ەرتەڭنىڭ قامىن بۇگىن ويلاماساق, بۇرسىگۇنى وپىق جەپ قالۋىمىز بەك مۇمكىن. ونى دامىعان جانە دامي الماي وتىرعان ەلدەر مىسالىنان كورىپ تۇرمىز. وتاندىق عالىمدار دا ەلگە كەرەك ەنەرگيا كوزى تۋرالى جۇزدەگەن دالەل مەن دايەك كەلتىرىپ, ءتۇيىندى تۇسىن تولىق جىلىكتەپ بەردى.
ورنىقتى ەنەرگيا بازاسىن قۇرۋ – اۋقىمدى مىندەت. ۇلكەن ەنەرگيا كوزىن ءبىر جەرگە جيناپ الىپ, سوسىن ونى رەتىمەن پايدالانىپ, ساتا بەرەمىز دەگەن تۇسىنىك جوق. ەنەرگيانى ءوندىردىڭ بە, تابان استىندا كەرەگىڭە جاراتىپ ۇلگەرۋ قاجەت. ارتىعىن سول ساتتە-اق ساتىپ جىبەرۋگە اسىققان ءلازىم. ويتكەنى ول كادىمگى جەل سياقتى. ۋىسىڭدا ۇستاپ تۇرا المايسىڭ. سوندىقتان ماماندار وسى جۇزجىلدىقتا اەس قانا ورنىقتى ۇلكەن ەنەرگيا بازاسى بولا الاتىنىن ايتىپ وتىر. سوندىقتان ونىڭ ارتىقشىلىعىن بىلگەن ابزال.
حالىق ءۇشىن رەفەرەندۋم كەزىندە شەشىم قابىلداۋ دا وڭاي ەمەس. ويتكەنى ادامزات باسىنان وتكەن اپاتتار كەسە-كولدەنەڭ شىعا بەرەدى. بىراق ينتەرنەت تۇيمەسىن ءتۇرتىپ ىزدەنگەن جان 60-70 جىل بۇرىنعى رەاكتورلاردىڭ ءى بۋىنى مەن قازىرگى زاماناۋي ءىىى+ بۋىنى اراسىنداعى ارا سالماقتى اجىراتا بىلسە كەرەك. ونىڭ ۇستىنە, جارتى عاسىر بۇرىنعى كەزەڭمەن سالىستىرعاندا ەكونوميكا دا ورىستەي ءتۇستى, عىلىم دا اجەپتاۋىر دامىدى. مۇنداي وركەنيەت يگىلىكتەرى ەكونوميكالىق ءتيىمدى كورسەتكىشتەردى ۇسىنۋعا, ەكولوگياعا زالالىن تيگىزبەۋگە قابىلەتتى بولىپ وتىر.
قازىرگى احۋال وزگەرمەسە 6-7 جىلعا جەتپەي ەلدە ەلەكتر ەنەرگياسى تاپشىلىعى باستالادى. سۋ ەلەكتر ستانسالارىن سالۋعا تاۋلارىمىز بەن ودان سارقىراعان وزەندەرىمىز ازدىق ەتەدى. جىلۋ ەلەكتر ستانسالارى ءتيىمسىز بولادى. ونداي ستانساعا ينۆەستور تارتۋ دا قيىن. ءارى ءوزىمىزدىڭ دە حالىقارالىق مىندەتتەمەمىز بار, ينۆەستورلار دا ەكولوگيالىق سالىق تولەمى كوپ شىعاتىن جوباعا قارجى سالۋعا ق ۇلىقسىز.
الەمدىك تاجىريبەگە سۇيەنسەك, ءبىز سياقتى تەگىس جەردە جايلاسقان ەلدەردىڭ بارلىعى نەگىزگى ەلەكتر ەنەرگياسىن اەس-تەن الادى. جازىق جەردە ورنالاسقان ساۋد ارابياسى مەن فرانتسيا وسى سوزىمىزگە انىق دالەل بولماق.
اەس سالۋعا باتىل قادام جاساۋىمىزعا تاعى ءبىر ىلكىمدى سەبەپ – ەلدەگى مول ۋران قورى. ونى ەكسپورتقا شيكىزات رەتىندە عانا ساتپاي, ەلەكتر ەنەرگياسىنا اينالدىرىپ ساتاتىن بولساق, پايدا اركەز ءبىزدىڭ جاعىمىزدا بولماق. تەك ەلەكتر ەنەرگياسىن ساتۋمەن 2-3 ملرد دوللارلىق تابىس تابۋعا مۇمكىندىك بار.
تاعى ءبىر سەبەپ – بىرنەشە رەاكتور قازىردىڭ وزىندە جۇمىس ىستەپ تۇر. يادرولىق ينستيتۋتتارىمىز جانە وندا بىلىكتى عالىمدارىمىز, ماماندارىمىز بار. مەملەكەت بۇل تاراپتا كادر تاپشىلىعىن دا تۋىنداتپايمىز دەپ وتىر. اەس قۇرىلىسىنىڭ باستالۋى جاستاردى وسى باعىتقا قاراي ۇمتىلۋعا جىگەرلەندىرسە كەرەك. ارالاس سالالاردا بىرنەشە جۇمىس ورنى اشىلادى. عىلىم جاڭا ءورىس الادى. فيزيكا, حيميا, بيولوگيا ماماندارىنا سۇرانىس ارتادى. ناتيجەسىندە, قازىرگىدەي تەك يزوتوپتار شىعارۋمەن شەكتەلمەيمىز.
اەس-ءتىڭ ورنالاساتىن ورنى دا ءتيىمدى. ەلەكتر ەنەرگياسى تاپشىلىعىن قازىردىڭ وزىندە كورىپ وتىرعان وڭتۇستىك وڭىرگە جاقىن. سوندىقتان ىشكى جالپى ونىمگە دە, بيۋدجەتكە دە وڭ اسەر ەتەدى.
ەڭ ماڭىزدىسى – ەكولوگيامىزدىڭ كوپ ماسەلەسىن شەشەدى. اسىرەسە قىستا الماتى اۋاسىن جىلۋ ەلەكتر ستانسالارىنان قۇتقارۋ مۇمكىن بولادى. ابدەن توزىعى جەتكەن ولاردىڭ قىزمەتىن توقتاتىپ, بەيبىت اتوم قۋاتىن پايدالانامىز.
ساپارباي جوباەۆ,
ەكونوميكا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى