنىڭ كينولوگيالىق قىزمەت ماماندارى توبىنىڭ اعا نۇسقاۋشىسى, ەفرەيتور ماۋلەن قايىرباەۆ جانە ونىڭ ايزا اتتى ءيتى, شىمكەنت قالاسىنداعى 6506 اسكەري ءبولىمنىڭ كينولوگيالىق قىزمەت ماماندارى توبىنىڭ باستىعى, سەرجانت ەربولات اسانوۆ پەن ونىڭ ريزا اتتى ءيتى, سەمەي قالاسىنداعى 5511 اسكەري ءبولىمنىڭ كينولوگيالىق قىزمەت ماماندارى توبىنىڭ اعا نۇسقاۋشىسى, سەرجانت ارحات بوكەنباەۆ پەن ونىڭ لەدا اتتى ءيتى – جارىلعىش زاتتاردى, ەسىرتكى قۇرالدارىن ىزدەۋ بويىنشا ەلىمىزدەگى رەسپۋبليكالىق تۋرنيرلەردە توپ جارىپ جۇرگەن ۇزدىكتەر قاتارىندا.