كەشە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك حاتشىسى گۇلشارا ابدىقالىقوۆا بۇۇ تۇرعىن حالىق سالاسىنداعى (يۋنفپا) قورىنىڭ ورتالىق ازيا ەلدەرى جونىندەگى كەڭسەسىنىڭ ديرەكتورى نيكولاي بوتەۆپەن كەزدەستى.
مەملەكەتتىك حاتشى قوردىڭ قازاقستان حالقىنىڭ تۇراقتى دامۋى مەن ءال-اۋقاتىنىڭ ارتۋىنداعى ەلەۋلى ۇلەسىن اتاپ ءوتىپ, ونىڭ اتقارىپ جاتقان ىستەرىنە ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى. سىزدەر قازاقستان اۋماعىندا 1992 جىلدان بەرى قىزمەت ەتىپ كەلەسىزدەر.
وسى جىلداردا حالىق ءومىرىنىڭ تۇراقتى دامۋى مەن وسۋىنە وزدەرىڭىزدىڭ ۇلەستەرىڭىزدى قوسىپ, بىرنەشە جوبانى ىسكە اسىردىڭىزدار. سونداي-اق, سىزدەر ورالمانداردىڭ, جاستار مەن جاسوسپىرىمدەردىڭ, ايەل-انالاردىڭ دا جاعدايىن زەرتتەۋدەسىزدەر. سونىڭ ىشىندە, بىرنەشە وبلىستا 13-16 جاس ارالىعىنداعى ءجاسوسپىرىم قىزدارعا بولاشاق ايەل-انا رەتىندە ءوسۋ مەن قالىپتاسۋعا قانشالىقتى جاعداي بارىن قاداعالادىڭىزدار. اسىرەسە, سوڭعى بەس جىلدا جۇزەگە اسىرعان جوبالارىڭىزعا جوعارى باعا بەرە الامىز. ەگەر 2008-2009 جىلدارى 100 مىڭ ادامعا شاققانداعى انا ءولىمى 36,8 ادام بولسا, سىزدەردىڭ وسى ءىستى زەرتتەپ, سونىڭ ارقاسىندا ءبىز وكىمەت كومەگىن ۇيىمداستىرۋىمىزدىڭ ارقاسىندا بۇل سان سوڭعى جىلى 11,5 ادامعا دەيىن تومەندەدى. الداعى ۋاقىتتا دا وسىنداي يگىلىكتى جۇمىستاردى بىرلەسە اتقاراتىنىمىزدان ءۇمىتتىمىز, دەدى گ.ابدىقالىقوۆا. ءوزى تاراپىنان ن.بوتەۆ مەملەكەتتىك حاتشىعا قور جۇمىستارىنا جوعارى باعا بەرگەنى ءۇشىن ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى.
كەزدەسۋدەن شىققان سوڭ ن.بوتەۆ جۋرناليستەرگە بريفينگ بەردى. ءبىزدىڭ قورىمىز قازاقستان تۇرعىندارى ءۇشىن نەگىزگى ءۇش باعىت بويىنشا جۇمىس ىستەيدى. ول حالىقتىڭ ءومىر ساپاسى بويىنشا قالىپتاسقان ۇردىستەر, ءوسىم ديناميكاسى جانە دەموگرافيا. سونداي-اق, انانىڭ دەنساۋلىعىن ساقتاۋ, بالا ءولىمىنىڭ ازايۋى ماسەلەلەرىن دە قاراستىرامىز. انا دەنساۋلىعىن ساقتاۋ ماسەلەسىندە قازاقستان سوڭعى جىلدارى جاقسى ناتيجەگە جەتىپ كەلەدى. ءبىز مەملەكەتتىك حاتشىمەن الداعى ۋاقىتتاعى وسى باعىتتاردا اتقاراتىن جۇمىستارىمىزدى تالقىلادىق, دەدى ول.
كەزدەسۋگە اتالمىش قوردىڭ قازاقستانداعى اتقارۋشى وكىلى ر.سيسەماليەۆ, قازاقستان پرەزيدەنتى جانىنداعى ايەلدەر ىستەرى جانە وتباسىلىق-دەموگرافيالىق ساياسات جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسيا ءتورايىمىنىڭ ورىنباسارى, ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ مۇشەسى ل.سۇلەيمەن قاتىستى. ل.سۇلەيمەن دە جۋرناليستەرگە اتالمىش قوردىڭ جۇمىستارى تۋرالى پىكىرىن ءبىلدىردى. بۇل قور ەلىمىزدىڭ مەملەكەتتىك ورگاندارىمەن تىعىز بايلانىستا. سونىڭ ىشىندە دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك دامۋ, ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىكتەرى, ايەلدەر ىستەرى جانە وتباسىلىق-دەموگرافيالىق ساياسات جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسيا, ستاتيستيكا اگەنتتىكتەرى بار, دەدى ول.
وتكەن جىلى مەملەكەتتىك ورگاندار وسى قورمەن بىرلەسىپ, بىرنەشە جوبانى تابىسپەن جۇزەگە اسىرىپتى. سونىڭ ىشىندە وتباسىن جوسپارلاۋدى جاقسارتۋ, ايەلدەر مەن جاستاردىڭ رەپرودۋكتيۆتى دەنساۋلىعىن قورعاۋدى قامتاماسىز ەتۋ, ورالماندارمەن جۇمىس جانە ميگرانتتار ماسەلەسى بار ەكەن.
مەملەكەتتىك حاتشىداعى كەزدەسۋ قورىتىندىسى بويىنشا الداعى ۋاقىتتا دا مەملەكەت باسشىسىنىڭ «نۇرلى جول – بولاشاققا باستار جول» اتتى جولداۋىنىڭ اياسىندا حالىقتىڭ الەۋمەتتىك تۇرمىسىنىڭ كوكەيكەستى ماسەلەلەرىن بىرلەسە شەشۋ جولدارىن جالعاستىرۋ تۋرالى كەلىسىلدى.
جاقسىباي سامرات,
«ەگەمەن قازاقستان».