جاس عالىم: مۇمكىندىكتەر مەجەسى

مەملەكەت قامقورلىعى

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ بيىلعى عىلىم كۇنىندە وتكەن عىلىم جانە تەحنولوگيالار جونىندەگى ۇلتتىق كەڭەستىڭ وتىرىسىندا عىلىمدى دامىتۋ – ەلىمىز ءۇشىن ستراتەگيالىق ماڭىزى بار باسىمدىق ەكەنىن, وسى تۇرعىدا اسىرەسە دارىندى, قابىلەتتى جاستاردىڭ عىلىممەن اينالىسۋىنا جاعداي جاساۋ كەرەگىن اتاپ ءوتتى. سونىمەن قاتار پرەزيدەنت وسى وتىرىستا جاس عالىمدارعا قاراتا: «سىزدەر الەمنىڭ ۇزدىك عىلىمي ورتالىقتارىندا بولىپ, تاجىريبە جيناقتاپ جۇرسىزدەر. كەزىندە حالقىمىزدىڭ كورنەكتى تۇلعالارى مەن قايراتكەرلەرىنىڭ دە اعارتۋشىلىقپەن اينالىسقانى تەگىن ەمەس. قازىر جاس عالىمداردىڭ زامانى تۋدى. سىزدەر ۇسىنعان, ويلاپ تاپقان جوبالاردىڭ يگىلىگىن بۇكىل ەلىمىز كورۋى كەرەك. ءبىر سوزبەن, سىزدەر سياقتى عالىمدار وتانىمىزدىڭ عىلىمي-تەحنيكالىق دامۋ كوشىن باستاۋى كەرەك. سەبەبى عىلىم مىقتى بولسا, مەملەكەت تە قۋاتتى بولادى», دەدى.

ءيا, جاستاردىڭ عىلىمعا كوپتەپ كەلگەنى كەرەك. دەسە دە بۇعان ولاردى ىنتالاندىراتىن شارالار قابىلدانىپ, لايىقتى جاعداي جاسالۋعا ءتيىس. شىنى كەرەك, جاستاردىڭ عىلىمعا كەلۋىنە مۇمكىندىكتەر بارشىلىق. ەندى سونىڭ ءبىر پاراسىن تارقاتىپ كورەلىك.

عىلىمعا قادام

ماگيستراتۋرا. قالىپتاسقان ءداستۇر بويىنشا عىلىمعا بەت بۇرۋدىڭ باستاپقى قادامى ماگيستراتۋرادان باستالادى. ەلىمىزدە جىل سايىن ماگيستراتۋرادا وقۋعا 13 مىڭ گرانت بولىنەدى. بۇل دەگەنىڭىز – وسىنشاما ادامنىڭ عىلىمعا كەلۋىنە جاسالعان جاعداي. بيىل قىركۇيەكتىڭ 1-ىنەن باستاپ ماگيسترانتتاردىڭ ستيپەندياسى 15 پايىزعا كوتەرىلدى. قازىر ماگيستراتۋرانىڭ گرانت بولىمىنە تۇسكەن ستۋدەنتتەر ايىنا 107 061 تەڭگە ستيپەنديا الادى.

سونىمەن قاتار عىلىمعا قادام باسۋدى ويلاپ جۇرگەن جاندار ماگيس­ترا­تۋرانى شەتەلدە «بولاشاق» باع­دار­لاماسىمەن وقي الادى. مىسالى, وتكەن اپتادا شەتەلدە كادرلار دايارلاۋ جو­نىندەگى رەسپۋبليكالىق كوميسسيا وتىرىسىنىڭ قورىتىندى شەشىمىمەن 120 ستيپەنديانت شەتەلدەردەگى تاڭ­داۋ­لى جوعارى وقۋ ورىندارىندا ماگيستراتۋرا باعدارلامالارى بويىنشا ءبىلىم الاتىندار تىزىمىنە قوسىلدى. ولاردىڭ شەتەلدە الاڭداماي ءبىلىم الۋىنا (ستيپەنديا, جاتىن ورىن, جول شىعىندارى) قاجەتتى جاعداي جاسالعان.

