ونەر ادامدارىنىڭ كوبى مەن ساياساتپەن اينالىسپايمىن دەپ جاتادى. ءوزىم دە مۋزىكانت, سازگەر بولعانىممەن, ولاردىڭ بۇل ۇستانىمىمەن كەلىسە قويمايمىن. ءويتكەنى, بىرىنشىدەن, سەن ساياساتپەن اينالىسپاساڭ, ساياسات سەنىمەن اينالىسادى دەگەن ۇعىم بار. ەكىنشىدەن, سەن كىم بول, قوعامنان تىس ءومىر سۇرەمىن دەۋ قاتەلىك. سوندىقتان ءوز باسىم ەلىمىزدە بولىپ جاتقان ەلەۋلى وقيعالاردان سىرت قالعان ەمەسپىن.
سوعان وراي, سوڭعى كەزدەگى دەپۋتاتتار باستاماسىمەن كوتەرىلگەن ماسەلەگە بايلانىستى ەلدىڭ تاراپىنان ايتىلعان پىكىرلەرگە قۇلاق تۇرە جۇرگەنىم راس. ەندى قالاي بولار ەكەن دەپ كۇتكەندە ەلباسىمىز بۇل ماسەلەگە باسقا قىرىنان كەلىپ, كىشىلىك تانىتتى. سوندا كوبىمىزدىڭ باستالعان باستامانىڭ جەرىنە جەتپەگەنى مە دەپ كوڭىلىمىزدىڭ قوڭىلتاقسىپ قالعانى دا شىندىق. سوندىقتان رەسپۋبليكا پارلامەنتى سەناتى مەن ءماجىلىسى ءتوراعالارى جانە رەسپۋبليكا ۇكىمەتىنىڭ باسشىسى بار جاۋاپكەرشىلىكتى ءوز مويىندارىنا الا وتىرىپ, حالىقتىڭ كوڭىلىندەگى ويدى ءدوپ باسقاندارىنا ريزا بولدىق. ءسويتىپ, ءبىرشاما تالقىلانعان بۇل ماسەلە اقىرى دۇرىس تياناقتالدى دەپ بىلەمىن.
بۇعان دەيىن دە ەلباسى قۇرمەتىنە ءتۇرلى مازمۇندا ۇسىنىستار ايتىلعان بولاتىن. بىراق تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز سونىڭ بارىندە كىشىلىك تانىتىپ, قاراپايىمدىلىق قاعيداسىنان اسپاعان-دى. ال بۇل جولعى ورتاق تىلەك ەلىمىزدىڭ قۇزىرلى مەملەكەتتىك بيلىگى تاراپىنان قولداۋ تاۋىپ وتىرسا, ول ەلدىگىمىزدىڭ, بىرلىگىمىزدىڭ كورىنىسى دەپ ءبىلۋ كەرەك. ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ جيىرما جىلدىعى قارساڭىنداعى بۇل شەشىم – دۇرىس شەشىم.
اقىندى باعالايىق تىرىسىندە دەمەكشى, كىمنىڭ بولسىن باعاسىن كوزى تىرىسىندە ايتا بىلەيىك, اعايىن! حالقىمىز دا جاقسىنىڭ جاقسىلىعىن ايت, نۇرى تاسىسىن دەپ جاتادى عوي. ال وسىنداي بەرەكە, بىرلىك ءبىر تۋدىڭ استىندا ودان ءارى توپتاسا تۇسۋىمىزگە سەپتەسەتىنىنە كامىل سەنىمدىمىن.
قادىر دوسىمجانوۆ, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى.
سەمەي.
حالىق قالاۋى مەن بەدەل بيىگىنىڭ ۇيلەسىمى
ۇستىمىزدەگى 2010 جىلدىڭ 3 ماۋسىمىنداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ن.نازارباەۆتىڭ “قازاقستان رەسپۋبليكاسى ازاماتتارىنا, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پارلامەنتىنە, “نۇر وتان” حالىقتىق-دەموكراتيالىق پارتياسىنىڭ ساياسي بيۋروسىنا” ارناۋىندا ايتىلعان ۇسىنىستار مەن وي-تۇجىرىمدارىن وقىپ, سارالاي كەلىپ, ەلباسىمىزدىڭ تەك ساياسي كورەگەن باسشى, ۇلكەن تۇلعالى ۇيىمداستىرۋشى, وزىق قايراتكەر عانا ەمەس, پاراسات پەن قاراپايىمدىلىقتىڭ بيىك ۇلگىسى دە ەكەندىگىنە ءشۇباسىز كوز جەتكىزگەن ەدىك. ويتكەنى, بارشامىز تەلەديدار مەن ءباسپاسوز ماتەريالدارىنان قانىق بولعانداي, ەلباسىنىڭ الدىنا ەلىمىزدىڭ پارلامەنتى قابىلداعان تۇڭعىش پرەزيدەنت, ەل باسى تۋرالى زاڭناماعا قول قويۋ جونىندەگى اسا ماڭىزدى قۇجات جولدانعان بولاتىن.
