وسكەمەندە پارلامەنت سەناتىنىڭ اگرارلىق ماسەلەلەر جانە قورشاعان ورتانى قورعاۋ كوميتەتى مۇشەلەرىنىڭ كوشپەلى ءماجىلىسى بولىپ ءوتتى
ونى شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى بەردىبەك ساپارباەۆ اشىپ, قورشاعان ورتانى قورعاۋ ماسەلەلەرىنىڭ بۇگىنگى تاڭدا اسا ماڭىزدى ەكەنىنە توقتالدى. شىعىس قازاقستاندا ەلدەگى ورماننىڭ جارتىسىنان استام قورى بار. بىراق سوڭعى جىلدارى ورمان قالىڭ ءورت قۇشاعىنا ورالا باستادى. مىڭداعان گەكتار ورمان ورتەنىپ كەتتى. اۋا رايىنىڭ ەكى-ءۇش جىل بويى قاتتى ىسىپ, جاۋىننىڭ از جاۋى سالدارىنان ورمانداردا ءورت ءجيى شىعادى. ونى ءسوندىرۋ, جاڭادان اعاش كوشەتتەرىن وتىرعىزۋ اقىرىنداپ بولسا دا جۇزەگە اسىرىلۋدا.
كەندى التايدىڭ شىرشاسى, بالقاراعايى مەن كەدر جاڭعاعى اۋرۋعا ءجيى ۇشىراي باستادى. كارتەيگەن اعاشتىڭ ورنىنا جاڭاسىن وتىرعىزۋدى باتىل قولعا الماسا, اقىرى اپاتقا ۇشىراتۋى مۇمكىن. اعاشتى وتاۋ دا جاقسىلىققا اپارمايدى. سوندىقتان حالىق قالاۋلىلارى اعاشتى كەسۋ, ونى رەتسىز جويۋعا جول بەرمەۋ ماقساتىندا موراتوري ەنگىزگەن. سەناتتىڭ كوشپەلى ماجىلىسىندە ورمان جانە ورمان شارۋاشىلىعى سالاسىندا ەڭبەك ەتەتىندەر الاڭداۋشىلىعىن جاسىرا المادى. اعاشتى كەسۋگە موراتوري ەنگىزىلگەلى كوپتەگەن كاسىپورىندار جابىلىپ, ادامدار جۇمىسسىز قالا باستاعان. سەنات دەپۋتاتتارى مىناداي ءبىر قۇندى پىكىر كەلتىردى. كوپ رەتتە ادامدار ورماندى ادەيى ورتەيتىن كورىنەدى. سەبەبى بەلگىلى, سىرتى جانىپ, ءىشى ءبۇتىن قالعان اعاشتى ءوز كادەسىنە جاراتۋ پايدالى. ال ورمان قورىنىڭ ازايۋى كوپشىلىكتى الاڭداتىپ وتىر. ويتكەنى, بۇرىنعى ورماندى قالپىنا كەلتىرۋ ءۇشىن كەمىندە 80-100 جىل كەرەك.
سەناتتىڭ اگرارلىق ماسەلەلەر جانە قورشاعان ورتانى قورعاۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى بولات جىلقىشيەۆ پەن اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ كوميتەت توراعاسى ەرلان نىسانباەۆ ورمان سالاسىنداعى كەيبىر مامانداردىڭ پىكىرىن ءجونسىز دەپ سانايدى. سەبەبى, ورمان وڭدەيتىن كاسىپورىنداردىڭ تۇيىققا تىرەلۋى موراتوريگە دەيىن ەمەس, ودان كوپ بۇرىن بولعان جاعداي. اعاشتى اياۋسىز وتاعان جات پيعىلدىلار ءوز قالتالارىن تولتىرىپ وتىرعان, ال بيۋدجەتكە ءبىر تيىن دا قارجى تۇسپەگەن. سوندىقتان اعاشتى ورىنسىز كەسۋگە موراتوري جاريالاۋعا تۋرا كەلگەن. ال ونىڭ ءتيىمدى جاقتارى از ەمەس.
ءۇش جىلدان كەيىن موراتوري ءوز كۇشىن جويماق. وعان دەيىن كەشەندى باعدارلامالار قابىلدانىپ, ورمان بايلىعىن قورعاۋ, اعاش ونەركاسىبى سالاسى ءۇشىن قاجەتتى شيكىزاتتى ورنىمەن پايدالانۋ, باسقا دا ءماسەلەلەر شەشىمىن تابۋى ءتيىس. بۇدان بۇرىندارى شىعىستىڭ ورماندارى 47 ميلليارد تەڭگەنىڭ ونىمدەرىن بەرىپ كەلگەن. قازىر ولاردىڭ كىرىسى 1,5 ميلليارد تەڭگەگە ازايىپ كەتكەن. سەمەيدەگى كونە ورمان بەلدەۋلەرىن قورعاۋعا قارجى بولىنبەك. وبلىس اكىمى ب. ساپارباەۆ “سەمەي ورمانى”, “ەرتىس ورمانى”, باسقا دا شارۋاشىلىقتارداعى بايلىقتى ستراتەگيالىق بايلىق دەپ ساناپ, ولاردى ەرەكشە قورعايتىندارىن تىلگە تيەك ەتتى. كادرلار جالاقىنىڭ ازدىعىنان تۇراقتاماي وتىر, دەمەك, بۇل سالا قىزمەتكەرلەرىنە مينيسترلىك قامقورلىق جاساسا ءجون بولار ەدى.
بۇدان كەيىن ءوڭىر باسشىسى ومارتا جانە مارال ءوسىرۋدىڭ پروبلەمالارىنا توقتالدى. ماسەلەن, وبلىس ەلىمىز بويىنشا بالدىڭ 70 پايىزىن وندىرەدى. ەگەر ءتيىستى ورىندار قارجى ءبولىپ, قولداۋ جاساسا, كەندى التايدا بال ازىرلەۋ مۇمكىندىگى بۇدان دا زور. مەملەكەت قولداۋ كورسەتسە, پانتى ونىمدەرىن دە ءتورت ەسەگە دەيىن كوتەرۋگە بولادى.
ب.جىلقىشيەۆ, باسقا دا جەتى سەناتور اتالمىش باعدارلاما بويىنشا ءوز ويلارىن ورتاعا سالىپ, وركەندەۋدىڭ ورەلى جولدارى جايلى وي قوزعادى. بەردىبەك ماشبەك ۇلى شىعىستىڭ ەكولوگياسى كۇردەلى بولۋىنا بايلانىستى سەمەي يادرولىق اپات ايماعىنان زارداپ شەككەندەردىڭ زەينەتاقىسىنا قوسىمشا قارجى ءبولۋ جونىندە ويىن جەتكىزدى. ماجىلىستە ەكولوگيانى جانە ەكونوميكانى ساۋىقتىرۋ توڭىرەگىندە شەشىم قابىلداندى.
وڭداسىن ەلۋباي.
وسكەمەن.