دوكتورانتۋرا. بۇل دەڭگەي زەرت­تەۋ­شىلەر ءۇشىن عىلىمنىڭ قاي­نا­عان قازانى ىسپەتتەس. ويتكەنى بۇل – عى­لىم­مەن اينالىسۋدىڭ جاقسى ءبىر مۇم­كىن­دىگى. ەلىمىزدە دوكتورانتۋرا­دا وقۋعا جىل سا­يىن 2 مىڭ گرانت بو­لى­نەدى. بيىل جاڭا وقۋ ماۋسىمىنان باس­تاپ دوك­تو­رانت­تاردىڭ ستيپەندياسى دا 15 پايىز­عا كو­تە­رىلدى. دوكتورانتۋرادا گرانت نەگىزىندە ءبىلىم الىپ جۇرگەن ستۋدەنتتەرگە ايىنا 240 مىڭ تەڭگە ستيپەنديا تۇسەدى.

ماگيستراتۋرانى عانا ەمەس, دوكتورانتۋرانى دا «بولاشاق» باعدار­لا­ماسىمەن شەتەلدە وقۋعا مۇمكىندىك بەرىل­گەن. جاقىندا جاريالانعان شەتەل­دە كادرلار دايارلاۋ جونىندەگى رەسپۋب­ليكالىق كوميسسيا وتىرىسىنىڭ قورى­تىندىسى بويىنشا 6 ادام دوكتوران­تۋ­رانى شەتەلدە وقۋعا مۇمكىندىك الدى.

پوستدوكتورانتۋرا. كوبى دوكدورانتۋرادان كەيىن توقتاپ قالادى, دوكتورلىق دارەجەسىن دە قورعاي الماي جاتادى. ال پوستدوكتورانتۋرا زەرتتەۋشىنىڭ ءبىلىمىن ءارى قاراي جەتىلدىرىپ, عىلىمي تاقىرىبىنا تەرەڭدەي ءتۇسىپ, عىلىممەن اينالىسۋىنا, باستىسى عىلىمي دارەجەسىن قورعاپ شى­عۋىنا جاعداي جاسايدى. پوست­دوك­تو­ران­تۋراعا ءتۇسۋ ءۇشىن 40 جاسقا تولماعان, كەمىندە سوڭعى 1 جىل بويى تولىق جۇ­مىس كۇنى نەگىزىندە عىلىمي زەرتتەۋ جۇمىسىنىڭ توبىنا مۇشە نەمەسە عىلىمي جۇمىس توبىنىڭ جەتەكشىسى بولۋى كەرەك. پوستدوكتورانتۋراعا ەلى­مىز­دە جىل سايىن 1 000 گرانت بولىنەدى. وسىن­شاما ادام پوستدوكتورانتۋرادا وقى­عاندا 500 مىڭ تەڭگە ستيپەنديا الادى.

تاعىلىمداما

«500 عالىم» باعدارلاماسى. بۇل – پرەزيدەنتتىڭ 2020 جىلعى ­1 قىر­­­كۇيەكتەگى جولداۋىندا بەرىلگەن تاپ­سىر­ماسىنان سوڭ قولعا الىنىپ, 2021 جىل­­دان باستاپ ىسكە اسىرىلا باستاعان جوبا. اتالعان تاعىلىمدامالىق باع­دار­­لاما زەرتتەۋشىلەرگە شەتەلدىك عىلى­مي, جوعارى, جوعارى وقۋ ورنىنان كەيىنگى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىندا 3-12 ايعا دەيىنگى تاعىلىمدامادان وتۋىنە, سونىمەن قاتار وسى ارقىلى بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. «500 عالىم» جوباسىمەن 2021-2023 جىلدار ارالىعىندا ۇمىتكەرلەردەن ­1 225 ادام ىرىكتەلىپ, ستيپەنديات اتاندى. باعدارلاما بويىنشا ينجەنەرلىك, جاراتىلىستانۋ, الەۋمەتتىك عىلىم­دار سالاسىنداعى, سونداي-اق اقپا­رات­تىق-كوممۋنيكاتسيالىق تەحنولو­گيالار, مەديتسينا, ءبىلىم بەرۋ, اگرو­ونەر­كاسىپتىك كەشەن سالاسى ەڭ ءجيى تاڭ­­دا­­لاتىن باعىتتارعا جاتادى. عىلىمي تاعىلىمدامانىڭ يەسىنە ۆيزانى رەسىم­دەۋ, تۇرۋ, تاماقتانۋ, مەدي­تسي­نالىق ساقتاندىرۋ, ءتىپتى ارنايى عى­لى­مي ادەبيەتتەردى ساتىپ الۋعا دەيىنگى شى­عىندار رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت ەسە­بى­نەن تولىق تولەنەدى.

