مەملەكەت باسشىسىنىڭ حالىققا جولداۋىندا ايقىندالعان مىندەتتەردى ىسكە اسىرۋ بارىسىمەن جانە مەگاپوليستىڭ قازىرگى دامۋ دەڭگەيىمەن تانىسۋ ماقساتىندا پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ شىمكەنت قالاسىنا باردى.
ۇكىمەت باسشىسى «پەتروقازاقستان ويل پروداكتس» مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىندا ءتۇرلى وتىن تۇرلەرىن ءوندىرۋدىڭ تەحنولوگيالىق تىزبەگىمەن تانىستى. كاسىپورىن جىلىنا 6 ملن توننا مۇناي وڭدەيدى. شىعارىلاتىن ءونىم تۇرلەرىنىڭ قاتارىنا اۆتوموبيل بەنزيندەرى, ديزەل وتىنى, اۆياتسيالىق كەروسين, سۇيىتىلعان كومىرسۋتەك گازى, مازۋت جانە باسقا دا مۇناي ونىمدەرى جاتادى.
پرەمەر-مينيسترگە شىمكەنت ءموز وندىرىستىك قۋاتىن جىلىنا 12 ملن توننا قايتا وڭدەلگەن مۇنايعا دەيىن ۇلعايتۋ جوباسىنىڭ باستالعانى تۋرالى باياندالدى. ولجاس بەكتەنوۆ ججم نارىعىنداعى تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋ ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. قايتا وڭدەۋ ساپاسىن ودان ءارى جاقسارتىپ, مۇناي ونىمدەرىنىڭ زاڭسىز ەكسپورتىنا جول بەرىلمەۋگە ءتيىس.
«وڭتۇستىك» يندۋستريالدى ايماعىنىڭ اۋماعىندا ۇكىمەت باسشىسى سۋسىندارعا ارنالعان اليۋميني قالبىرلار مەن قاقپاقتار شىعاراتىن «QazAlPack» كاسىپورنىندا بولدى. وندىرىستىك قۋاتى جىلىنا 1,2 ملرد دانا بانكا شىعارۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. زاۋىتتا 360 ادام جۇمىس ىستەيدى.
«QazAllPack» جشس ديرەكتورى رۋستام سۋحوۆ اۆتوماتتاندىرىلعان ءوندىرىس ۇدەرىسىن تانىستىرىپ, قاپتامانىڭ بۇل ءتۇرى ءوزىنىڭ تۇتىنۋشىلىق قاسيەتتەرى بويىنشا ەڭ پروگرەسسيۆتى ءارى ەكولوگيالىق تازا ەكەنىن ايتتى. زاماناۋي ساپا ستاندارتتارى بويىنشا وندىرىلەتىن ونىمدەر ىشكى نارىقتا ساتىلىپ, وزبەكستان, قىرعىزستان, رەسەي, تاجىكستان ەلدەرىنە ەكسپورتتالادى. مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارى مەن يا اۋماعىندا قۇرىلعان قولايلى جاعدايلاردىڭ ارقاسىندا كومپانيا 2025 جىلعا قاراي ەكىنشى وندىرىستىك جەلىنى ىسكە قوسىپ, ءونىم كولەمىن 2,3 ملرد بانكاعا دەيىن ارتتىرۋدى جوسپارلاپ وتىر.
شىمكەنت قالاسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى ايدىن كارىموۆ شىمكەنت قالاسىنىڭ يندۋستريالدى نەگىزىن جالپى اۋدانى 1 276 گەكتار 7 ونەركاسىپ ايماعى قۇرايتىنىن, بۇگىندە 293 جوبا ىسكە اسىرىلعانىن, 8,2 مىڭنان اسا جاڭا جۇمىس ورنى اشىلعانىن باياندادى. «وڭتۇستىك» ينۆەستيتسيالىق پورتفەلىنە جالپى قۇنى 151,3 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن 70 جوبا كىرەدى.
