اتىراۋ وبلىسىندا قيعاش وزەنىنەن سۋ جەتكىزەتىن ماگيسترالدى سۋ قۇبىرى بار. قۇبىر ارقىلى كەلگەن تەحنيكالىق سۋدى اۋىزسۋ ساپاسىنا دەيىن جەتكىزەتىن «قۇلسارى» سۋ تازارتۋ قۇرىلعىسى جۇمىس ىستەيدى. وندىرىستىك سۇزگىدەن وتكەن اۋىزسۋ جىلىوي اۋدانىنىڭ ورتالىعى – قۇلسارى قالاسى مەن «تەڭىز» ۆاحتالىق كەنتىنە جەتكىزىلەدى.
بۇل وندىرىستىك نىسانعا «قازترانسويل» اق ەنشىلەس مەكەمەسى «ماگيسترالدىق سۋاعىزعىسى» جشس يەلىك ەتەدى. سەرىكتەستىكتىڭ قۇلسارى قالاسىنداعى سۋ تازارتۋ قۇرىلعىسى 1988 جىلى سالىنعان. مۇندا قيعاش وزەنىنەن جەتكىزىلگەن سۋدى تازارتىپ, ساپاسىن جاقسارتاتىن 12 سۇزگى بار. «ماگيسترالدىق سۋاعىزعىسى» جشس باس ديرەكتورى ەركىن تاڭقىباەۆتىڭ ايتۋىنشا, سۇزگىلەر كۇن سايىن تازارتىلادى. سۋ ساپاسى ارنايى زەرتحانادا تەكسەرىلەدى. سودان سوڭ تازارتىلعان سۋ ارقايسىسى 5 مىڭ تەكشە مەترلىك رەزەرۆۋارعا جينالىپ, «جىلىويسۋ» جشس-گە جىبەرىلەدى.
قازىر قۇلسارى قالاسىنىڭ تۇرعىندارى تۇتىناتىن اۋىزسۋ ساپاسىندا اۋىتقۋ جوق. سۋدىڭ مولدىرلىگى نورماعا سايكەس. بۇعان «ماگيسترالدىق سۋاعىزعىسى» جشس باسشىلىعى ۇيىمداستىرعان ءباسپاسوز تۋرىندا اتىراۋ وبلىستىق سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق باقىلاۋ دەپارتامەنتى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ايگۇل ىسقاقوۆا, قۇلسارى قالاسىنىڭ اكىمى قادىرجان ادينوۆ, باق وكىلدەرى كۋا بولدى.
اتىراۋ وبلىستىق سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق باقىلاۋ دەپارتامەنتى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ايگۇل ىسقاقوۆانىڭ ايتۋىنشا, بيىل 20 مامىردان كەيىن قۇلسارى قالاسىنىڭ تۇرعىندارىنان سۋدىڭ ساپاسى ناشارلاعانىنا بايلانىستى شاعىم تۇسكەن ەدى. سول كەزدەن بەرى قۇلسارىداعى سۋ تازارتۋ قۇرىلعىسىندا سۋ ساپاسى كۇنىنە ەكى رەت مونيتورينگىلەنەدى. مونيتورينگ كەزىندە سۋ قۇرامىندا تەمىردىڭ كوبەيگەنى بايقالدى. كوكتەمگى سۋ تاسقىنىنا بايلانىستى سۋ لايلانىپ, مولدىرلىگى نورمادان اۋىتقىعان.
«الايدا ۆيرۋسولوگيا جانە باكتەريولوگيا تالداۋ قورىتىندىسىمەن زياندى كورسەتكىشتەر انىقتالعان جوق. دەگەنمەن سۋ ساپاسىن جاقسارتۋ ماقساتىندا ءتيىستى جۇمىستار جۇرگىزىلىپ, قۇبىردى دەزينفەكتسيالاۋعا تاپسىرما بەرىلدى. قۇلسارىداعى سۋ ساپاسىن ۇدايى باقىلاۋدا ۇستاپ وتىرمىز. قازىر سۋ ساپاسىندا نورمادان اۋىتقۋ تىركەلمەدى», دەيدى ا.ىسقاقوۆا.
