بيىل جازعا تامان ازاماتتاردىڭ تۇرعىن ءۇي سالۋ جانە ساتىپ الۋ ءۇشىن رەسىمدەگەن بانكتىك قارىزىنىڭ كولەمى 5,7 ترلن تەڭگەگە جەتتى. بۇل وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 12,5%-عا ارتىق. بەس جىل ىشىندە كورسەتكىش 3,7 ەسە, ونجىلدىقتا 5,5 ەسە ءوستى. ەلىمىزدە 21 بانكتىڭ 11-ءى يپوتەكا بەرەدى: 10 كوممەرتسيالىق بانك جانە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق جۇيەسى بويىنشا جۇمىس ىستەيتىن مەملەكەتتىك «وتباسى بانكى».
بانكتەردىڭ قۇرىلىس سالۋشىلارمەن جانە مەملەكەتتىك باعدارلامالارمەن سەرىكتەستىك باعدارلامالارىنان تىس كوممەرتسيالىق يپوتەكا بويىنشا جىلدىق ءتيىمدى سىياقى مولشەرلەمەسى (جتسم) 17,2%-دان باستالادى («Freedom Bank»). مولشەرلەمەلەر «تسەنتر كرەديت بانكىندە» – 18,7%, «Altyn Bank»-تە – 19,4%, «قازاقستانداعى قىتاي بانكىندە» 26%-دان باستالادى. جالپى, بارلىق بانكتىڭ مولشەرلەمەسى كىرىستەردى راستاۋ فاكتورىنا, قارىز الۋشىنىڭ ولاردىڭ كليەنتى ەكەندىگىنە, ونىڭ ىشىندە جالاقى جوبالارى بويىنشا, ءونىم بويىنشا كوميسسيالاردىڭ بولۋىنا نەمەسە بولماۋىنا بايلانىستى.
سەكتورداعى يپوتەكالىق قارىزدىڭ ماكسيمالدى مەرزىمى (كزي بانكى) 5 جىلدان («Freedom Bank», «Halyk Bank», «Altyn Bank», «ForteBank», «شينحان بانك», «نۇربانك») 20 جىلعا دەيىن سوزىلادى. باستاپقى جارنانىڭ ەڭ تانىمال نۇسقاسى 20%-دان باستاپ وزگەرەدى. مۇنداي شارتتاردى سەكتوردا 4 بانك ۇسىنادى.
«جالپى, مولشەرلەمەلەر وتە جوعارى. نەعۇرلىم قىزىقتى نۇسقالاردى ازىرلەۋشىلەرمەن بىرلەسكەن سەرىكتەستىك باعدارلامالار سەگمەنتىندە عانا تابۋعا بولادى. مۇندا جتسم 6,2% («Bank RBK» ونىمدەرى) جانە 7,2%-دى («Freedom Bank») قۇراۋى مۇمكىن. بىراق بۇل سەگمەنتتە مولشەرلەمەلەر ءجيى جوعارى ەكەنى بايقالادى: «Bank RBK»-دا جتسم – 24,8%-دان, «Freedom Bank»-تە – 17,2%-دان, «تسەنتر كرەديتبانكىندە» – 19,7%-دان, «Halyk Bank»-تە 19,2%-دان باستالىپ تۇر», دەيدى «Finprom» ساراپشىلارى.
بيىل ەكى جاڭا مەملەكەتتىك باعدارلاما – «وتاۋ» جانە «ناۋرىز» باعدارلامالارى باستالدى. ەكەۋىنىڭ دە باستى ارتىقشىلىعى – ۇزاق مەرزىمىندە (19 جىلعا دەيىن), سونداي-اق مينيمالدى جتسم قاراستىرىلعان. سونىمەن قاتار بۇل باعدارلامالارعا حالىقتىڭ الەۋمەتتىك وسال توبى قاتىسا الادى. سوندىقتان مۇنداي باعدارلامالار الەۋمەتتىك سالا ءۇشىن ۇلكەن ماڭىزعا يە.
«ماسەلەن, «وتاۋ» باعدارلاماسى بويىنشا جتسم 9,2%-دان باستالادى, ال جيناقتالعاننان كەيىن قارىز سوماسىنىڭ 50%-ى قارىز الۋشىنىڭ ساناتىنا, جيناقتاۋ مەرزىمىنە جانە باسقالارىنا بايلانىستى نەبارى 3,6%-6,9%-عا دەيىن تومەندەيدى. «ناۋرىز» باعدارلاماسى بويىنشا جاعداي ودان دا تيىمدىرەك: مۇندا جتسم حالىقتىڭ الەۋمەتتىك وسال توبى ءۇشىن 7,3%-دان باستالادى, سودان كەيىن 3,6%-عا دەيىن تومەندەيدى. «ناۋرىز» باعدارلاماسىنىڭ «وتاۋ» باعدارلاماسىنان تاعى ءبىر ايىرماشىلىعى – قاتىسۋشىلارعا قويىلاتىن تالاپتاردا. ماسەلەن, 1 ملن تەڭگە كولەمىندەگى ەڭ تومەنگى جيناق تالابى ەكى مەملەكەتتىك باعدارلاما ءۇشىن دە سايكەس كەلەدى, الايدا «وتاۋعا» قاتىسۋ ءۇشىن بانكتە كەمىندە 18 اي جيناقتاۋ قاجەت بولسا, «ناۋرىز» باعدارلاماسى بويىنشا مۇنداي شەكتەۋلەر جوق», دەلىنەدى حابارلامادا.
قوس جوبا بويىنشا دا ءوتىنىم قابىلداۋ اياقتالىپ قويدى. الايدا «وتباسى بانكى» بيىل كۇزدە قوسىمشا مۇمكىندىك جاريالاۋدى جوسپارلاپ وتىر. سونداي-اق ەكى باعدارلاما كەلەر جىلى دا جالعاسىن تابادى.