ساپار بارىسىندا پرەمەر-مينيستر جاڭا سالىنىپ جاتقان بىرقاتار الەۋمەتتىك جانە جول نىساندارى مىسالىندا شىمكەنت قالاسى باس جوسپارىنىڭ ىسكە اسىرىلۋىمەن تانىستى. وندا جىل سوڭىنا دەيىن 2,6 مىڭ پاتەرگە ارنالعان 66 تۇرعىن ءۇيدى پايدالانۋعا بەرۋ جوسپارى تۋرالى باياندالدى. بيىلعى قورىتىندى بويىنشا 1,4 ملن شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلەدى دەپ كۇتىلىپ وتىر. تۇرعىن اۋدانداردا جايلى مەكتەپتەر, ەمحانالار, زاماناۋي سپورت كەشەندەرىنىڭ, سونداي-اق وقۋشىلار سارايىنىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلىپ جاتىر.
پرەمەر-مينيستر 36 تۇرعىن ءۇي سالىنىپ جاتقان اقجايىق شاعىن اۋدانىن ارالاۋ بارىسىندا قۇرىلىس ساپاسىنا جانە وتاندىق تاۋارلار مەن قىزمەتتەردىڭ ۇلەسىن ودان ءارى ارتتىرۋ قاجەتتىگىنە نازار اۋداردى.
سونداي-اق ۇكىمەت باسشىسىنا قالانى اينالىپ وتەتىن ترانزيتتىك كولىكتىڭ ءوتۋىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ۇزىندىعى 28,2 كم «قورعاس – الماتى – شىمكەنت – وزبەكستان رەسپۋبليكاسى شەكاراسى» ا-2 اۆتوجولىن رەكونسترۋكتسيالاۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتقانى تۋرالى باياندالدى.
قالانىڭ ودان ءارى دامۋى, وندىرىستىك قۋاتتاردىڭ كەڭەيۋى جانە جاڭا ينفراقۇرىلىمدىق جوبالاردىڭ ىسكە قوسىلۋى تۇراقتى جانە ۇزدىكسىز ەنەرگيامەن جابدىقتاۋدى تالاپ ەتەتىنى اتاپ ءوتىلدى. بۇگىنگى تاڭدا شىمكەنتتە جەكە وندىرىلەتىن ەنەرگيانىڭ جالپى قۋاتى 120 مۆت-نى قۇرايدى, سونىمەن بىرگە قالا 400 مۆت, سۇرانىستىڭ ەڭ جوعارى كەزەڭدەردە – 500 مۆت قۋاتتى تۇتىنادى.
ۇكىمەت باسشىسى قازىرگى ۋاقىتتا قازاقستاننىڭ ەنەرگەتيكالىق سەكتورى ەلىمىزدە وندىرىلەتىن بارلىق ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ شامامەن 70%-ىن قامتاماسىز ەتەتىن كومىر ەلەكتر ستانسالارىنا قاتتى تاۋەلدى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. الايدا بۇل مودەل كۇردەلى ماسەلەلەرگە تاپ بولۋدا, ويتكەنى جۇمىس ىستەپ تۇرعان ستانسالاردىڭ توزۋ دەڭگەيى جوعارى. بيىلعى 6 قازانداعى رەفەرەندۋمدا وڭ شەشىم قابىلدانعان جاعدايدا اتوم ەلەكتر ستانساسى وسى پروبلەمالاردىڭ شەشىمى بولا الادى. اەس تۇراقتى ەنەرگيامەن قامتاماسىز ەتە الادى. اەس قۇرىلىسى ەنەرگەتيكالىق جانە ونەركاسىپتىك ءوندىرىستى ارتاراپتاندىرۋعا ىقپال ەتەدى, بۇل رەتتە قالدىقتاردى جيناۋ مەن ساقتاۋدان باستاپ ۋتيليزاتسيا مەن قايتا وڭدەۋگە دەيىنگى باسقارۋدىڭ بارلىق اسپەكتىلەرى ەسكەرىلەدى.
