اباي وقىعان ءسايحالي

بۇقار جىراۋ اتىنداعى ادە­بيەت جانە ونەر مۋزەيىندە شايىر سابىر ءساي­حا­ليدىڭ 1905 جىلى قازان قالا­سىندا اراب گرافيكاسىندا جا­رىق كور­گەن كونە كىتابى تا­نىس­تىرىل­دى. كىتاپتى قۇ­راس­تىرعان – يسمايل شام­سۋ­دينوۆ, اتاۋى – «ديۋاني ءساي­حالي». 296 بەتتەن تۇراتىن كىتاپتا ءدىني-تاريحي ۇزاق جىر جازىلعان. دۇنيەنىڭ جارالۋى­نان باستاپ 680 جىل­عى حۇسايىننىڭ كەربالا شولىندە سوعىسىپ ولگەنىنە دەيىنگى تاريح قامتىلعان.

سابىر ءسايحاليدىڭ ەسىمى اباي ولەڭىندە اتالادى.

«فزۋلي, شامسي, ءسايحالي,

ناۋاي, ساعدي, فيرداۋسي,

قوجا حافيز بۋ حامماسي,

مادەت بەر, ءيا, شاعيري [1] فارياد [2]».

بەلگىلەنگەن سوزدەردىڭ تۇسى­نىگى كەلەسىدەي:

[1] - شاعيري (ارابشا) – اقىن. [2] - ءفارياد (پارسىشا) – تەڭدەسى جوق, اسىل.

دەمەك اباي قۇنانباي ۇلى شىعىستىڭ تەڭدەسى جوق اقىن­دارىنان مەدەت سۇراعان بولسا, سول سۇيەنىشىنىڭ ءبىرى – ءسايحالي اقىن.

عالامتورداعى ۋيكيپەديا مالىمەتتەرىنە سۇيەنسەك, سابىر ءسايحالي – XV عاسىردا ءومىر سۇرگەن اقىن. «ديۋاني ءسايحالي» كىتابى 1332 جىلى تاشكەنتتە, كەيىن قازان مەن ىستانبۇل قالالارىنداعى باس­پادان شىققان.

بۇل كىتاپتىڭ بىرنەشە نۇس­قاسى الماتى قالاسىنداعى ۇلت­تىق كىتاپحانادا ساقتالسا, تاعى ءبىر نۇسقاسى اباي وبلى­سىنداعى اباي مۋزەيىن­دە تۇر ەكەن. اباي مۋزەيى­نە قايىم مۇحامەدحانوۆ تاپسىرعان.

كەرەكۋدەگى جادىگەردى پاۆ­لودار قالاسىنىڭ تۇر­عىنى قاليپا ۇكەنقىزى تابىستادى.

پاۆلودار وبلىسى