اتباسار قالاسىنداعى «اجدار ي ك» جشس-نا قاراستى ۆاگون جوندەۋ زاۋىتى – جاڭاشىلدىققا ىنتىق ۇجىمنىڭ ءبىرى. شارۋاسىن شيراتا ءتۇسۋدى كوزدەگەن زاۋىت جۇك ۆاگوندارىن جوندەۋدىڭ تولىق اينالىمىن جۇزەگە اسىرماق.
تاجىريبەسى تولىسقان, وزىندىك ءداستۇرى قالىپتاسقان ۇجىم باسشىلىعىنىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, ۋاقىت تالابىنا تولىق جاۋاپ بەرۋ ءۇشىن سالاعا سەرپىن بەرەتىن جاڭالىققا ۇنەمى نازار سالىپ وتىرۋ قاجەت. ونسىز نارىقتىڭ قاتال تالابىنا ساي كەلۋ قيىن. قازىر كاسىپورىن جۇك ۆاگوندارىنىڭ بارلىق ءتۇرىن ساپالى جوندەي الادى. وزدەرىندە ۆاگون جوندەۋگە قاجەتتى كەيبىر بولشەكتەردى دە شىعارادى. ونىڭ ۇستىنە اتباسار اۋدانىنىڭ تۇرعىندارىن سىعىمدالعان وتتەگى تولتىرىلعان باللوندارمەن دە قامتاماسىز ەتىپ كەلەدى.
– ەگەر ەلىمىزدە 2010 جىلى ۆاگون جوندەۋمەن اينالىساتىن 12 كاسىپورىن بولسا, بۇگىنگى كۇنى ولاردىڭ سانى 26-عا جەتتى. ارينە, ۆاگون پاركى دە ۋاقىت وتكەن سايىن ۇلعايىپ كەلەدى. توزىعى جەتكەن ۆاگوندار دا از ەمەس. سولاي بولا تۇرا, ءبىزدىڭ سالادا باسەكەلەستىك جوعارى, – دەيدى سەرىكتەستىك ديرەكتورى اجدار تايشىتاەۆ,
– ەڭ الدىمەن سانعا ەمەس ساپاعا نازار اۋدارۋ قاجەت ەكەنى ايدان انىق. باسەكەلەستىك ايدىنىندا باعامىز ارتىپ, ىرىسىمىز مولايسا, ول ەڭ الدىمەن, كاسىپورىندا جۇمىس ىستەيتىن, ءوز ىسىنە تياناقتى, ىسكەر ادامداردىڭ ارقاسى. مامان بولعانىمەن, جاڭا زاماننىڭ تالابىنا ساي جۇمىس بارىسىن سونى ارناعا سالىپ وتىرماسا تاعى بولمايدى. مىنە, سوندىقتان ينجەنەرلەر ۇنەمى ىزدەنىس ۇستىندە.
دەپودا ءاربىر اۋىسىم سايىن 7 جۇك ۆاگونىنا جوسپارلى جوندەۋ جۇرگىزسە, 4-5 ۆاگون كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزىلەدى. وسىنداي جاقسى جەتىستىككە جەتۋ – ارينە, قولىنان ءىس كەلەتىن ۇيىمشىل ۇجىمنىڭ تياناقتى ەڭبەگىنىڭ ارقاسى. قازىر مۇندا 220 ادام ەڭبەك ەتەدى. وسى جىلدىڭ ماۋسىم ايىندا ورتاشا ەڭبەكاقى كولەمى 390 مىڭ تەڭگەگە جەتىپتى. اتباسار ءتارىزدى شاعىن قالا ءۇشىن ءتاپ-ءتاۋىر كورسەتكىش.
ارىپتەستەرىنەن وق بويى وزىپ وتىرۋ ءۇشىن وندىرىستەگى جىلت ەتكەن جاڭالىقتى قالت جىبەرمەي, ىجداعاتتى ەڭبەك ەتكەن ءلازىم دەيدى كاسىپورىن ماماندارى. ال باسشىلار بولسا العا جىلجۋ ءۇشىن قوماقتى ينۆەستيتسيانىڭ قاجەت ەكەنىن العا تارتادى. بيىل زاۋىت ءوز قارجىسى ەسەبىنەن جاڭا وندىرىستىك جەلىنى پايدالانۋعا بەرمەك. ءتورتىنشى توقساندا ۆاگون دوڭگەلەكتەرىن جوندەيتىن جاڭا جەلى ىسكە قوسىلادى. بۇل جاي جالعىز جۇك ۆاگوندارىنا عانا ەمەس, جولاۋشىلار تاسىمالدايتىن ۆاگوندار ءۇشىن دە قاجەتتى. جاڭا قۇرىلعان ۆاگون دوڭگەلەكتەرىن جوندەيتىن شەبەرحانا ىسكە قوسىلماق. ويعا العان شارۋا وڭىنان وڭعارىلعان كەزدە كاسىپورىن جۇك ۆاگوندارىنىڭ دوڭگەلەكتەرىنىڭ جوندەۋ جۇمىستارىن تولىق جۇزەگە اسىرادى. جاڭادان 10 جۇمىس ورنى اشىلادى. الدىن الا ەسەپ بويىنشا جۇمىس ونىمدىلىگى 15-17 پايىزعا ارتپاق. كاسىپورىن قازىر شەتەلدەردەن جەتكىزىلەتىن جاڭا ستانوكتاردى كۇتىپ وتىر. جاعىمدى جاڭالىقتى جۇزەگە اسىرۋعا كاسىپورىن بيۋدجەتىنەن 200 ميلليون تەڭگە قاراجات بولىنگەن.