گرانت

«جاس عالىم» جوباسى. بۇل گرانتتىق جوبا جاس عالىمداردىڭ عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارىن قارجىلاندىرۋ ماقساتىندا ەنگىزىلگەن. بۇرىن عىلىم­عا جاڭا كەلگەن جاستار سالاداعى ساقا­لار­مەن, ياعني گرانت الۋدىڭ قىر-سىرىن جەتىك بىلەتىن عالىمدارمەن بىردەي گرانت­تىق قارجىلاندىرۋ كونكۋرسىنا قاتىساتىن. جاس ەرەكشەلىگى مەن عىلىم­داعى تاجىريبەسى ەسكەرىل­مەي­تىندىك­تەن, جاستاردىڭ گرانت الۋ مۇم­كىندىگى دە از ەدى. وسىعان وراي «جاس عالىم» گرانتتىق جوباسى دايىندالدى. بۇل اعا بۋىن عالىمداردىڭ زەرتتەۋ جۇ­مىستارىنا جاستاردى ءبىر قادام جاقىن­داتۋ ماقساتىندا ازىرلەندى. ناتي­­جە­سىندە, ءاربىر عىلىمي زەرتتەۋدىڭ شەڭ­بەرىندە عىلىمي ماقالالار جاريا­لانىپ, سوعان سايكەس ينجەنەرلىك-تەح­نولوگيالىق باعىتتار بويىنشا يننو­ۆاتسيالىق پاتەنتتەر الىنىپ جاتىر ءارى ۇتىپ العان جاستاردىڭ كوپشىلىگى بىلىكتى, تاجىريبەلى اعا تولقىن عالىمداردىڭ دەڭگەيىندە قاراستىرىلاتىن جوبالارعا قاتىسىپ ءجۇر.

جالپى كونكۋرستاعى جاس عا­لىم­دار ۇلەسى. جوعارىدا جازعا­نىمىزداي, ءبىراز بۇرىن جالپى كونكۋرسقا اتى دارداي اكادەميكتەرمەن, پروفەسسورلارمەن بىرگە قاتىساتىن ەدى, سودان ساعى سىنعان جاستار كەلەسى كونكۋرس­تى كۇتپەي, مۇلدە باسقا سالاعا كەتىپ قالاتىن جاعدايلار بولعان. مىنە, وسىنداي كەدەرگىلەردى جويۋ ماقساتىندا عىلىمي جوبالارعا ارنالعان بارلىق كونكۋرستىڭ قۇجاتتاماسىنا ارنايى ءبىر تالاپ ەنگىزىلدى. وسى شارت بويىنشا كونكۋرسقا جولداناتىن جوبا ونىڭ قاتىسۋشىلارى قۇرامىندا كەم دەگەندە 30 پايىزعا دەيىن 40 جاسقا دەيىنگى جاس­تار بولعاندا عانا وتەتىن بولدى. بۇل جاس عالىمداردى شەتتەتپەۋگە ىقپال ەتكەن شارت بولا العانداي. سەبەبى عىلىمي جەتەكشىلەر وزدەرىنىڭ عىلىمي جوبا­لارىنا گرانت الۋ ءۇشىن زەرتتەۋ توبىنا, قاتارىنا 40 جاسقا دەيىنگى جاس عالىمداردى قوسۋعا مىندەتتى.

