ءبىزدىڭ ەلىمىزدى, ەلدىگىمىزدى ساقتاپ كەلە جاتقان ەڭ ۇلكەن قۇندى قازىنامىز – تۇلعالار. قاي زاماندا دا, قاي عاسىردا دا سولاي بولعان جانە سولاي بولىپ كەلەدى دە. باياندى بولاشاعىمىز بەن كەمەل كەلەشەگىمىزدىڭ يەسى مەن قوجاسى – بۇگىنگى زاماننىڭ وزىق جاستارى دا الدىڭعى تولقىن اعالاردىڭ ءداستۇرلى ءىزىن جالعاستىرىپ, ءوز زامانىنىڭ تۇلعاسىنا اينالادى. ولاردىڭ الدىنداعى ۇرپاق: «ارتىمىزدا قولامتا ەمەس, شوق قالسىن!..» دەپ امانات ەتكەن.
جاقسىلىق سادىق ۇلى تۇڭعاتاروۆ – سوناۋ جەتپىس-سەكسەنىنشى جىلدارى اقتوبە وڭىرىندە, سونان سوڭ رەسپۋبليكا اۋماعىندا ىسكەر, بىلىكتى مامان, تالاپشىل, قامقور جەتەكشى, قاي سالانى دا شەبەر ۇيىمداستىرۋشى تۇلعا رەتىندە تانىلدى. وسىنداي ادامي قاسيەتتەر وتباسىنان جانە مەكتەپ قابىرعاسىنداعى العاشقى كۇندەردەن-اق قالىپتاسا باستاعان ەدى...
ۇلى وتان سوعىسىنان مۇگەدەك بولىپ ورالعان سادىق-اكە قانقاساپ مايداننان امان قالعان سوڭ ءتۇبى ءبىر جاقسىلىققا جورىپ, 45-ءتىڭ قاڭتارىندا دۇنيەگە كەلگەن بالاسىنىڭ اتىن جاقسىلىق قويدى. شىنىمەن-اق سول جىلى كوكتەمدە فاشيزم ماسقارا كۇيدە تىزە بۇكتى. ءتورت جىلعا سوزىلعان سوعىستان ابدەن قانسوقتا بولعان حالىق ۇلى جەڭىستى تويلادى. سادىق-اكە مەن بارشا-انانىڭ جاقسىلىقتىڭ الدىندا, ودان كەيىن دە بالالارى بولدى, ولاردىڭ ارقايسىسى ءبىر توبە. دەگەنمەن, وسى بالاعا اكە مەيىرىمى بولەك ەدى. بالكىم, قانقۇيلى سوعىستىڭ ورتاسىندا تالاي سۇمدىقتى كوزىمەن كورىپ, وت كەشكەن سوڭ, ءبىر قازاننان اس ءىشىپ, قولداعىسىن بولىسكەن قارۋلاسىنان ءبىر ساتتە ايىرىلىپ قالعان ساتتەردەگى ازانى باستان وتكەرىپ, ءومىرىن ولجالاپ وتباسىنا ورالعاندا دۇنيەگە كەلگەن جاقسىلىعى جەڭىس تۋىن الا تۋعانداي كورگەن بولار.