سونداي-اق و.بەكتەنوۆ اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى وڭدەۋ, فارماتسەۆتيكا جانە تاماق ونەركاسىبى سالالارىنىڭ وكىلدەرىمەن كەزدەستى. پرەزيدەنت جولداۋىنداعى ونەركاسىپتىك الەۋەتتى تولىق اشۋ جانە ەكونوميكا ءوسىمىنىڭ جاڭا نۇكتەلەرىن دامىتۋ جونىندەگى مىندەتتەردى ىسكە اسىرۋ بارىسى مەن شارالارى تالقىلاندى.
پرەمەر-مينيستر قالانىڭ ونەركاسىپتىك الەۋەتىمەن تانىستى. «حيمفارم» فارماتسەۆتيكالىق زاۋىتىنىڭ اۋماعىندا ۇكىمەت باسشىسىنا وندىرىستىك قۋاتتار جىل سايىن 1 ملرد بىرلىككە دەيىن تابلەتكالار, كاپسۋلالار مەن تۇيىرشىكتەر, 250 ملن امپۋلا ينەكتسيالىق ەرىتىندىلەر جانە باسقاسىن شىعارۋعا مۇمكىندىك بەرەتىنى باياندالدى. فارماتسەۆتيكالىق كاسىپورىن 89 اتالىم بويىنشا دارىلىك زاتتاردى جەتكىزەدى. قالانىڭ فارماتسەۆتيكا سالاسىندا كاسىپورىننىڭ ۇلەسى – 99,2%-دى, رەسپۋبليكا بويىنشا 43%-دى قۇرايدى. كاسىپورىندا 897 ادام جۇمىس ىستەيدى. قىزمەتكەرلەر ەۋروپا ەلدەرىندە ۇنەمى بەيىندىك وقىتۋدان جانە بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋدان وتەدى. ۇكىمەت باسشىسى فارماتسەۆتيكا ونەركاسىبىندەگى وتاندىق ءوندىرىستىڭ ۇلەسىن ودان ءارى ارتتىرۋدىڭ ماڭىزىن اتاپ ءوتتى.
شىمكەنت قالاسىنىڭ التىنتوبە ەلدى مەكەنىندەگى «الان جانە كومپانيا» دجەم مەن شىرىن وندىرەتىن كاسىپورنىنا بارعان كەزدە زاۋىت ساعاتىنا 7 تونناعا دەيىن كوكونىس پەن جەمىستەردى وڭدەۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن زاماناۋي جابدىقتارمەن جابدىقتالعانى باياندالدى. 45 گەكتار جەرگە تامشىلاتىپ سۋارۋ جۇيەسى ورناتىلعان, الما, شابدالى, المۇرت جانە ءجۇزىم وسىرىلەدى. كومپانياعا «ينۆەستيتسيالىق سالىمدار كەزىندە اوك سۋبەكتىسى شەككەن شىعىستاردىڭ ءبىر بولىگىن وتەۋ بويىنشا سۋبسيديالاۋ» باعدارلاماسى شەڭبەرىندە مەملەكەتتىك قولداۋ كورسەتىلدى.