الەۋمەتتىك كومەك

شىن مانىندە قانداي دا ءبىر تۇرالاپ تۇرعان سالانى اياققا تۇرعىزۋ ءۇشىن سول باعىتقا بىلىكتى مامانداردى كوپتەپ تارتۋ كەرەك. بۇل تەتىكتىڭ ءتيىمدى جۇمىس ىستەيتىنىن «پەداگوگ مارتەبەسى» زاڭىن قابىلداۋىنان, وسىعان قوسا پەداگوگتەردىڭ جالاقىسىن كوبەيتۋ, پەداگوگيكالىق ماماندىقتاردا وقيتىن ستۋدەنتتەردىڭ ستيپەندياسىن باسقا ماماندىقتارداعى قاتارلاستارىنان ارتىق ەتۋ سەكىلدى كەشەندى جۇمىستاردان كوز جەتكىزدىك. بۇگىندە مۇعالىمدىك ماماندىقتى تاڭدايتىن «التىن بەلگى», «ۇزدىك اتتەستات» يەگەرلەرىنىڭ سانى وسكەن. كەزىندە كەتىپ قالعاندار دا ءوزىنىڭ كاسىبىنە قايتا ورالعانىن كوز كوردى. بۇعان زاڭدى تۇردە ەنگىزىلگەن الەۋمەتتىك كومەكتىڭ ايتارلىقتاي ىقپالى بولعانى انىق. مىنە, وسىنداي الەۋمەتتىك قولداۋدىڭ تۇرلەرى عالىمدارعا ارنالعان جاڭا زاڭدا كورىنىس تاپتى. بۇل – بيىل قابىلدانعان «عىلىم جانە تەحنولوگيالىق ساياسات تۋرالى» زاڭ. اتالعان زاڭ بويىنشا ەندى جاس عالىمداردى (40 جاسقا دەيىنگى) باسپانامەن قامتۋ ءۇشىن مۇمكىندىكتەر بەرۋ قاراستىرىلعان. عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگى مەن «وتباسى بانك» اق اراسىنداعى كەلىسىم شەڭبەرىندە 2023 جىلعى ­1 جەل­توقساننان باستاپ اتالعان بانك عىلىمي ۇيىمداردىڭ, جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ جاس عالىمدارىنا ارنالعان 2023-2027 جىلدار ارالىعىنا كرەديت بەرۋ باعدارلاماسى ىسكە قوسىلدى. بۇل باعدارلاما بويىنشا عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتتارى مەن جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ تۇرعىن ۇيگە مۇقتاج عىلىمي قىزمەتكەرلەرى ءۇشىن باستاپقى جانە قايتالاما نارىقتا تۇرعىن ءۇي ساتىپ الۋ ءۇشىن بانك تاراپىنان قارىز بەرىلەدى. قۇنى 20 ملن تەڭگەگە دەيىنگى ءۇي باعاسىنىڭ 10 پايىزىنىن باستاپ 50 پايىزعا دەيىنگى مولشەرىن سالىپ, قالعان سومانى جىلدىق 5 پايىزبەن 25 جىلعا دەيىن يپوتەكاعا الۋعا بولادى. قارىز سوماسىنىڭ 50%-ىن جيناعان سوڭ, قارىز بويىنشا جىلدىق سىياقى مولشەرى 3,5%-عا تومەندەيدى. «وتباسى بانكىنىڭ» سايتىندا وسى باعدارلاماعا قاتىسۋعا قۇقىلى عىلىمي ۇيىمداردىڭ, جوعارى جانە (نەمەسە) جوعارى وقۋ ورنىنان كەيىنگى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ ءتىزىمى جاريالانعان. تىزىمدە عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتتارى, جوعارى وقۋ ورىندارى, جالپى العاندا 53 ۇيىم بار. وسى ۇيىمداردىڭ عىلىمي قىزمەتكەرلەرى جوعارىدا جازىلعان جەڭىلدەتىلگەن يپوتەكالىق نەسيەمەن ءۇي الا الادى.