بالا جاقسىلىق تا جاسىنان-اق اكەنىڭ ەرەكشە قامقورلىعىنا لايىقتى بولۋعا تىرىسىپ باقتى. الا جازداي قوزى, بۇزاۋ باعىپ, بىرگە ويناعان ءوزى تەكتەس بالالار 1 قىركۇيەكتە مەكتەپكە بارا جاتقاندا التى جاسار ويىن بالاسىنا باسقا وي كەلدى. ۇيگە القىنىپ جەتكەن ول اكە-شەشەسىنە «مەن دە مەكتەپكە بارامىن» دەپ قيعىلىقتى سالسىن. جاسى تولماعان بالانى مەكتەپكە قايدان الا قويسىن, ءبارىبىر قايتارىپ جىبەرەدى, ايتەۋىر تىنىش بولسىن دەگەن بولۋ كەرەك, اتا-اناسى ىعىنا جىعىلا كەتتى. «كىمسىڭ؟» دەگەندە فاميلياڭدى ايتارسىڭ» دەپ جىبەردى. سودان مەكتەپكە جەتكەنشە فاميلياسىن قايتالاۋمەن بولدى. باستاۋىش سىنىپ مۇعالىمى ەلەنا ميحايلوۆنا دا جايساڭ ەكەن, ءبىر اۋىز ورىسشا, بەسكە دەيىن ساناۋدى دا بىلمەيتىن بالانى 1-سىنىپقا تىركەدى دە جىبەردى. مۇعاليما قاتەلەسپەگەن ەكەن, بالا العىر بولىپ شىقتى. ءسويتىپ 4-سىنىپتى ءبىتىردى. بەسىنشى سىنىپتى بەس شاقىرىم جەردەگى ناگورنوەدا وقىدى. جاتاتىن ءۇي جوق. تانىستاردىڭ جاتقىزا قوياتىنداي جاعدايلارى كوتەرمەدى. ساباق اۋىر بولدى. كەلەر جىلى اقتوبەدەگى مەكتەپ-ينتەرناتقا كوشكەن سوڭ جاعداي وزگەردى. مەملەكەتتىڭ قامقورلىعىنا وتكەن سوڭ كيىم كوك, تاماق توق, الاڭ جوق, تەك وقۋ كەرەك. مەكتەپ ديرەكتورى نيكولاي ەليزاروۆيچ لەۆچەنكو ينتەرنات بالالارىن ءوز بالالارىنداي كوردى. جوعارعى سىنىپتاردا تاريح پانىنەن ساباق بەرگەن كۇمىسحان يماش ۇلى ەششانوۆ كەيىنىرەك مەكتەپ باسشىلىعىن قولعا الدى. بالالار دا, مۇعالىمدەر دە كونستانتين يۆانوۆيچ دەپ اتاپ كەتكەن ەششانوۆتىڭ ىقپالىنىڭ كۇشتى بولعانى سونشالىق, جاقسىلىق تا تاريحشى بولۋدى ارماندادى. ەششانوۆ ساباقتان تىس ۋاقىتتا جوعارعى كلاسس وقۋشىلارىنا ۆالس, فوكستروت بيلەرىن ۇيرەتەدى. ءوزى مۋزىكالىق اسپاپتاردىڭ ءتۇر-تۇرىندە وينايتىن, ءان سالاتىن. مەكتەپتە ۇرمەلى, ىشەكتى اسپاپتار وركەسترلەرى قۇرىلدى. ەششانوۆ الەمدىك جيۆوپيس وكىلدەرى, ولاردىڭ تۋىندىلارى تۋرالى دا ءسوز باستاپ كەتكەندە بالالاردى ۇيىتىپ تاستايتىن. حيميا ءپانىنىڭ مۇعالىمى – الەكسەي فەدوروۆيچ پاستۋحوۆ بالالار ءۇشىن وسى ءبىر اۋىر ءپاندى قىزىقتى ەتىپ تۇسىندىرەتىن. ونىڭ كيىم كيىسى, ءجۇرىس-تۇرىسىنىڭ ءوزى بالالارعا ۇلگى بولاتىن. ءوزى قاتاڭ مۇعالىم بولسا دا نە بالالارعا, نە ارىپتەستەرىنە داۋىس كوتەرمەيتىن. كەيىن ول ءبىراز جىلدار اقتوبە قالاسىنىڭ وقۋ ءبولىمىن باسقاردى. وسىنداي ۇستازداردان ءتالىم-تاربيە العان جاقسىلىقتىڭ بويىنان اۋىلداعى تۇيىقتىق, بىرتوعالىق مىنەزدەر قالىپ, مەكتەپ-ينتەرناتتىڭ ءبىر وتباسىنداعىداي قىم-قۋىت تىرشىلىگىنە ءسىڭىسىپ كەتتى. ءتىپتى, بەلسەندىلەر قاتارىندا سول كەزدەگى ءار وقۋشىنىڭ ارمانى بولعان «ارتەكتە» دەمالىپ قايتتى.
مەكتەپ-ينتەرناتتى ۇزدىك اياقتاپ شىققان جاقسىلىق تۇڭعاتاروۆ كەڭساحارا اۋىلىنداعى باستاۋىش سىنىپقا ەندى ءوزى ساباق بەردى. بارلىق ءتورت سىنىپتىڭ مۇعالىمى دە, تاربيەشىسى دە ءوزى. باستاۋىش سىنىپ بولسا دا كەڭساحارا مەكتەبى – ۇلكەن ەڭبەك جولى الدىنداعى العاشقى باسپالداق بولاتىن.
ومىرگە كوزقاراس, بالا كەزدەگى تاريحشى بولام دەگەن ارمان دا وزگەرىپ, جاقسىلىق 1962 جىلى الماتىداعى پوليتەحنيكالىق ينستيتۋتتىڭ قۇرىلىسشى-ينجەنەر فاكۋلتەتىنە وقۋعا ءتۇستى. ينستيتۋتتاعى العاشقى جىلداردا ستۋدەنتتىك قۇرىلىس وتريادىن ۇيىمداستىرىپ, جىل سايىن بۇكىلوداقتىق ەكپىندى قۇرىلىستاردى جۇرگىزۋگە قاتىستى. ەڭبەككە جاسىنان بەيىم وسكەن جاس جىگىت وسى سالادا بىرنەشە قۇرىلىسشى ماماندىقتارىن يگەرىپ الدى. كۋرسقا جەر-جەردەن تالابى تاۋداي تالانتتى جىگىتتەر مەن قىزدار جينالعان. امانعازى رازبەكوۆ, توقتارحان قوجاعاليەۆ, بولات نۇرعازيەۆ, زامانبەك نۇرقادىلوۆ سياقتى جىگىتتەرمەن ارالارىنان قىل وتپەستەي دوس بولدى. مەن جۇرىڭكىرەپ بارىپ ۇيلەندىم, – دەيدى جاكەڭ. ول كەزدە وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسىندا باس قۇرىلىسشى-ينجەنەر بولاتىنمىن. ىسساپارمەن الماتىعا جولىم ءتۇسىپ پويىزعا بيلەت الدىم. بويداق كەزىم. ۆوكزالدا كەلبەتى كوز تارتاتىن سۇلۋ قىزعا كوزىم ءتۇستى. ءساتىن سالعانىن قاراڭىز, سول قىزبەن ءبىر ۆاگون, ءبىر كۋپەگە تاپ بولدىم. اكەسىمەن بىرگە الماتىعا دەمالىسقا بارا جاتىر ەكەن. تانىستىق, اڭگىمەلەستىك, الماتىنىڭ ۆوكزالىندا بولىندىك. تىكە, دوسىم زامانبەككە تارتتىم. ول كەزدە زاكەڭ ءىرى قۇرىلىس-مونتاج باسقارماسىنىڭ باس ينجەنەرى. ەكى كۇن ىزدەپ, اكەسىمەن دەمالىپ جاتقان قىزدى تاۋىپ, اكەسىنىڭ رۇقساتىن الىپ, سول كۇنى زاكەڭ ايەلىمەن – تورتەۋمىز كۇنۇزاق بىرگە قىدىردىق. سول قىز – سۆەتلانا, مىنە, ەلۋ جىلدان بەرى ءبىزدىڭ ءۇيدىڭ ءتۇتىنىن تۇتەتىپ كەلەدى.
سۆەتلانا قالەشقىزى قالادا تۋىپ-وسكەن, تاربيەسى مەن مادەنيەتى دە قالانىڭ قىزدارىنداي بولعان سوڭ جاكەڭنىڭ دوستارى (اۋىلدان شىققاندار) ودان تارتىنشاقتاپ, اشىلىپ كەتىسە الماي جۇرگەن. بىراق, اۋىل مەن قالا اراسىندا بەلەڭ الىپ كەتكەن سول ءبىر كورىنبەيتىن شەكارانى سۆەتلانا قالەشقىزىنىڭ ءوزى بىردەن-اق بۇزدى. ۇلكەنىمەن ۇلكەنشە, كىشىسىمەن كىشىشە سويلەسىپ, تۋىستار مەن دوستاردى وزىنە باۋراپ الدى.
***
جاقسىلىق سادىق ۇلى ينستيتۋتتان سوڭ اقتوبە وبلىسىنا كەلىپ, گريگوري نيكولاەۆيچ كيەۆسكي جەتەكشىلىك ەتەتىن كەڭشارعا قۇرىلىسشى-ينجەنەر بولىپ ورنالاستى. كەڭشار ديرەكتورى كوپتى كورگەن, تاجىريبەلى, جاراتىلىسى وزگەشە ادام ەكەن. العاشقى بىرەر ايدان سوڭ, جاكەڭنىڭ قابىلەتىن تانىعاننان كەيىن بۇيرىقسىز-اق جۇمىس جاساي بەرۋگە جول اشىپ قويدى. شارۋا دوڭگەلەنىپ جۇرە بەردى. شارۋاشىلىقتاعى قۇرىلىس, جوندەۋ جۇمىستارى ۇلگىگە اينالدى. سول كەزدەگى وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ باستىعى راۆحات عادىلشين باسقارماعا باس قۇرىلىسشى-ينجەنەر لاۋازىمىنا شاقىردى.