بۇعان نە سەبەپ بولعان؟ «ماگيسترالدىق سۋاعىزعىسى» جشس باس ديرەكتورى ەركىن تاڭقىباەۆتىڭ ايتۋىنشا, كاسىپورىن ماماندارى سۋ ساپاسىنىڭ نورماعا سايكەس بولۋىنا باسا ءمان بەرەدى. ال مامىر ايىندا قيعاش وزەنىنەن قۇبىرمەن جەتكىزىلگەن سۋ ساپاسىنىڭ تومەندەۋىنىڭ بىرنەشە سەبەبى بار. بىرىنشىدەن, كوكتەمگى سۋ تاسقىنى كەزىندە سۋ لايلاندى. ەكىنشىدەن, 2023 جىلى «استراحان – ماڭعىشلاق» ماگيسترالدىق قۇبىر جەلىسىنىڭ 170 شاقىرىمىندا قۇبىر اۋىستىرىلدى. وسىنىڭ ءبارى مامىر ايىندا سۋ ساپاسىنا اسەر ەتكەن.
«قازىر قۇلسارى قالاسىنىڭ تۇرعىندارىنا تاۋلىگىنە 10 مىڭ تەكشە مەترگە دەيىن سۋ بەرىلەدى. ال «تەڭىز» ۆاحتالىق كەنتىنە دە وسىنداي كولەمدە سۋ جىبەرىلەدى. سۇزگىدەن وتكىزىلگەن اۋىزسۋ ساپاسى قيعاش وزەنىنەن جەتكىزىلگەن كەزدەگىدەن ەكى ەسە جاقساردى», دەيدى ەركىن تاڭقىباەۆ.
قۇلسارى سۋ تازارتۋ قۇرىلعىسىنىڭ باسشىسى جاندوس سارقىتوۆتىڭ تۇسىندىرۋىنشە, مۇندا قۇبىرمەن جەتكىزىلگەن سۋ 12 سۇزگىدەن وتكىزىلەدى. ودان سوڭ ارقايسىسى 5 مىڭ تەكشە مەترلىك رەزەرۆۋارلارعا جيناقتالادى. رەزەرۆۋارلارعا قۇيىلعاندا, كەيىن «جىلىوي سۋ» جشس قۇبىرىنا جىبەرىلەتىن كەزدە سۋعا ناتري گيپوحلوريدى قوسىلادى.
«تازارتىلعان سۋ 5 رەزەرۆۋارعا جينالىپ تۇر. قازىر ءبىر قازاندىق جوندەۋدەن وتكىزىلىپ جاتىر. ونى جىل سوڭىنا دەيىن ىسكە قوسۋ جوسپارلاندى. تاعى ءبىر قازاندىق سالىنۋدا. بۇل قازاندىقتىڭ قۇرىلىسىن 2025 جىلدىڭ سوڭىنا تامان اياقتاۋ كوزدەلىپ وتىر», دەدى جاندوس سارقىتوۆ.
ونىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, قازان ايىندا قۇرىلعىدا ءۇش كۇندىك جوندەۋ جۇمىسى جۇرگىزىلەدى. قۇبىر دەزينفەكتسيالانادى. بۇل قىسقى ماۋسىمدا قۇرىلعىلاردىڭ توسىننان ىستەن شىقپاۋى ءۇشىن قولعا الىنعالى وتىر. سۋ بەرۋدىڭ جوسپارعا سايكەس توقتاتىلىپ, قۇرىلعىلارعا جوندەۋ جۇرگىزىلەتىنى تۋرالى تۇرعىندارعا الدىن الا حابارلاندىرۋ جولداندى. ويتكەنى سۋدى قايتادان بەرگەن العاشقى كەزدە قۇبىر بويىندا لاي بولۋى مۇمكىن. بۇل قالىپتى جاعداي رەتىندە قاراستىرىلعان.
«قۇلسارى سۋ تازارتۋ قۇرىلىعىسىنا جوندەۋ جۇرگىزۋ سمەتاسى ازىرلەنىپ جاتىر. جوندەۋ كەزىندە سۋ سورعىلارىن اۋىستىرۋ, سۋ ساپاسىن ودان ءارى جاقسارتۋ ماقساتىندا جاڭادان كومىر سۇزگىلەرىن ورناتۋ جوسپارلانىپ وتىر», دەپ مالىمدەدى باس ديرەكتور ەركىن تاڭقىباەۆ.
اتىراۋ وبلىسى