كومىر جەتكىزۋدە ىركىلىس بار

كۇزدىڭ سالقىنىندا سۇرانىس كوبەيىپ شىعا كەلەتىنىن ەسكەرگەن وڭىرلىك ەنەرگەتيكا جانە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق باسقارماسى قالا, اۋدان اكىمدىكتەرىنە قاتتى وتىندى ۋاقتىلى دايىنداۋ جونىندە قاجەتتى شارالاردى قابىلداۋ تۋرالى ەسكەرتىپ جاتىر. وب­لىس اۋماعىندا كۇن سالقىنداي ءتۇسىپ, جۇرتشى­لىق جاپپاي پەش جاعۋدىڭ قامىنا كىرىسكەن. سوعان وراي وبلىستا كومىرگە سۇرانىس بىرتىندەپ وسە باستادى.

ەنەرگەتيكا جانە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنال­دىق شارۋاشىلىق باسقارماسى جىلۋمەن جابدىق­تاۋ جانە گاز وبەكتىلەرى مەن كوتەرگىش قۇرىل­عىلاردى قاۋىپسىز پاي­دالانۋ ءبولىمىنىڭ باس مامانى الماس قا­راباەۆ تۇرعىندار اۋا رايى­نىڭ ودان ءارى سالقىنداۋىن كۇتپەستەن قىسقا قاجەت كومىردى قازىردەن قامداعانى ءجون دەيدى.

– پاۆلودار وبلىسىندا كومىر وندىرەتىن 6 كەنىش بار. اتاپ ايتقاندا, «بوگاتىر-كومىر» جشس, «مايكۋبەن-ۆەست» جشس, «گامما تالدىكول» جشس, «گامما سارىكول» جشس, «انگرەنسور ەنەرگو» جشس, «شىعىس كەنىشى» جشس. حالىق نەگىزىنەن جەرگىلىكتى كەنىشتەر اراسىندا «مايكوبە» كەنىشىنىڭ كومىرىن قۇپ كورەتىنى بەلگىلى. اتالعان كومپانيادا بۇگىندە كومىردىڭ ءبىر تونناسى 8,3 مىڭ تەڭگەدەن بوساتىلىپ جاتىر. ال «بوگاتىر» كەنىشىندە تونناسى 4,2 مىڭ تەڭگە تۇرادى. وبلىس اۋماعىندا, سونىڭ ىشىندە پاۆلودار قالاسىندا كومىر ساتىلاتىن تەمىرجول تۇيىقتارى بار. بۇگىندە وبلىستا كومىر جەتكىزۋمەن 10 ءىرى كومىر وپەراتورى اينالىسادى. ولار تۋرالى بارلىق اقپارات, ونىڭ ىشىندە قويمالارىنىڭ مەكەنجايلارى, كومىر ساتىپ الۋعا بولاتىن جەرلەر ءبىزدىڭ Instagram پاراقشامىزدا, سونداي-اق قالالار مەن اۋداندار اكىمدىكتەرىنىڭ رەسمي رەسۋرستارىندا ورنالاسقان. وڭىردە بيىل كومىر باعاسىنىڭ وسۋىنە جول بەرىلمەۋى كەرەك. بۇل ماقساتتا باسقارما كومىر ءون­دىرۋ­شى كاسىپورىندارمەن «پاۆلودار وبلى­سىن­داعى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جاع­دايدى تۇراقتاندىرۋ بويىنشا ءوزارا ىنتى­ماقتاستىق تۋرالى» مەموراندۋم جاسادى, – دەدى ا.قاراباەۆ.

باسقارمانىڭ دەرەگىنە قاراعاندا, قازىر­گى ۋاقىتتا وبلىستاعى كومىر جەتكىزۋشى وپەرا­تورلاردىڭ قويماسىندا 15 مىڭ تونناداي كومىر ساقتاۋلى تۇر. بىراق بۇل ناقتى تسيفر ەمەس, تەمىرجول تۇيىقتارىندا كومىر ۋاقىت سايىن جەتكىزىلىپ تۇرادى. ال وپەراتورلاردىڭ دەنى پاۆلودار قالاسىندا ورنالاسقان. ولاردىڭ بىرقاتارىنا تەلەفون شالىپ, كومىر باعاسىن تارازىلاپ كوردىك. ماسەلەن, «ەليت KZ» جشس شۇباركول كەنىشى­نەن (قاراعاندى) جەتكىزىلگەن كومىردىڭ تون­نا­سىن 21 500 تەڭگەدەن, مايكوبە كومىرىن 13 500 تەڭگەدەن ساتسا, «سەۆەرەنەرگوۋگولسناب» جشس قاراجىرا كومىرىن (اباي وبلىسى) 16 600 تەڭگەدەن, مايكوبەلىك قاتتى وتىندى 14 500 تەڭگەدەن ساۋدالاپ وتىر. «حالىق كومىر» جشس-داعى پرەيسكۋرانتتار سوڭعى اتالعان كومپانيانىكىمەن بىردەي. ەكىباستۇز­دىڭ ارزان كومىرى تەك شارباقتى اۋدانىنداعى «شارباقتى وتىن» جشس-دا عانا بار بولىپ شىقتى, تونناسىنا 12 500 تەڭگە سۇرايدى. مۇندا قاراجىرا كومىرى 18 500, مايكوبەلىك كومىر 17 000 تەڭگەدەن ساتىلىپ جاتقانىن سۇراپ بىلدىك.