اتالعان زاڭمەن ەلباسىنىڭ رەسمي مارتەبەسىن بەلگىلەگەن پارلامەنت پەن وسى باستامانى قولداۋ جونىندەگى ونداعان مىڭ وتانداستارىمىزعا – كوپ ەتنوستى قازاقستان حالقىنا ءوزىنىڭ شىنايى العىسىن جەتكىزە وتىرىپ, پرەزيدەنت زاڭناماعا قول قويۋدان باس تارتۋ سەبەپتەرىن ەگجەي-تەگجەيلى تۇسىندىرگەن بولاتىن.
الايدا, بۇل زاڭنامانىڭ ەل ەرتەڭى, حالىق بولاشاعى ءۇشىن قاجەتتىگىن ەسكەرگەن مەملەكەتىمىزدىڭ ەلباسىنان كەيىنگى جوعارى لاۋازىم يەلەرى – ق.توقاەۆ, و.مۇحامەدجانوۆ جانە ك.ءماسىموۆ وزدەرىنىڭ قولدارىن قويىپ, تياناقتاپ, كونستيتۋتسيالىق زاڭ مەن زاڭنىڭ قۇقىقتىق ادەپتىلىگىن جانە ونىڭ زاڭدىلىعىنا جاۋاپكەرشىلىگىن ايعاقتادى. ءسويتىپ, كوپ تىلەۋى قابىل بولدى. وسىلاي بولۋى ءتيىس تە ەدى. ويتكەنى, تاريح ءۇشىن قاس-قاعىم ءسات بولىپ ەسەپتەلەتىن وتە قىسقا مەرزىمدە مىزعىماس شەكاراسى بەلگىلەنىپ, اسەم دە كوركەم استاناسى بوي كوتەرىپ, اكىمشىلىك جۇيەنى تۇتاستاي وزگەرتىپ, الەمدىك ءتاجىريبەگە سۇيەنە, نارىقتىق ەكونوميكانىڭ قازاقستاندىق تاماشا ءۇلگىسىن قالىپتاستىرا, تۇراقتىلىقتى ساقتاي, ۇلتارالىق تاتۋلىق جانە دىنارالىق كەلىسىمدى نىعايتا وتىرىپ, ساياسي-ەكونوميكالىق رەفورمالاردى مۇلتىكسىز جۇرگىزۋ كەز كەلگەن ەلدىڭ ەنشىسىنە تيە بەرمەيتىن جەتىستىك. وسىنداي جاسامپاز جاڭعىرۋلار ءناتيجەسىندە ەلىمىز الەمدىك قوعامداستىق اراسىندا ءوزىنىڭ لايىقتى ءارى بەدەلدى ورنىن الىپ ۇلگەردى. البەتتە, مۇنىڭ ءبارى سارابدال كوشباسشىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ەرەن ەڭبەگىنىڭ ءناتيجەسىندە جۇزەگە استى.
وسى ورايدا ەلىمىز ىزگىلىككە, بەيبىتشىلىككە تاباندىلىقپەن, ءبىرىزدىلىكپەن قۇلشىنا قادام باسىپ, جاپپاي قارۋسىزدانۋعا ۇندەگەن باستامالارى بارلىق ەلدەر, بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى تاراپىنان قىزۋ قولداۋ تاۋىپ, بۇل ۇدەرىستەر الەم جۇرتشىلىعى اراسىندا جاڭا سەرپىلىس تۋىنداتتى.
ەل ءۇشىن وتە كۇردەلى كەزەڭدەردىڭ وزىندە جاڭا, تىڭ ۇلگىدەگى مەملەكەت قۇرىپ, ەكونوميكانى جاڭا رەلستەرگە بۇرۋ ارقىلى ءوزىنىڭ سارا باسشىلىعىمەن ەلدى تۇيىقتان شىعارا بىلگەن ەلباسى الەمدىك قارجى داعدارىسى كەزىندە دە تىڭ يدەيالار مەن جوسپارلار جاساپ, ەل كوشىن كورەگەندىلىكپەن باستاپ كەلەدى.