– ساپا تۋرالى دا بىرقىدىرۋ ۋاقىت ايتا كەتۋگە بولادى. العاشقى باقىلاۋ تۋرا جۇمىس ورنىندا جۇرگىزىلەدى. ءاربىر قۇرىلعى مۇقيات تەكسەرىلەدى, – دەيدى سەرىكتەستىك ديرەكتورى. – ءبىزدىڭ جۇمىس ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىكتى تالاپ ەتەدى. اۋەلى سلەسارلاردىڭ وزدەرى قاداعالاسا, كەيىن ولاردىڭ بار جۇمىسىن بريگادير ساراپتايدى. سودان كەيىن عانا تەحنيكالىق باقىلاۋ ءبولىمىنىڭ باقىلاۋشىلارى سۇزگىدەن وتكىزەدى.
جىل سايىن ۇجىمدىق كەلىسىمشارت جاسالىپ, وندا جۇمىسشىلاردىڭ بارلىق الەۋمەتتىك جاعدايى قاراستىرىلادى. تياناقتى ءىستىڭ ناتيجەسى بولار, بيزنەستىڭ الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىگى بويىنشا وتكىزىلگەن «پارىز-2023» بايقاۋىندا كاسىپورىن «ۇزدىك ۇجىمدىق كەلىسىم» اتالىمى بويىنشا قولا جۇلدەگەر اتاندى.
ىلكىمدى جۇمىس ءوز ارناسىن تاۋىپ, بار ۇجىم جوعارى جاۋاپكەرشىلىكپەن اتقارىلاتىن ىسكە اتسالىسقانىمەن, شەشىمىن تابۋدى تالاپ ەتەتىن ماڭىزدى ماسەلە دە بار ەكەن. ول – بىلىكتى مامانداردىڭ جەتىسپەۋشىلىگى. ءبىر قولدىڭ سالاسىنداي قالىپتاسقان ۇجىم مۇشەلەرىنىڭ جاستارى ۇلعايىپ كەلەدى. كۇنى ەرتەڭ ولاردىڭ وكشەسىن باسىپ, ءىزىن قۋاتىن, ىلكىمدى ەڭبەك ءداستۇرىن ىجداعاتتىلىقپەن ساباقتايتىن جالىندى جاس تولقىن كەرەك-اق. بۇل ماسەلەنى بۇگىننەن باستاپ ويلاستىرماي تاعى بولمايدى. قازىر كاسىپورىن گازوەلەكتر دانەكەرلەۋشىلەرگە مۇقتاج. تىعىرىقتان شىعار جول ىزدەگەن كاسىپورىن باسشىلارى اتباسار قالاسىنداعى اگروتەحنيكالىق كوللەدجبەن ارىپتەستىك بايلانىستى جولعا قويدى. كوللەدجدە ءبىلىم الىپ جاتقان توكار, گازوەلەكتر دانەكەرلەۋشىلەر كاسىپورىندا تاجىريبەدەن وتكىزىلەدى. وقۋ ورنىن اياقتاعان تۇلەكتەر تابىسى جوعارى, الەۋمەتتىك جاعىنان ءتاپ-ءتاۋىر قامتاماسىز ەتىلگەن كاسىپورىنعا كەلىپ جۇمىسقا ورنالاسادى.
– جاعداي تۋعىزساق تا, كادرلاردىڭ ءجيى اۋىسۋىن توقتاتا الماي وتىرمىز, – دەيدى اجدار تايشىتاي ۇلى. – ءبىزدىڭ ءوڭىر اۋىل شارۋاشىلىعى دامىعان ولكە عوي. كوكتەمگى جانە كۇزگى دالا جۇمىستارى كەزىندە تاباتىن تابىستارى جوعارى. سوندىقتان جۇمىسشىلار ماۋسىمدىق جۇمىس كەزىندە وسى سالادا جۇمىس ىستەپ, تولىمدى تابىس تاپقاندى ءجون كورەدى. ارينە, ول ءۇشىن كىنالاۋعا دا بولماس. قازىر اتباساردا جول سالىنىپ جاتىر. قۇرىلىس الاڭدارىنداعى جۇمىس قايناپ تۇر. بىلىكتى ماماننىڭ ءباسى جوعارى بولاتىنى دا سوندىقتان. ال قىس تۇسە الگى ماماندار وزىمىزگە قايتىپ ورالادى.
كاسىپورىن باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, ۆاگون جوندەۋگە قاجەتتى قوسالقى بولشەكتەردىڭ قۇنى دا قىمباتتاعان. نەگىزىنەن, شەتەلدەردەن جەتكىزىلەدى. سول سەبەپتى وزىندىك قۇن دا كوتەرىلىپ كەتەدى. ۆاليۋتا باعامى دا اسەرىن تيگىزەدى.
– جىل باسىنان بەرى ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ءار كيلوۆاتى ءۇشىن 24 تەڭگەدەن تولەدىك. كەيىنگى ءۇش ايدا 44 تەڭگەگە كوتەرىلدى. ەڭ وكىنىشتىسى, باعانىڭ وسەتىنى تۋرالى حابارلاما جاسالعان جوق. بۇل جاي جالعىز بىزگە عانا ەمەس, وڭىردەگى شاعىن جانە ورتا بيزنەسپەن قاتار ۇلكەن كاسىپورىندارعا دا كەرى اسەرىن تيگىزىپ جاتىر. ەشبىر ەسكەرتۋسىز ەلەكتر قۋاتىنان اجىراتقان كەزدە اپاتتى جاعداي تۋىندايدى. تاياۋدا عانا وسىنداي وقيعا ورىن الىپ, تىم قىمبات ستانوكتارىمىز ىستەن شىقتى, – دەيدى.
اقمولا وبلىسى,اتباسار قالاسى