ءبىر قىزىعى, اقسۋ قالاسىنداعى تەمىرجول تۇيىقتارىندا ساتىلىمدا كومىر جوق بولىپ شىقتى. قالاداعى جالعىز ءىرى وپەراتور – «ۋبۋنتۋ» جشس-عا حابارلاسقانىمىزدا ونداعى قىزمەتكەرلەر قويمادا از عانا ەكىباس­تۇزدىق كومىر جاتقانىن (كومىردىڭ بۇل ءتۇرى تۇرعىندار اراسىندا سۇرانىسقا يە ەمەس) مالىم­دەپ, وزگە كەنىشتەردىڭ كومىرى ەمگە تابىلمايدى دەگەن اقپارات بەردى. كومپانيا وكىلدەرى كومىردىڭ الداعى كۇندەرى بولاتىنىن, بولمايتىنىن دا ايتا المادى. جەتكىزۋشى تەمىرجول كومپانياسى وزدەرى بىلەدى دەپ قولدارىن سىلتەدى. سوعان قارا­عاندا اقسۋ قالاسىندا كومىر تاسىمالى ناشار ۇيىمداستىرىلىپ وتىرعانعا ۇقسايدى.

جالپى, ءوڭىر حالقىنىڭ الداعى قىستا قاتتى وتىنعا سۇرانىسى 326 مىڭ توننانى قۇرايدى دەلىنىپ وتىر. وتكەن جىلى دا وسىنشاما كولەمدە كومىر تۇتىنىلعان. الەۋمەتتىك مەكەمەلەرگە الداعى قىسقى كەزەڭدە شامامەن 210 مىڭ توننا كومىر قاجەت. ونىڭ ىشىندە ءبىلىم بەرۋ نىساندارىنا 85 مىڭ توننا جەتكىزىلۋى كەرەك. قازىرگى ۋاقىتتا الەۋمەتتىك نىسانداردىڭ قاجەتتىلىگىنە 163 مىڭ توننا كومىر جەتكىزىلگەن. قالعانى جوسپارعا سايكەس ءارى مەكەمەلەردىڭ سۇرانىسىنا وراي تاسىلا بەرەتىن كورىنەدى.

بيىل ەرتىس-بايان وڭىرىندە 376 قازاندىقتى جوندەۋ جوسپارلانعان. ولاردىڭ 373-ءى بۇ­گىندە تولىقتاي دايىن تۇر. الدى ىسكە كىرى­سىپ, جىلۋ بەرە باستاعان. وبلىستىڭ ءۇش قالا­سىنداعى 5 جەو-دا بارلىعى 35 قازاندىق اگرە­گاتى بار. ماماندار شاھارلاردى جىلۋ­مەن قامتۋعا 15 گرادۋسقا دەيىنگى سۋىقتا 19 قازان­دىقتىڭ قۋاتى جەتكىلىكتى دەپ ەسەپ­تەيدى. وز­گەسى قاتتى ايازداردا قوسۋعا, رەزەرۆتە قال­دىرىلادى. قازىرگى كۇنى پاۆلودار, ەكى­باس­تۇز, اقسۋ قالالارىنداعى الەۋمەتتىك نى­سان­دارعا جىلۋ بەرىلگەن. تۇرعىن ۇيلەرگە جىلۋ جىبەرۋ كەزەڭ-كەزەڭىمەن جۇزەگە اسىپ جاتىر.

ەرتىس-بايان ءوڭىرىنىڭ ەنەرگەتيكالىق كەشە­نىنە 7 ءىرى ستانسا كىرەدى. كاسىپورىنداردىڭ جال­پى قۋاتتىلىعى – 8 002 مۆت. وبلىس ەلىمىز­د­ە وندىرىلەتىن ەلەكتر قۋاتىنىڭ 42 پايىزىن بە­رىپ وتىر. پاۆلودار وبلىسىنداعى ەنەر­گە­­تيكالىق كەشەندەر جىلىنا شامامەن 30 ملن توننا كومىر جانە 65 مىڭ توننا مازۋت تۇتىنادى. وبلىستىڭ ەنەرگيا كوزدەرىنە كومىر­­دىڭ نەگىزگى جەتكىزۋشىلەرى – «بوگاتىر كو­مىر», «شىعىس» كەنىشتەرى. ال پاۆلودار مۇ­­ناي-حيميا زاۋىتى ستانسالارعا مازۋت جەتكىزەدى.

كومىر تۇتىنۋ جونىنەن الىپ قارايتىن بولساق, «ەكىباستۇز گرەس-1 ستانساسى» جشس ءبىر جىلدا – 12,5 ملن توننا كومىر مەن 9 مىڭ توننا مازۋت, «ەكىباستۇز گرەس-2 ستانساسى» اق – 4,3 ملن توننا كومىر مەن 5,7 مىڭ توننا مازۋت, «ەۋروازيالىق ەنەرگەتيكالىق كورپوراتسياسى» اق 7,2 ملن توننا كومىر مەن 8 مىڭ توننا مازۋت ساتىپ الادى. وزگە بولىگى «قازاقستان ءاليۋمينيى» اق جەو, «پاۆلودارەنەرگو» اق جەو-2, جەو-3 ستانسالارىنا, ەكىباستۇز جىلۋ ورتالىعى «Energy Solutions» جشس-عا تيەسىلى.

پاۆلودار وبلىسى