قازىر ەلىمىز ەۋروپاداعى قاۋىپسىزدىك جانە ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنا توراعالىق ەتۋدە, سونداي-اق ءبىرقاتار وڭىرلىك ۇيىمدارعا باسشىلىق جاساۋدا. بۇل ىستەردە دە ەلباسى ن.نازارباەۆتىڭ بەدەلى مەن الەمدىك دەڭگەيدە اتقارعان قىزمەتى ۇلكەن ءرول ويناعانى كۇمانسىز.
س. وماروۆ, سارىاعاش اۋداندىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى.
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى.
تەڭدەسسىز شەشىم
يگى جاقسىلارىن قۇرمەتتەمەگەن ەلدىڭ ەگەمەن بولۋى ەكىتالاي. ساياساتىن ەلىمىزدىڭ مۇددەسىن تۇراقتى قورعاۋ تۇرعىسىنان جۇرگىزىپ, تولايىم تابىستارعا جەتكىزىپ كەلە جاتقان ەلباسىن ارداقتاۋ تاۋەلسىزدىگىمىزدى تۇعىرلى ەتۋدىڭ بىردەن-ءبىر جولى دەپ سانايمىن.
ەلىمىزدەگى جوعارى لاۋازىم يەلەرى قول قويعان زاڭنامالاردى ۇلكەن تولقىنىسپەن وقىپ شىقتىم. ورىندى تياناقتالعان زاڭدار ەكەنىنە كوزىم جەتتى. سەبەبى, بۇعان تولىق نەگىز بار ءارى ەلباسىنىڭ ەڭبەگى وراسان ەكەنى بەلگىلى. ماسەلەن, ۇلتىمىزدىڭ ارعى-بەرگى تاريحىندا بىزدە بۇگىنگىدەي شەكاراسى شەگەندەلگەن مەملەكەت بولعان ەمەس. قىسقا ۋاقىتتىڭ ىشىندە مەملەكەت باسشىسى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ كورەگەندىگى مەن دانا باسشىلىعى ارقاسىندا قازاقستان الەمدىك قوعامداستىق ساناساتىن زايىرلى مەملەكەتكە اينالىپ ۇلگەردى. ۇلكەن فورۋمدار مەن سامميتتەردە ەلباسى الپاۋىت ەلدەردىڭ باسشىلارىمەن ءوزىن ءاردايىم تەرەزەسىن تەڭ ۇستايتىنى ءبىز ءۇشىن ماقتانىش. ەلباسىن مۇنداي دارەجەگە جەتكىزگەن قۇنارىن تەرەڭنەن العان جەكە باسىنىڭ تۇلعالىق الىپتىعى, ورەسى بيىك پاراساتى, دارا كەمەڭگەرلىگى.
ساياسي جۇيەسى ءارتۇرلى مەملەكەتتەردىڭ باسشىلارى اراسىندا نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىن وزىنە ۇلگى-ونەگە تۇتاتىندار كوپتەپ سانالادى. قاي حالىق بولسا دا وسىنداي مارتەبەلى پەرزەنتكە ءزارۋ دەسەك, قاتەلەسپەيمىز. قاراپايىم قازاقستان ازاماتى رەتىندە ءوز باسىم ەلباسىن ادامزات تاريحىنا اسەر ەتكەن ۇلت كوشباسشىلارىنىڭ جۇلدىزدى شوعىرىنا جاتقىزامىن.
نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ پارلامەنت قابىلداعان تۇڭعىش پرەزيدەنت, ەل باسى تۋرالى زاڭناماعا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ جونىندەگى زاڭناماعا قول قويۋدان باس تارتۋى, ارينە, پاراساتتى شەشىم بولعان ەدى. ەكىنشى جاعىنان, ەلىمىزدىڭ ەرتەڭى, بولاشاعى ءۇشىن ءدال وسى زاڭنامانىڭ قابىلدانعانىن, جوعارىدا دا ايتقانىمداي, وتە ورىندى, دۇرىس شەشىم سانايمىن.
قالي وماروۆ, گەوگرافيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, دوتسەنت, قورقىت اتا اتىنداعى قمۋ عىلىمي زەرتتەۋلەردى ۇيلەستىرۋ ءبولىمىنىڭ باستىعى.