جاقسىلىق سادىق ۇلى ءۇشىن اقتوبە وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسى باستىعىنىڭ قۇرىلىس بويىنشا ورىنباسارى قىزمەتىندەگى كەزەڭ ءوزىنىڭ جۇمىس ىستەۋ قابىلەتىن جان-جاقتى كورسەتكەن ۋاقىت ەدى. وبلىس باسشىلىعىنا ۆ.ليۆەنتسوۆ كەلگەن سوڭ اۋىل شارۋاشىلىعى قۇرىلىسىنىڭ كولەمى شۇعىل كوتەرىلگەنىن ايتا كەتۋ كەرەك. الدىڭعى جىلدارعا قاراعاندا ءۇش ەسە ءوسىپ شىعا كەلدى. وبلىس بويىنشا ءبىر مەزگىلدە جۇزدەگەن وندىرىستىك جانە الەۋمەتتىك ماڭىزداعى نىساندار قۇرىلىسى باستالدى. وبلپارتكوم مەن وبلاتكومعا اپتا سايىن سول قۇرىلىستاردىڭ جۇرگىزىلۋ بارىسى تۋرالى ءار اۋدان بويىنشا اقپار تاپسىرىلادى. وسى سالادا سەگىز جىل قىزمەت ەتكەن جاقسىلىق سادىق ۇلى وبلىس باسشىلارىنىڭ الدىندا كۇنبە-كۇن ەسەپ بەرىپ وتىرادى. بۇل سالانى وتتان تۇسپەيتىن قازان سياقتى ەلەستەتۋگە بولادى. قازىرگىدەي يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ ەمەس, ول كەزدە نەگىزىنەن بارلىق نازار دا اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا بولاتىن.
جاقسىلىق سادىق ۇلى اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنا كەزدەيسوق كەلگەن جوق. ءوزى اۋىلدا ءوستى. اۋىل ەڭبەككەرلەرىنىڭ قانداي ۇيلەردە تۇرىپ جاتقانىن كوزىمەن كورىپ, ورتاسىندا بولدى. ينستيتۋتتىڭ سوڭعى كۋرستارىندا جۇرگەندە جاستاردىڭ رەسپۋبليكالىق «لەنينسكايا سمەنا» گازەتىنە اۋىلدىق جەرلەردە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنىڭ سىرتقى كەلبەتىن جاقسارتۋ, وعان ساپالى قۇرىلىس ماتەريالدارىن پايدالانۋ, قىسقاسىن ايتقاندا, بولاشاقتىڭ اۋىلى تۋرالى پىكىرىن بىلدىرگەن ماقالاسى جاريالاندى. شىنىمەن-اق, اۋىلداعى قۇرىلىس ستيحيالى تۇردە جۇرگىزىلىپ كەلگەن ەدى. اۋىلداعىلار قولىنا تۇسكەن ماتەريالمەن جەكە ءۇيىن سالىپ شىعادى. جاكەڭ ءوزى وسى سالاعا كەلگەننەن كەيىن جاعدايدى تۇبەگەيلى وزگەرتۋگە كىرىستى. ەلدى مەكەندەردەگى تۇرعىن ءۇيدىڭ سامان قابىرعاسىن كىرپىشكە, توبە جاباتىن اعاشتى تەمىر-بەتون جامىلعىعا اۋىستىرىپ, تەرەزەلەر كەڭەيتىلدى, پاتەرلەرگە سۋ مەن كارىز جۇيەلەرى كىرگىزىلدى. بەكىتىلگەن سمەتالىق قۇن شەگىنەن شىققان جوق. بىراق تەكسەرۋشىلەر بازالىق جوباعا سايكەس ەمەس دەپ, جاڭا جوبانى بۇرمالاۋشىلىققا جاتقىزدى. ءوزىنىڭ جوباسىن الماتىعا بارىپ قورعاۋعا تۋرا كەلدى. اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى مەن مەمقۇرىلىس جوبانى قولداپ, ۇلگى ەتۋدى, ءتىپتى سىياقى تاعايىنداۋدى ۇسىندى.
