Baiqonyr – ورتالىق ازياداعى دەبيۋتتىك جانە قىسقامەترلى فيلمدەردى تانىستىراتىن بىرەگەي حالىقارالىق فەستيۆال. الماتىدا 3-8 قىركۇيەك ارالىعىنا جوسپارلانعان حالىقارالىق Baiqonyr كينوفەستيۆالى توعىزىنشى رەت ءتۇرلى باعىتتاعى رەجيسسەرلەردىڭ جارقىن تۋىندىلارىن توپتاستىرىپ, كوپشىلىككە جاڭالىعى مول كينو جارمەڭكەسى ىسپەتتى ۇسىنىپ وتىر. كينوگەرلەر اراسىندا تانىمالدىعى ارتىپ كەلە جاتقان كينوفەستيۆالگە قاتىسۋعا بيىل 670 ءوتىنىم كەلىپ تۇسكەن. فەستيۆال ءۇش باعىتتى قامتيدى: قىسقامەترلى كوركەم فيلمدەردىڭ حالىقارالىق بايقاۋى, كوركەم جانە دەرەكتى فيلمدەردىڭ ۇلتتىق بايقاۋى جانە بۇعان دەيىن «ويىن جانرىنداعى دەبيۋتتىك فيلمدەر» باعدارلاماسى رەتىندە وتكىزىلىپ كەلگەن باعىت بيىل بولەك بايقاۋ رەتىندە قاراستىرىلادى.
كينوساراپشى جانە فەستيۆالدىڭ باعدارلاما ديرەكتورى ەرجان جۇمابەكوۆتىڭ ايتۋىنشا, 20 ەلدەن كەلىپ تۇسكەن 670 ءوتىنىمنىڭ ىشىنەن فەستيۆالدىڭ بايقاۋ باعدارلاماسىنا قاتىساتىن 33 فيلم ىرىكتەلىپ الىنعان. بايقاۋعا قازاقستان, گرۋزيا, ازەربايجان, ارمەنيا, وزبەكستان, تاجىكستان, قىرعىزستان جانە رەسەي سەكىلدى ەلدەردەن كەلگەن كينو وكىلدەرىنىڭ قاراسى مول.
– قاتىسۋشىلار اراسىندا ستۋدەنتتەر دە, بەلگىلى جاس رەجيسسەرلەر دە بار. فيلمدەردىڭ ءتۇرلى جانردى قامتىعانى قۋانتادى. الەۋمەتتىك درامالارمەن قاتار, حوررور, ميۋزيكل, تريللەر جانرىندا تۇسىرىلگەن فيلمدەر دە بار. بايقاۋعا قاتىساتىن فيلمدەر, نەگىزىنەن, ءوزىن-ءوزى تانۋ جانە وتباسى قۇندىلىقتارى تاقىرىپتارىن قامتىعان, – دەدى ە.جۇمابەكوۆ.
فەستيۆال قازاقستان رەجيسسەرى كەنجەبەك شايقاقوۆتىڭ «ايقاي» فيلمىمەن اشىلدى. ءفيلمنىڭ حالىقارالىق پرەمەراسى جىل باسىندا پۋسان حالىقارالىق كينوفەستيۆالىندە وتكەن بولاتىن. بيىلعى باعدارلامانىڭ تاعى ءبىر ەرەكشەلىگى, تولىقمەترلى فيلمدەردىڭ دەبيۋتتىك بايقاۋى ەنگىزىلىپ وتىر. بايقاۋ باعدارلاماسىنداعى فيلمدەردى كورسەتۋدەن باسقا فەستيۆالدە تانىمدىق ءىس-شارالار دا وتكىزىلەدى: شەبەرلىك ساباقتارى, شىعارماشىلىق كەزدەسۋلەر جانە جەتەكشى كينورەجيسسەرلەردىڭ اۆتورلىق دارىستەرى, كينو ماماندارىنىڭ پانەلدىك سەسسياسى جوسپارلانعان.
IX حالىقارالىق كينوفەستيۆالدىڭ اياسىندا AlmaU ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ قابىرعاسىندا وتكەن III حالىقارالىق كينوتانۋشىلار مەن كينوسىنشىلار فورۋمى ماڭىزدى ءىس-شارانىڭ سالماعىن ارتتىرا تۇسكەن ايتۋلى وقيعانىڭ بىرىنە اينالدى. فورۋم كينوتانۋ سالاسىنداعى ۇزدىك جۇمىستارعا ارنالعان ۇلتتىق سىيلىقتى تابىستاۋ سالتاناتىمەن اشىلدى.
العاشقى ءسوز تىزگىنىن العان كينوتانۋشىلار مەن كينوسىنشىلار فورۋمىنىڭ توراعاسى ەرجان جۇمابەكوۆ ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ جىل سايىن فورۋمدى تىڭ جاڭالىقتارمەن, ماڭىزدى شارالارمەن تۇرلەندىرىپ, فورماتىنا زاماناۋي رەڭك بەرىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى. وسىلايشا بيىل العاش رەت فورۋم باعدارلاماسى شەڭبەرىندە كينوتانۋ سالاسىنداعى ۇزدىك جۇمىستارعا ارنايى سىيلىقتار بەلگىلەنىپ, بىرنەشە كينوتانۋشى كينو ونەرىن وركەندەتۋ ىسىنە قوسقان ۇلەسى ءۇشىن ماراپاتتالدى.