بيىلعى مامىردىڭ سوڭىندا مەم­لە­كەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ عىلىم ورداسىندا عالىمدارمەن كەزدەسۋ وتكىزدى. سول كەزدەسۋ سوڭىندا پرەزيدەنت جاس عالىمدارعا الەۋمەتتىك تۇرعىدان قولداۋ كورسەتۋ مەملەكەتتىڭ مىندەتى ەكەنىن اتاپ ءوتىپ, عىلىمنىڭ ءتۇرلى سالاسىندا ەسەلى ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن 10 ازاماتقا سالتاناتتى تۇردە پاتەر سەرتيفيكاتىن تابىستادى. وسىعان قوسا ق.توقاەۆ اتالعان كەزدەسۋدە: «بىلتىر 284 جاس عالىم جەڭىلدىكپەن باسپانا الدى. بيىل مەنىڭ تاپسىرماممەن ولارعا تاعى 200 پاتەر بەرىلەتىن بولدى. وسىنداي ناقتى شارالار ارقىلى ەلى­مىزدەگى عىلىمدى جانە جالپى عا­لىم­دار قاۋىمىن قولداۋ جۇمىسى الداعى ۋاقىتتا دا جالعاسىن تابادى», دەدى.

جاس عالىمدار كەڭەسى مەن ۇيىمدار

ەلىمىزدە جاس عالىمدارعا ارنالعان ءتۇرلى ۇيىمدار بار. مۇنداي ۇيىم­دار­دىڭ كوپ بولعانى كەرەك. سەبەبى بۇل جاس­تاردى عىلىمعا تارتۋعا, عىلىمعا جاڭا كەلگەن جاس بۋىندى وزىندەي قاناتتاس قاتارلاستارىمەن قيىندىقتاردى بىرگە ەڭسەرۋگە, ارىپتەس, دوس تابۋعا, تۇيت­كىلدەردىڭ ءتۇيىنىن تارقاتاتىن ورتا قالىپتاستىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. وسىنداي ۇيىمداردىڭ بىر­قا­تارىن تومەندە تىزبەكتەپ, تارقاتا جاز­­­باقپىز. وعان دەيىن ءبىر نارسەنى تۇرتە كەتەيىك, تومەندەگى ۇيىمداردىڭ بەل­سەندى مۇشەلەرى قازىرگى تاڭدا عى­لىمدى باسقارۋ سالاسىندا, اتاپ ايت­قاندا, جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ, عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتتارىنىڭ باس­شى قىزمەتكەرلەرى, سونداي-اق پرە­زي­دەنت جانىنداعى ۇلتتىق عىلىم اكا­دە­ميا­سىنىڭ, ۇلتتىق عىلىمي كەڭەستىڭ, عىلىم جانە تەحنولوگيالار جونىندەگى ۇلتتىق كەڭەستىڭ بەلدى مۇشەلەرى بولىپ وتىر.

اكادەمياداعى كەڭەس. پرەزيدەنت جانىنداعى ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىندا جاس عالىمدار كەڭەسى بار. كەڭەسكە ىرىكتەلگەن كوشباسشى عالىمدار عىلىمدى دامىتۋمەن قاتار ساراپتامالىق-زەرتتەۋ قىزمەتىمەن اينالىسادى. اكادەميا عىلىمي-اكىمشىلەندىرۋ سالاسىندا العاش رەت جاس عالىمداردىڭ قۇقىعىن قورعاۋ ءۇشىن ومبۋدسمەن, تورالقا مۇشەسى, جاس عالىمدار كەڭەسىنىڭ لاۋازىمىنا, جاس عالىمداردىڭ مارتەبەسىن كوتەرۋ ميسسياسىنا ءمان بەرىپ وتىر. جەتەكشى جاس عالىمدار اكادەميانىڭ ساراپتامالىق-تالداۋ قىزمەتىنە, عىلىمدى ناسيحاتتاۋعا, فورسايتتىق زەرتتەۋلەر, اقپاراتتىق جۇمىستار جۇرگىزۋگە, سونداي-اق عىلىم جونىندەگى ۇلتتىق بايانداما دايىنداۋعا ءوز ۇسىنىستارىن ەنگىزەدى.