يمپورتتى الماستىرۋ ماقساتىندا 2024-2028 جىلدارعا ارنالعان اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن قايتا وڭدەۋدى دامىتۋ جونىندەگى كەشەندى جوسپارعا سالانىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋ جونىندەگى قادامدار ەنگىزىلدى. ول ءۇشىن قايتا وڭدەۋ كاسىپورىندارىن ساپالى شيكىزاتپەن قامتاماسىز ەتۋ, ساقتاۋ سىيىمدىلىقتارى مەن تەحنولوگيالىق جابدىقتاردى جاڭعىرتۋ ءۇشىن ينۆەستيتسيالاردى بەلسەندى تارتۋ, سونداي-اق قوسىمشا وندىرىستىك قۋاتتاردى قۇرۋ كوزدەلگەن. پرەمەر-مينيستر اتالعان شارالار سالاعا ەلەۋلى قولداۋ كورسەتەتىنىن جانە وتاندىق قايتا وڭدەلگەن ونىمدەر ءوندىرىسىن ۇلعايتۋعا ىقپال ەتەتىنىن اتاپ ءوتتى. بۇل ىشكى نارىقتى تولتىرۋعا جانە يمپورتتى الماستىرۋ ماسەلەلەرىن شەشۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
جۇمىس ساپارى بارىسىندا ۇكىمەت باسشىسى The Coca-Cola Company ساۋدا بەلگىلەرى بار الكوگولسىز سۋسىندار شىعاراتىن جاڭا زاۋىتپەن تانىستى. «كوكا كولا الماتى بوتتلەرس» بىرلەسكەن كاسىپورنى شىمكەنت قالاسىنداعى ساۋدا-لوگيستيكالىق ورتالىقتىڭ اۋماعىندا ورنالاسقان. كاسىپورىن گازدالعان, گازدالماعان سۋسىندار مەن بوتەلكەدەگى سۋدى وندىرەدى, زاۋىتتىڭ قۋاتى – جىلىنا 283 ملن ليتر. 100 جۇمىس ورنىن اشاتىن جوباداعى ينۆەستيتسيا سوماسى 27 ملرد تەڭگەنى قۇرايدى.
پرەمەر-مينيستر جەرگىلىكتى جەرلەردە ينۆەستورلارعا كورسەتىلەتىن قولداۋ شارالارىنا, سونداي-اق ولار شىعاراتىن ءونىمنىڭ ساپاسىن ۇنەمى ارتتىرۋدىڭ ماڭىزىنا نازار اۋداردى. پرەزيدەنت جولداۋىندا جۇكتەلگەن مىندەتتەردى ىسكە اسىرۋ اياسىندا دامۋدىڭ ءارى قارايعى كەلەشەگىنە نازار اۋدارىلدى.
«مەملەكەت باسشىسى ۇكىمەت پەن اكىمدەرگە ەكونوميكانىڭ قۇرىلىمىن وزگەرتۋ ماسەلەسىنە ەرەكشە نازار اۋدارۋدى, ەلىمىزدىڭ ورنىقتى ىلگەرىلەۋىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان جاڭا تەتىكتەردى قاراستىرۋدى تاپسىردى. جەكە ينۆەستيتسيالاردى تارتۋ ماڭىزدى. جاڭا كاسىپورىندار اشىلادى, ويتكەنى بۇل ەكونوميكالىق تۇرعىدان ءتيىمدى. سونىمەن قاتار ونەركاسىپتىڭ الەۋەتىن ودان ءارى اشۋ قاجەت. ءبىزدىڭ الدىمىزدا وڭدەۋ ۇلەسىن 70%-عا دەيىن جەتكىزە وتىرىپ, باستاپقى وندىرىستەن جوعارى دەڭگەيدە وڭدەلگەن ونىمدەر شىعارۋعا كوشۋ مىندەتى تۇر. ۇكىمەت ءوز كەزەگىندە ينۆەستورلارعا ەل ەكونوميكاسى ءۇشىن ماڭىزدى جوبالاردى ىسكە اسىرۋدا قولداۋ كورسەتەدى», دەپ اتاپ ءوتتى و.بەكتەنوۆ.
پرەمەر-مينيستر بيزنەستى قولداۋدىڭ قولدانىستاعى شارالارىنىڭ تيىمدىلىگى مەن ناقتىلىعىن ودان ءارى كۇشەيتۋدىڭ ماڭىزىنا نازار اۋداردى. ءوز كەزەگىندە بيزنەستەن ەكولوگيانى قورعاۋعا, مەكتەپتەر مەن بالاباقشالاردى جانە باسقا دا الەۋمەتتىك نىسانداردى اباتتاندىرۋعا, جاڭعىرتۋعا ۇلەس قوساتىن الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىك كۇتىلەدى.