***
اقتوبە وبلىسىن 70-80-ءشى جىلدارداعى كەزەڭدە باسقارعان ۆاسيلي اندرەەۆيچ ليۆەنتسوۆ وسى وڭىرگە ەرەكشە ەڭبەك ءسىڭىردى. ءبىرىنشى حاتشىنىڭ كومەكشىسى بولعان, قازىر اقتوبەلىك ارداگەرلەر ۇيىمىنىڭ جەتەكشىسى كەڭەس ءبىرمانوۆ باسقا قىزمەتكە اۋىساردا ءوز ورنىنا جاقسىلىق سادىق ۇلىن ۇسىنعان. ول كەزدە ج.تۇڭعاتاروۆ وبلىستىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا كوزگە ءىلىنىپ, تانىلىپ بولعان. ۆاسيلي اندرەەۆيچ جاكەڭدى وزىنە كومەكشىلىككە ەرەكشە ىقىلاسپەن الدى. ۆ.ليۆەنتسوۆتىڭ بەدەلى رەسپۋبليكادا عانا ەمەس, وداق كولەمىندە دە جوعارى ەدى. ول وداقتىق دەڭگەيدەگى مينيسترلەرگە, ۇكىمەت باسشىسىنىڭ ورىنباسارلارىنا, كوكپ وك ساياسي بيۋروسىنىڭ مۇشەلەرىنە تىكەلەي بايلانىسقا شىعا بەرەتىن. بۇل ءبىر جاعىنان وبلىس ءۇشىن دە ەداۋىر پايدالى بولدى. ابىرويى اسقاق, بەدەلى بيىك باسشىعا كومەكشى بولعان ادامنىڭ قادىر-قاسيەتى دە ورتا دەڭگەيدە قالىپ قويماۋى ءتيىس. ويتكەنى, ۇلكەن ماسەلەنىڭ وڭ شەشىم تابۋى كومەكشىگە دە بايلانىستى بولىپ جاتادى. جاقسىلىق سادىق ۇلىنىڭ قانداي ماسەلەگە دە باتىل كىرىسىپ, شۇعىل ءارى ءتيىمدى شەشىم قابىلداي ءبىلۋ قاسيەتى ءبىرىنشى باسشىنىڭ ويىنان شىعىپ, ۇنادى, وعان دەگەن سەنىمى ارتا بەردى. ۇلكەن وتىرىستاردا, كەلەلى كەڭەستەردە كەيبىر ءىرى ءوندىرىس ورىندارىنىڭ باسشىلارى, اۋپارتكومنىڭ ءبىرىنشى حاتشىلارى قانداي دا ءبىر ماسەلەلەر بويىنشا ج.تۇڭعاتاروۆقا كىنا ارتا باستاسا ۆاسيلي اندرەەۆيچ ولاردى تىيىپ تاستاپ, ونىڭ شەشىمى ورىندى بولعان سوڭ قورعاپ قالاتىن. بۇل كەزەڭ – جاكەڭنىڭ پارتيالىق ورگاندا شىڭدالۋ, تاجىريبە جيناقتاۋ, ادامدارمەن جۇمىس ىستەۋدىڭ قىرى مەن سىرىن ۇيرەنۋ مەكتەبى بولدى. ونىڭ ۇستىنە قازاقستان كومپارتياسى ورتالىق كوميتەتىنىڭ جانىنداعى جوعارى پارتيا مەكتەبىندە قازىرگى «عاسىر نۇرى» قوعامدىق قورىنىڭ ديرەكتورى ەسىمقان ەسەنباەۆ سياقتى تاڭداۋلى كادرلارمەن وقىپ جۇرگەندە ءبىلىمى تەوريالىق جاعىنان تەرەڭدەي ءتۇستى. سول كەزدە فاكۋلتەت دەكانى زينايدا لەونتەۆنا فەدوتوۆا «ساباقتى تۇڭعاتاروۆ سياقتى وقۋ كەرەك» دەپ مەكتەپتىڭ باسقا تىڭداۋشىلارىنا ۇلگى ەتىپ وتىراتىن.
