ول كەزدە باسىرەنىڭ نە ەكەنىن بىلگەن جوقپىز. ات جالىن تارتا باستاعانىمدا اتام ماعان تاي اتاعانى ەسىمدە. اتقا ەندى-ەندى وتىرىپ ۇيرەنگەن كەزىم, ۇلكەندەر ەرەسەكتەۋ ءبىر بالاعا ۇيرەتتىرىپ, قۇنان كەزىندە ءبىراز قىزىعىنا باتقانبىز.
توقسانىنشى جىلداردىڭ باسىندا اۋىل ىشىندە تاي, قۇنان جارىستارى كوپ وتەتىن. ۇلكەندەر قارا جارىس دەيتىن. جان-جاقتان تاڭداۋلى تاي-قۇناندار كەلمەگەن سوڭ, بايگە دەۋدى ار ساناپ, قارا جارىس اتاسا كەرەك. ماسەلەن, باسقا ءبىر جەردە جاريالى بايگە وتەتىن بولسا, اۋىلدا ات جاراتاتىندار (باپتايتىندار) كۇنى بۇرىن ءوز ارالارىندا قارا جارىس ۇيىمداستىرىپ, سايگ ۇلىكتەرىنىڭ اۋسەلەسىن ءبىر بايقاپ الادى. ەل ىشىنە شەتەلدىڭ ۇزىن اياق, «تازا قاندى» تۇلپار-سىماقتارى كەلمەگەن, بايگە اتاۋلى بۇگىنگىدەي بيزنەسكە اينالماعان, جانۋارلار «دوزيروۆكا», دوپينگسىز جۇگىرەتىن ۋاقىتتىڭ سوڭى ەدى بۇل.
سونداي قارا جارىستىڭ بىرىندە اتام تايىندا مىنگىزگەن قۇنانىم ءبىرىنشى كەلىپ, «قىرىپ» كەتە جازداعانىم بار. كورشى اۋىلعا قۇنان جارىسقا قوسۋعا اپاراردا ءۇيدىڭ ءىشى توقىمقاعار جاساپ, سۇمدىق بولعان. مۇنىڭ ءبارى ۇمىتىلا باستاعان قازىر. كەيىن ول قۇنان ات بولدى, ءبىز دە قىلقۇيرىقتى تاڭداپ مىنۋگە جاراعاندا, جۇمسالىپ كەتتى. بىراق ەڭ العاش تاقىمىم تيگەن سول تاي مەنىڭ باسىرەم ەكەنىن جوعارى سىنىپتا وقىپ جۇرگەنىمدە ءبىر-اق ءبىلدىم. قاتەلەسپەسەم, «قازاقتىڭ بي-شەشەندەرى» اتتى كىتابىنان بولۋى كەرەك. «قازىبەكتىڭ العىرلىق, ادىلدىك قاسيەتى جەتى جاسىنان-اق كوزگە تۇسە باستاپتى دەسەدى اڭىز. ەرتەدە اس بەرىلىپ, بايگەدەن ءبىر قۇلاقاسقا ءجۇز اتتىڭ الدىندا كەلەدى. استا جۇرگەن ءبىر جىگىت: «مىناۋ مەنىڭ تاي كۇنىندە جوعالتقان باسىرەم», دەپ جۇزدەن وزعان جۇيرىككە تالاسا كەتەدى. بايگەگە قوسقان يەسى: ء«وزىمنىڭ قۇلا بيەمنەن تۋعان اتىم», دەپ جەڭىستىك بەرمەيدى. وسىدان داۋ شىعادى. اتقا تالاسقان ەكەۋىن كوپشىلىك كەلدىبەككە اكەلسە, بي داعدارىپ قالىپتى. سوندا اكەسىنىڭ جانىندا وتىرعان قازىبەك ەكى داۋگەرگە قاراپ, دالەلدەرىن سۇراپتى. جۇيرىكتى بايگەگە قوسقان كىسى: «ەنەسىن كورسەم, ودان تۋعان ءتولدى ءدال تاۋىپ ايتامىن», دەپتى. «تاي كۇنىندە جوعالتقان باسىرەم» دەگەن جىگىت: «ەنەسىن كورىپ ءتولىن, ءتولىن كورىپ ەنەسىن تانيمىن», دەپ ول دا قيىلىپتى.
بالا قازىبەك كوگەندەۋلى تۇرعان قوزى-لاقتان ەكى قوزى العىزىپ, «ورىسكە بارىپ, وسى ەكى قوزىنىڭ ەنەسىن تانىپ اكەلىڭدەر؟», دەپ بۇيىرادى.
ەكەۋى ورىسكە بارىپ, ەكى ساۋلىق قويدى اكەلەدى. ەنەسىنە سالدىرسا, ات قوسقان جىگىتتىڭ اكەلگەن ساۋلىعى قوزىنى المايدى, قوزى دا جەرىپ قاشادى. ال «تايىندا جوعالتقان باسىرەم» دەگەن جىگىت قوزىسىن ساۋلىققا سالسا, ەنەسى ەمىرەنىپ, ەمىزىپ تۇرا قالادى. جەتى جاسار قازىبەك سوندا: «قانە جۇرتشىلىق, بۇعان سىزدەر قالاي قارايسىزدار؟», دەگەندە توڭىرەكتە تۇرعاندار:
«بالا ءدال شەشىم ايتتى, اتاسىنا راحمەت, بايگە قۇلا تاي كۇنىندە جوعالتقان جىگىتتىكى», دەسىپ تاراپتى. باسىرە تۋرالى ەرتەدەن قالعان وسىنداي اڭىز بار. بالا كۇنى مىنگەن باسىرە ەستەن كەتە مە, ءسىرا؟ جۋرناليست بايقال ءبايادىل بۇل تۋرالى: «باسىرە – حالقىمىزدىڭ عاجاپ سالتى. شاڭىراعىن شاتتىققا بولەپ, مىناۋ جارىق دۇنيەگە ۇل كەلگەندە, ءدال سول مەزەتتە تولدەگەن ق ۇلىندى باسىرە ەتىپ اتايدى ەكەن. ىلكىدەگى ۇعىم بويىنشا نارەستەنىڭ بولاشاعى دا باسىرە ق ۇلىنشاقپەن تىعىز بايلانىستى. ارىدەگى قازاق مەنىڭ سوعىم سويعىش اتام قۇساپ باسىرەنى سويماعان, ساتپاعان», دەيدى.
قازىر شە؟ بۇگىندە باسىرە اتايتىن, مىنگىزەتىن سالت-ءداستۇر قالدى ما ەل اراسىندا؟ باسىرەگە ق ۇلىن بايلاپ, تاي اتاماسا دا, قالالىقتار باسقا نارسەمەن ورنىن الماستىرعان شىعار مۇمكىن؟ ءبىز بىلسەك, قازاق دالاسىندا باسىرەسىز بالا بولماعان. رەتى كەلگەندە ەسكە سالىپ, ءبىر جاڭعىرتىپ قويعاندى ءجون كوردىك.