• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
تاعزىم 05 تامىز, 2024

ۇستازداردىڭ ۇستازى ەدى...

105 رەت
كورسەتىلدى

قازاقستان رەسپۋبليكاسى جوعارى مەكتەبىنىڭ بىلىكتى ۇيىم­داستىرۋشىسى, ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى, ەڭبەك ارداگەرى, قوعام قايراتكەرى كۇلاش قۇنانتايقىزى 94 جاسقا قاراعان شاعىندا باقيعا وزدى.

ەل ۇستازدارى بۇل كىسىنى پەداگوگيكا سالاسىنىڭ شە­بەرى جانە ايگىلى قىزدار پەداگوگيكا ينستيتۋتىن ۇزاق جىل باسقارعان رەكتور, تانىمال اكادەميك رەتىندە جاقسى بىلەدى.

كۇلاش قۇنانتايقىزى ەڭ­بەك­تەگى جولىن الما­تى وبلى­سىنداعى اۋىل مەك­تە­بىنەن, ال عىلىمداعى سوق­پاعىن اباي اتىن­داعى قا­زاق پەداگوگيكا ينستيتۋتى­نىڭ (قازپي) پرو­فەسسو­رى ر.گ.لەمبەرگتىڭ اسپيرانتى دەڭگەيىنەن باستاپ, قيىن جىل­دارى كومسومول­دىڭ مەك­تەپ ءبولىمىن باس­قا­رىپ, جوعارى جانە ورتا ءبى­لىم ءمي­نيسترىنىڭ ورىنباسارى, شەت تىلدەر ينستيتۋتىنىڭ پرو­رەكتورى, قىزپي رەكتورى قىز­مەتتەرى ساتىسىنان ءوتتى. ول قاي جۇ­مىستا بولسا دا قانى­نا سىڭ­­گەن ادالدىقتان اينىعان ەمەس. تۋرا­شىلدىق قاسيەت ونىڭ ومىر­لىك كرەدوسىنا اينالدى. وزى­نە دە, وزگەگە دە قاتاڭ تالاپ قويا ءبىلدى.

1968 جىلى 6 تامىزدا 37 جاس­تاعى كۇلاش قۇنانتايقىزى قا­زاق مەملەكەتتىك قىزدار پەداگوگي­كا ينستيتۋتىنا رەكتور بولىپ تا­عايىندالدى. بۇل – ەل باسشى­لى­­­عىنىڭ ۇلكەن سەنىمى ەدى. ءبىلىم قاي­راتكەرى وسى وقۋ ورنىن 16 جىل باسقارىپ, اتالعان ينستيتۋتتىڭ وركەندەۋىنە ولشەۋسىز ۇلەس قوس­تى. ول رەكتور بولعان تۇستا 9 نىسان­نىڭ (4 قاباتتى وقۋ كورپۋسى, 3 جا­تاقحانا, وقىتۋشىلار تۇرعىن ءۇيى, جاڭا ءتيپتى كىتاپحانا, اسحانا عيماراتتارى, قاسكەلەڭدەگى اگروبيوۋچاسكە, قاپشاعايداعى دەمالىس ءۇيى) بوي كوتەرۋىنە ۇيىت­­­قى بولدى. مادەني سالاعا كەلسەك, اتاق­­تى «ايگۇل» ءانسامبلىن قۇرىپ, كىتاپحانا جانە مۋزىكالىق ءبىلىم سالاسىندا تىڭ جوبالاردى جۇزەگە اسىردى.

عالىمنىڭ ۇرپاق جادىندا قا­لار يگى ىستەرى جەتكىلىكتى. اسىرەسە, باس­شى رەتىندە دە, ۇستاز رەتىندە دە قازاق قىزدارىنىڭ تاربيەسىنە ايرىقشا كوڭىل ءبولىپ, بولاشاق انالاردىڭ جۇرەگىنە ءبىلىم مەن مەيىرىم ءنارىن قۇيا ءبىلدى. عالىم رەتىندەگى عىلىمي تاقىرىبى دا ايەلدەر تاقىرىبىمەن استاسىپ جاتىر. كۇلاش قۇنانتايقىزىنىڭ 1981 جىلى قورعاعان دوكتورلىق ديسسەرتاتسياسىنىڭ «قازاقستان­داعى ايەلدەرگە ءبىلىم بەرۋ ءىسى: قا­لىپتاسۋى مەن دامۋى» دەپ اتالۋى دا كەزدەيسوق ەمەس. ول قا­­شاندا قازاق ايەلىنىڭ ەڭبەگىن, ادال­دىعىن, رۋحىن اسقاقتاتىپ ءجۇردى. ول وسى­لايشا عىلىمي ىزدەنىس جولىن­دا اقىل-پاراساتىن جۇمسادى, تەر توگىپ تىنىمسىز ەڭبەك ەتتى. ادال ەڭبەگىنىڭ ناتي­جەسىن كوردى, شا­كىرتتەر تار­بيە­لەدى, ءوزىنىڭ عىلىمي مەكتەبىن قا­لىپتاستىردى.

«تۇڭعىش» ءسوزى كۇلاش قۇنان­تايقىزىنىڭ ەسىمىمەن بايلانىستا ايتىلادى. ول قازاق قىزدارىنىڭ ىشىندە ءبىرىنشى بولىپ پەداگوگيكا سالاسىندا عىلىم دوكتورى اتاندى. كەزىندەگى كسرو پەداگوگيكا عى­لىمى اكادەمياسىنا قازاق قىز­­دارىنىڭ اراسىنان ءبىرىنشى كور­رەسپوندەنت-مۇشەسى بولىپ ساي­لاندى. قازاق قىزدارىنىڭ ىشى­نەن تۇڭعىش رەسەي ءبىلىم اكا­دەمياسىنىڭ مۇشەسى, گرۋزيا ءبىلىم اكادەمياسىنىڭ مۇشەسى بولعان دا – كۇلاش قۇنانتايقىزى. ەلىمىز تاۋەلسىزدىك العان سوڭ جوعارى اتتەستاتتاۋ كوميسسياسىنىڭ پەداگوگيكا, پسيحولوگيا عىلىمى ساراپتاما بولىمشەسىنىڭ العاشقى توراعاسى دا – وسى عالىم.

حالقىمىز عالىمنىڭ حاتى دا, اتى دا ەلمەن بىرگە جاسايتىنىنا كۋالىك بەرەدى. ءبىز وسى دانالىقتى قازاقستان پەداگوگيكا سالاسىنىڭ تەورياسى مەن پراكتيكاسىنا, ءىرى جوبالارىنا ۇلەس قوسقان پروفەس­سور, اكادەميك مارقۇم كۇلاش قۇنانتاەۆاعا قاتىستى دا ايتامىز. ۇستازداردىڭ ۇستازىنىڭ ءومىرى ءالى تالاي ۇرپاققا ونەگە بولارى ءسوزسىز.

 

پەريزات سەيىتقازى,

پەداگوگيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور 

سوڭعى جاڭالىقتار