پارتيا ورگانىنداعى قىزمەتتە جيىپ-تەرگەن تاجىريبە كەيىن فرۋنزە اۋداندىق پارتيا كوميتەتىندە ءبىرىنشى حاتشى بولعان جىلدارى ءوزىنىڭ يگىلىگىن بەردى. جاقسىلىق سادىق ۇلى وبلىس ورتالىعىنداعى اۋپارتكوم باسشىلىعىن قولعا العان سوڭ بۇرىنعى بەلسەندى قارقىنىن ۇدەتە ءتۇستى. اپپارات قىزمەتكەرلەرىنەن ۇنەمى تىڭ ۇسىنىستار مەن جاڭا باعىتتاعى ءىس-قيمىلداردى تالاپ ەتتى. وسى ورايدا وبلىستىڭ وزگە اۋداندىق پارتيا كوميتەتتەرى پارتيالىق ءىس پەن كوپشىلىك-مادەني شارالاردى قاتار جۇرگىزۋدە فرۋنزە اۋپارتكومىنىڭ تاجىريبەسىنە سۇيەندى, ۇيرەندى, ىسكە اسىردى.
ۆ.بالاكيروۆ اقتوبەدە, كومسومول, پارتيا ورگاندارىنداعى قىزمەتتىڭ تالاي ساتىلارىنان ءوتىپ, ارتىنا جاقسى ءسوز, كەيىنگىلەرگە ۇلگى بولار ءىز قالدىرعان ادام. وبلىستىق پارتيا كوميتەتىندە ۇگىت-ناسيحات جانە پارتيالىق ۇيىمداستىرۋ بولىمدەرىنە باسشىلىق ەتتى. ماسكەۋدە سوڭعى جىلدارى زەينەتكەرلىك دەمالىسقا شىققانعا دەيىن رەسەي فەدەراتسياسى ۇكىمەتى اپپاراتى ءىس باسقارۋشىسىنىڭ ورىنباسارى بولعان ۆياچەسلاۆ ياكوۆلەۆيچپەن كەزدەسىپ, ەمەن-جارقىن اڭگىمەلەسىپ, بۇرىن قىزمەتتەس بولعان جىگىتتەردى سۇراستىرىپ, سولار تۋرالى ءسوز قوزعاي باستاعانبىز. ءسوز اۋانى جاكەڭە كوشكەندە ۆياچەسلاۆ ياكوۆلەۆيچ شەشىلىپ كەتتى:
– جاقسىلىق سادىق ۇلى جاس جىگىت كەزىنەن-اق ومىرگە كوزقاراسى بايسالدى, بويىنداعى قايراتى مەن جىگەرىن ورىندى جۇمساپ, ءسوزى مەن ءىسى تەڭ ءتۇسىپ جاتاتىن بەكزات قوي. ءوزىنىڭ تىكەلەي مىندەتىنە دە, اينالاسىندا بولىپ جاتقان قۇبىلىستارعا دا بەيتاراپ قارامايدى. ول قولعا العان شارۋا, ول باستاعان ءىس وڭتايىن تاۋىپ, ساتىمەن اياقتالادى. ويتكەنى, ونىڭ كوكىرەك كوزى – وياۋ, قيمىل-ارەكەتى – شيراق, جاساعان ىسىنە – مۇقيات. قاي كەزدە دە جوعارى زيالى جانە زياتكەرلىك ەرەكشەلىكتەرىمەن وزىنە تارتىپ تۇرادى. ونىڭ ءجۇرىس-تۇرىسى مەن كيىم كيىسىنىڭ ءوزى ادام قىزىعارلىق. قاشان كورسەڭ دە سەرگەك, جاراسىمدى كيىنىپ, ەڭسەسىن جوعارى ۇستاپ جۇرەدى. ارىپتەستەرىمىز, اسىرەسە, جاس قىزمەتكەرلەر جاقسىلىق سادىق ۇلىنا ۇقساۋعا تىرىساتىن.
ج.تۇڭعاتاروۆ سەكسەنىنشى جىلداردىڭ سوڭىنا قاراي «اقتوبەوبلاگروونەركاسىپقۇرىلىسى» بىرلەستىگىن باسقارىپ, اۋىل شارۋاشىلىعى قۇرىلىسىندا بۇرىن ءوزى ۇسىنعان جوبالاردى تولىعىراق جۇزەگە اسىرۋدىڭ ءساتى ءتۇستى.