مينيسترلىكتەگى كەڭەس. عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگىنىڭ جانىنان دا جاس عالىمدار كەڭەسى قۇرىلعان. اتالعان كەڭەس – جاس عالىم­دار­دى عىلىمي, عىلىمي-تەحني­كا­لىق قىزمەتكە, عىلىمي جانە (نەمەسە) عىلىمي-تەحنيكالىق قىزمەت ناتي­­جەلەرىن كوممەرتسيالاندىرۋ جونىن­دەگى قىزمەتكە تارتۋ ماسەلەلەرى بويىن­شا مينيسترلىكتىڭ جانىنداعى كونسۋل­تاتيۆتىك-كەڭەسشى ورگان. كەڭەس مۇشە­لەرى نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتى­لەردىڭ, عىلىمدى دامىتۋدىڭ مەم­لەكەت­تىك باعدارلامالارى مەن وزگە دە قۇ­جاتتاردىڭ مازمۇنى بويىنشا ۇسى­نىس­تاردى العا تارتۋ, ەنگىزۋ ارقىلى جاس عالىمداردىڭ كاسىبي دامۋىنا قو­لاي­لى جاعداي جاساۋعا مۇمكىندىك الادى.

ۋنيۆەرسيتەت جانىنداعى ۇيىم­دار. ەلىمىزدەگى جوعارى وقۋ ورىن­دا­رىنىڭ جانىنان قۇرىلعان نەمەسە ۋنيۆەرسيتەتتە وقىپ جۇرگەن يدەيا­لاس جاستاردىڭ باستاماسىمەن قۇرىل­عان جاس عالىمدار كەڭەستەرى دە, اليانس­تارى دا بار. مۇنداي ۇيىمدار ۋنيۆەر­سي­تەتتەگى ستۋدەنتتەردى عىلىمعا تارتۋعا, عىلىممەن اينالىساتىن جاستاردىڭ باسىن بىرىكتىرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. سونداي ۇيىمنىڭ ۇزدىك ۇلگىسىن نازار­باەۆ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ستۋدەنتتەرى قۇرعان «Young Researchers Alliance» (YRA) جۇمىستارىنان كورىپ ءجۇرمىز.

جاس عالىمدار اليانسى («Young Researchers Alliance» – YRA) نازارباەۆ ۋني­ۆەر­سيتەتىندە جۇمىس ىستەيتىن جانە ءبىلىم الىپ جاتقان جاس عالىمداردىڭ باس­تا­­ماسىمەن 2018 جىلعى 18 ساۋىردە قۇ­رىلدى. بۇل ۇيىم ءارتۇرلى سالاداعى نيەتتەس, مۇراتتاس جاس زەرتتەۋشىلەردىڭ باسىن بىرىكتىرەتىن اۋقىمدى الاڭعا اينالىپ كەلەدى. اليانس جاس عالىم­دار ارا­سىنداعى ءوزارا كاسىبي ىنتى­ماق­تاستىقتى دامىتۋدى جانە جاڭادان باستاعان زەرتتەۋشىلەردىڭ اراسىندا تاجىريبە الماسۋعا مۇمكىندىك جاساۋدى كوزدەيدى. كىشكەنتاي كوماندادان باستالعان ۇيىم­نىڭ قازىردە 198 مۇشەسى بار جانە قاتارى كۇن سايىن ءوسىپ وتىر. ەرىكتى, ءوزىن-ءوزى باسقاراتىن, كوم­مەرتسيالىق ەمەس قو­عام­دىق بىر­لەستىك رەتىندە قۇرىلعان YRA بۇگىن­دە جىل سايىنعى ءداستۇرلى جاس عا­لىم­دار فورۋمىن, تاقىرىپتارعا ار­نال­­­عان عىلىمي سەمينارلار سەريا­سىن ۇيىم­داستىرادى. وسىعان قوسا اليانس نازار­باەۆ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ «الەۋ­مەت­تىك دامۋ قورى» كورپوراتيۆتىك قورى­­نىڭ قول­داۋىمەن اتالعان جوعارى وقۋ ورنى­نىڭ باكالاۆرلارى مەن ماگيس­ترانت­تا­رى­نىڭ عىلىمي-زەرت­تەۋ جوبا­لارىن قار­جى­­لان­­دى­راتىن (1 ملن تەڭگە) گرانت ۇسىنادى.