– نەگىزگى ماقسات – تاسادا جۇرسە دە, تاۋداي جۇمىس اتقارىپ, الايدا ەڭبەگى ەلەنبەي جۇرگەن كينوتانۋشىلار مەن كينوسىنشىلارعا كوپتىڭ نازارىن اۋدارتۋ. بيىل ءبىز وسى فورۋم اياسىندا سالا ماماندارىنىڭ ەڭبەگىن ءوز ۋاقىتىندا ءادىل باعالاۋىمىز كەرەك دەپ شەشتىك. ەندى كينوتانۋشىلارعا ارنالعان جەكە دارا سىيلىق بار, – دەدى سىيلىقتىڭ ماڭىزىنا توقتالعان ە.جۇمابەكوۆ.
العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ «قازاقستان كينوسىنشىلار قاۋىمداستىعىنىڭ پرەزيدەنتى» گۇلنار ابىكەەۆاعا «كينوتانۋ سالاسىنا قوسقان ۇلەسى ءۇشىن» سىيلىعى تابىستالدى. سونداي-اق, «كينوتانۋ سالاسىنداعى ۇزدىك ستۋدەنتتىك جۇمىس» – «باۋىرىنا سالۋ» فيلمىندە بالا قيالىنداعى باقىت بولمىسىن تالداعان ءازيزا قۋاندىق, «KinoScope» حابارىن جۇرگىزىپ, «كينوتانۋ سالاسىنداعى ۇزدىك تەلەباعدارلاما» اتالىمىن جەڭىپ العان ءاسيا باعداۋلەتقىزى, «The Kazakh Poet, Darezhan Omirbaev» اتتى عىلىمي زەرتتەۋ ماقالاسى «كينوتانۋ سالاسىنداعى ۇزدىك ماقالا» دەپ تانىلعان كاميلا گابدراشيتوۆا بيىلعى ۇلتتىق كينوتانۋ سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتتارى اتاندى.
فورۋمنىڭ العاشقى كۇنى ونەرتانۋ دوكتورى, كينوتانۋشى گۇلنار ابىكەەۆانىڭ «ناتسيوسترويتەلستۆو ۆ كازاحستانە ي درۋگيح ستراناح تسەنترالنوي ازي: وتراجەنيە ۆ كينەماتوگرافە» اتتى كىتابىنىڭ تۇساۋكەسەرى ءوتتى. بۇل – كىتاپتىڭ تولىقتىرىلىپ, قايتا باسىلعان نۇسقاسى جانە ول تۇڭعىش رەت كينوسىنشىلار فورۋمىندا تانىستىرىلىپ وتىر. بۇعان دەيىن كىتاپتىڭ تۇساۋكەسەرى بىشكەكتە وتكەن بولاتىن.
كىتاپ تۇساۋكەسەرىنەن كەيىن كينوتانۋشى يننا سمايلوۆانىڭ «قازاق كينوسىنىڭ جاڭا تىنىسى» اتتى اۆتورلىق ءدارىسى ءوتتى. كينوسىنشى ايەل كينورەجيسسەرلەر تۋىندىلارىنىڭ ەرەكشەلىگىنە توقتالىپ, ايجان قاسىمبەك, اسەل اۋشاكىموۆا, ماليكا مۇحامەدجان, ءشاريپا ورازباەۆا, جاننات الشانوۆا جانە الينا مۇستافينا سىندى ايبىندى رەجيسسەرلەردىڭ كورنەكتى جۇمىستارىن اتاپ ءوتتى.
كينوتانۋشىلار فورۋمى AlmaU ۋنيۆەرسيتەتىندە 8 قىركۇيەككە دەيىن جالعاسادى. جالپى, حالىقارالىق Baiqonyr كينوفەستيۆالى توعىز جىلدان بەرى مەملەكەتتىڭ قارجىلىق قولداۋىنسىز ۇيىمداستىرىلىپ, كينويندۋستريانى دامىتۋعا دەربەس ءوز ۇلەسىن قوسىپ كەلەدى. سونىمەن قاتار, فەستيۆال وسى ۋاقىت ارالىعىندا دارىندى رەجيسسەرلەرگە قولداۋ كورسەتىپ, جەرگىلىكتى اۆتورلاردىڭ الەمدىك كينو قاۋىمداستىعىنا شىعۋىنا مۇمكىندىك بەرەتىن شىعارماشىلىق الاڭىنا اينالدى. وسى توعىز جىل ىشىندە قازاقستاننىڭ جانە باسقا ەلدەردىڭ 102 قاتىسۋشىسى فەستيۆال لاۋرەاتى اتاندى. فەستيۆال تمد ەلدەرىنىڭ مەملەكەتارالىق گۋمانيتارلىق ىنتىماقتاستىعى قورىنىڭ قولداۋىمەن ءوتىپ كەلەدى.
الماتى