اقتوبە وبلىسىنىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى ءىرى قۇرىلىس بىرلەستىگىن باسقارىپ وتىرعان جاقسىلىق تۇڭعاتاروۆتىڭ جىگەرلى ءىس-قيمىلى قازاقستان كومپارتياسى ورتالىق كوميتەتىنىڭ نازارىنان تىس قالمادى.1989 جىلى ورتالىق كوميتەت جاقسىلىق سادىق ۇلىن ۇيىمداستىرۋ ءبولىمىنىڭ باس ينسپەكتورى لاۋازىمدىق قىزمەتىنە الدى. پارتيالىق ۇيىمداستىرۋ ءبولىمى مەڭگەرۋشىسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ورالباي ابدىكارىموۆ تۇڭعاتاروۆتىڭ پاراساتتىلىعى مەن قاراپايىمدىلىعىن, ءبىر ماسەلەنى شەشۋدىڭ بىرنەشە نۇسقاسىن ازىرلەپ وتىراتىن ىسكەرلىگىن, ساۋاتتىلىعى مەن ادالدىعىن, ايتقان سوزىنە تۇرا بىلەتىن ادامدىعىن, سىپايى ادامگەرشىلىگىن تاني ءبىلدى. ەلىمىز ءوز الدىنا تاۋەلسىز مەملەكەت قۇرا باستاعان الماعايىپ كەزەڭدە جاقسىلىق تۇڭعاتاروۆ, امزەبەك جولشىبەكوۆ, نۇرلان راحىمجانوۆ, نۇرلان وماروۆ سياقتى قايراتكەر ازاماتتار قاجەت بولدى. مەملەكەتتى باسقارۋدىڭ ەرەكشە, تىڭ ۇلگىلەرى قۇرىلدى. سول ۋاقىت ەگەمەن ەلىمىزگە ەڭبەك ەتەتىن ەرلەردىڭ ەكشەلگەن, ءىرى تۇلعالاردىڭ ىرىكتەلگەن ءساتى ەدى. ورالباي ابدىكارىم ۇلى – قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى جانە مينيسترلەر كابينەتى اپپاراتى ۇيىمدىق-ينسپەكتورلىق جانە اۋماقتىق دامۋ بولىمدەرىنىڭ مەڭگەرۋشىسى. از مەرزىم مەن تار كەزەڭدە ازاماتتى تانىپ-بىلگەن و.ابدىكارىموۆ جاقسىلىق سادىق ۇلىن اپپاراتقا قىزمەتكە شاقىردى. وسىندا جانە كەيىننەن پارلامەنت سەناتىنىڭ اپپاراتىندا ج.تۇڭعاتاروۆ مەملەكەتتىك قىزمەتتەگى ءوزىنىڭ باي تاجىريبەسىن ءتيىمدى جۇمساپ, شەبەر پايدالانا ءبىلدى.
كەڭەس وداعى سياقتى ۇلكەن دەرجاۆا ىدىراعان سوڭ, بۇرىن ءبىر وتاۋدا بولعان رەسپۋبليكالار سان تاراۋ جولعا ءتۇستى. قازىر سولاردىڭ كەيبىرەۋى ءالى كۇنگە دەيىن ءوزىنىڭ سارا جولىن تابا الماي كەلەدى. ءبىزدىڭ ەلىمىز تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ باسشىلىعىمەن اۋمالى-توكپەلى كەزدەردە دۇرىس جولدى تاۋىپ, تاڭداي ءبىلدى. وڭىرلەردىڭ ىرگەسىن بۇزباي, الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق الەۋەتىن نىعايتۋعا كىرىستى.
