قازىر قوعامدا ەكولوگيالىق مادەنيەت ماسەلەسى وتكىر. الەمدىك انتيرەيتينگتە ەلىمىز, وكىنىشكە قاراي, كوشباسشى پوزيتسيادا. سوندىقتان مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ اۋقىمدى ەكولوگيالىق رەۆيزيا جۇرگىزۋ كەرەك ەكەنىن مالىمدەگەنى ەسىمىزدە. وسى ورايدا استانادا «ەكولوگيالىق مادەنيەتتى ارتتىرۋ جانە جاستار مەن بالالارعا قولايلى جاعداي جاساۋ» تاقىرىبىندا دوڭگەلەك ۇستەل ءوتتى.
جاھاندىق ەكولوگيالىق تيىمدىلىك يندەكسىنىڭ بيىلعى دەرەگىنە سايكەس ەلىمىز 180 مەملەكەتتىڭ ىشىندە 93-ورىنعا جايعاسىپتى. بۇل قازاقستاننىڭ اۋە ساپاسى مەن سۋ رەسۋرستارى سالاسىندا ەكولوگيالىق كورسەتكىشتەردى جاقسارتۋ ءۇشىن ءالى دە جۇمىس ىستەۋ قاجەت ەكەنىن دالەلدەيدى. سوندىقتان جيىندا مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگى جاستار جانە وتباسى ىستەرى كوميتەتىنىڭ توراعاسى قايرات قامباروۆ مەملەكەتتىك ساياسات دەڭگەيىندە ەكولوگيالىق باستامالاردى قولداۋ ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
«قازاقستاندا جاستاردىڭ كوبى ەكولوگيالىق ماسەلەلەرگە قىزىعۋشىلىق تانىتىپ, تابيعاتتى قورعاۋعا باعىتتالعان اكتسيالارعا قاتىسىپ, ەكولوگيالىق جاعدايدى جاقسارتۋعا ارنالعان يننوۆاتسيالىق جوبالار مەن يدەيالاردى ازىرلەپ جاتقانىن كورىپ ءجۇرمىز. بۇل – وتە قۋانتارلىق جاعداي. الايدا مۇنىمەن توقتاپ قالماۋ كەرەك. ءبىز بۇل قىزىعۋشىلىق پەن قۇلشىنىستىڭ مەملەكەتتىك دەڭگەيدە قولداۋ تاۋىپ, دامۋىنا بارلىق جاعداي جاساۋىمىز كەرەك», دەيدى ق.قامباروۆ.
مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگى ازاماتتىق باستامالاردى قولداۋ ورتالىعى مەن قازاقستاننىڭ ەكولوگيالىق قورى بىرلەسە ۇيىمداستىرعان باسقوسۋعا ازاماتتىق قوعام وكىلدەرى, ەكومادەنيەت پەن وتباسىلىق قاتىناس سالاسىنداعى ساراپشىلار قاتىستى. ولار وسكەلەڭ ۇرپاق اراسىندا ەكومادەنيەتتى قالىپتاستىراتىن ماڭىزدى تەتىكتەردى جان-جاقتى تالقىلادى. استانا حالىقارالىق ۋنيۆەرسيتەتى جاراتىلىستانۋ عىلىمدارى جوعارى مەكتەبىنىڭ دەكانى, تەحنيكا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى اينۇر سەيتقان وتباسىنداعى ەكولوگيالىق قۇندىلىقتاردى قالىپتاستىرۋدا يەك ارتاتىن زەرتتەۋلەردىڭ از ەكەنىن ايتتى.
«جالپى, ەلىمىزدە ەكولوگيالىق پروبلەماتيكا وتە قاتتى وزەكتىلىككە يە ەمەس بۇقارالىق ساناتقا جاتادى. ەل حالقىنىڭ پروبلەمالىق رەيتينگىنە ۇڭىلەتىن بولساق, تىزىمدە ءبىرىنشى ورىندا تۇرمىستىق ءال-اۋقاتى, كەيىن دەنساۋلىق, ءبىلىم دەگەن سەكىلدى كەتە بەرەدى. بايقاعانىمىز, جۇرتشىلىق ەكولوگيالىق ماسەلەلەرمەن بەتپە-بەت كەلگەندە عانا بەلسەندىلىك تانىتىپ, سانا ويانىپ, سەڭ قوزعالادى. بۇل رەتتە بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ ماڭىزى زور. وعان قوسا تسيفرلىق تەحنولوگيالار تاربيە قۇرالىنا اينالىپ, وتباسىندا ەكولوگيالىق قۇندىلىق ماسەلەسى تاسادا قالىپ جاتىر. بۇرىنعى كەڭەس وداعىنا مۇشە بولعان ەلدەردىڭ زەرتتەۋلەرىنە قاراساق, كوبىنە تابيعاتقا دەگەن سۇيىسپەنشىلىكتى قالىپتاستىرۋ, قورعاۋ نەگىزىندەگى موتيۆتەر كەڭىرەك قامتىلعان. ەكولوگيالىق قۇندىلىقتاردى وتباسىندا جۇزەگە اسىرۋ بويىنشا زەرتتەۋلەر, تالداۋلار وتە از», دەيدى زەرتتەۋشى.
ال «جاس ۇلان» بىرىڭعاي بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر ۇيىمى» رەسپۋبليكالىق قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى دينارا سادۋاقاسوۆا بۇل ماسەلەدە ساراپشىلاردىڭ دا, اتا-انالار مەن جاستاردىڭ دا ۇستانىمى ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
«ەكولوگيالىق مادەنيەتتى, قۇندىلىقتاردى, بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر اراسىندا قالىپتاستىرۋ اسا ماڭىزدى. بۇل رەتتە تەك مەكتەپ نە اتا-انانىڭ عانا كۇشى جەتپەيدى. سوندىقتان ارنايى كەشەندى شارالار قاجەت. «جاستار» عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ الەۋمەتتانۋلىق زەرتتەۋىنە زەر سالساق, رەسپوندەنتتەردىڭ 31,1%-ى كليماتتىڭ وزگەرىپ, اۋا رايى تۇرلەنىپ, ىستىق بولا تۇسكەنىن جەتكىزدى. بۇل رەتتە 24,4%-ى جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرى جۇيەسىن كەڭەيتۋ كەرەك دەپ سانايدى», دەيدى د.سادۋاقاسوۆا.
بۇدان بولەك, كەزدەسۋدە بالالار مەن جاستار اراسىندا ەكولوگيالىق ءبىلىم مەن مادەنيەتتى ارتتىرۋعا باعىتتالعان ناقتى باستامالار ۇسىنىلىپ, ساراپشىلار وي-پىكىر الماستى. اسىرەسە ەكولوگيالىق ماسەلەلەر تۋرالى حاباردار ەتەتىن ءبىلىم كۋرستارى مەن ناۋقاندار, وتباسىندا ەكولوگيالىق تاربيە بەرۋگە باعىتتالعان جوبالاردى قولداۋ ماسەلەسى تالقىلاندى.
دوڭگەلەك ۇستەل قورىتىندىسىندا قاتىسۋشىلار ەكولوگيالىق تاربيەنى كۇشەيتۋگە جانە جاس ۇرپاقتىڭ تۇراقتى دامۋىنا قولايلى جاعداي جاساۋعا باعىتتالعان بىرقاتار ۇسىنىس ازىرلەدى. باستىسى, ەكولوگيالىق مادەنيەت جالپىۇلتتىق يدەولوگياعا اينالۋى قاجەت ەكەنىن ايتتى.