سول ءبىر كۇردەلى 90-شى جىلداردىڭ ورتاسىندا ج.تۇڭعاتاروۆ پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنىڭ اتىراۋ وبلىسى بويىنشا مەملەكەتتىك ينسپەكتورى بولاتىن. وبلىس اكىمى راۆيل تاجىعارا ۇلى شىرداباەۆ رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدە ىسىمەن تانىلعان ج.تۇڭعاتاروۆتى وزىنە ءبىرىنشى ورىنباسار قىزمەتىنە شاقىردى. قازاقستان مۇنايىنىڭ استاناسى – اتىراۋدا شەشىمىن كۇتكەن ءىس شاش-ەتەكتەن بولاتىن. اسىرەسە, مۇنايدىڭ ۇستىندە وتىرعان ءوڭىردىڭ الەۋمەتتىك احۋالىنىڭ تومەندىگى كوزگە ۇرىپ تۇراتىن. قىسقا مەرزىم ىشىندە مۇناي وڭدەۋ زاۋىتى قايتا جاراقتاندىرىلىپ, ەلدى مەكەندەرگە گاز جۇرگىزۋ, حالىقتى اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ, اۆتوموبيل جولدارىن سالۋ, ءوندىرىس ورىندارىنىڭ قىزمەتىن جانداندىرۋ ىستەرى قولعا الىندى. وبلىس ورتالىعىندا جاڭا زامانعا ساي تۇرعىن ۇيلەر سالىنىپ, جاڭا داڭعىلدار پايدا بولدى. ءوڭىردىڭ ەكونوميكالىق الەۋەتى ارتا ءتۇستى. اسىرەسە, مۇناي جانە گاز ءوندىرۋ كولەمى ۇلعايىپ, ساپالىق دەڭگەيى ءوستى. وسىنداي شارۋالاردىڭ ۇيىمداستىرۋشىسى, قوزعاۋشىسى وبلىس اكىمى راۆيل تاجىعارا ۇلى بولسا, ولاردى تىكەلەي جۇزەگە اسىرىپ, ءىس باسىندا جاقسىلىق سادىق ۇلى ءجۇردى.
جاكەڭ سياقتى كەز كەلگەن ءىستى ەڭسەرىپ كەتەتىن قايراتتى, جىگەرلى, بىلگىر قايراتكەردىڭ ءىس تاجىريبەسى قاي سالادا دا, قاي كەزدە دە سۇرانىستان تۇسپەيدى. زەينەتكەرلىككە شىققاننان كەيىن دە ەلىمىزدىڭ ءىرى-ءىرى قۇرىلىس, مۇناي كومپانيالارى مەن بانك جۇيەسىندە باسشى قىزمەتتەر اتقارعان جاقسىلىق سادىق ۇلى سول سالالاردا وزىنە ءتان وزگەشە, ەر-ازاماتقا ساي ەرەكشە قولتاڭبا قالدىردى.
ازاماتتىڭ ايناسى – ورتاسى مەن وتباسى. جاكەڭنىڭ ورتاسى – جوعارىدا ءسوز ەتكەن قارا نارداي جىگىتتەر, مارقاسقا ازاماتتار. ولارمەن بايلانىسى ءالى كۇنگە بەكەم.
ال وتباسىندا جاقسىلىق سادىق ۇلى زايىبى سۆەتلانا كالەشقىزىمەن التى بالا تاربيەلەپ ءوسىردى. ەلميرا مەن مۇرات ەسەنالى, كاميلا, ىسكەندىر دەگەن بالالارىمەن اتىراۋدا, ءلايلا مەن تيمۋر اباي, داليلي, ءامىرلان دەگەن بالالارىمەن استانادا, مۇنايشى گۇلنارى وزدەرىمەن بىرگە, دامەلى مەن ءانۋار الينۇرىمەن قاراعاندىدا, دانا مەن احات رەسەيدىڭ ۆورونەجىندە تۇرىپ جاتىر. ەرتەدە سادىق-اكەنىڭ بالا جاقسىلىققا كوڭىلى قانداي بولسا, جاكەڭنىڭ دە كەنجەسى نۇر-ءاد-دينگە دەگەن ىقىلاسى ەرەكشە. اكە ىقىلاسىنا قاراي نۇر-ءاد-ءديننىڭ دە العاشقى قادامدارى باسقالاردان وزگەشە. رەسەيدىڭ بەلگىلى عالىم-پەداگوگتارى فيزيكا-ماتەماتيكا مەكتەبىنە استانادان ويى وزىق, ساناسى ۇشقىر وقۋشىلار ىزدەي كەلگەندە مىڭنىڭ اراسىنان تاڭداۋلارى نۇر-ءاد-دينگە تۇسكەن. قازىر نۇر-ءاد-دين جاقسىلىق ۇلى نوۆوسىبىردە مامانداندىرىلعان عىلىمي وقۋ ورتالىعىنىڭ 10-شى سىنىبىندا وقىپ ءجۇر.
مىنە, ءوز زامانىنىڭ تاۋ تەڭدەس تۇلعالارى وسىلايشا قالىپتاسادى.
ەلەۋسىن ساعىندىقوۆ,
پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى.