شاراينا
اقش پرەزيدەنتى باراك وباما ەل ەكونوميكاسىنىڭ رەتسەسسيادان كەيىن تابىستى قالپىنا كەلىپ, سوڭعى كەزدەرى تۇراقتى وسىمگە قول جەتكىزىلگەنىن مالىمدەدى. بۇل مالىمدەمەسىن پرەزيدەنت كونگرەستە جاسادى.
وبامانىڭ سوزىنە قاراعاندا, جاڭا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ 1999 جىلدان بەرى العاش رەت جوعارى قارقىندا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر ەكەن. ال جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى قارجى داعدارىسىنا دەيىنگى كەزدەن تومەندەپتى. ەندى اقش پرەزيدەنتى ەكى اپتا ىشىندە كونگرەسكە ەكونوميكانى ءارى قاراي نىعايتۋ مەن الەۋمەتتىك سالانى رەفورمالاۋعا باعىتتالعان بيۋدجەت ۇسىنىمدامالارىنىڭ پاكەتىن جىبەرۋگە ۋادە بەرىپ وتىر. قىسقاسى, وباما سوڭعى كەزدەرى اقش ەكونوميكاسى قول جەتكىزگەن بىرقاتار تابىستاردى اتاپ كورسەتكەن.
ب ۇلىكشىلەر پرەزيدەنت سارايىن باسىپ الدى
يەمەننىڭ استاناسى – سانا قالاسىندا مۇزداي قارۋلانعان شيتتىك سودىر-حۋتيلەر پرەزيدەنت سارايىن باسىپ الدى. بۇل تۋرالى «رەيتەر» اگەنتتىگى اقپارات تاراتتى. ال بۇعان دەيىن حابارلانعانىنداي, مەملەكەت باسشىسى ابدا ءال-راحمان مانسۇر ءال-حادي سارايىنىڭ جانىندا اسكەري بولىمشەلەر مەن شيت ب ۇلىكشىلەرى اراسىندا قاقتىعىس بولعان ەدى.
پرەزيدەنتتىڭ ءوزى قايدا جۇرگەنى بەلگىسىز. وقيعا كۋاگەرلەرىنىڭ سوزدەرىنە قاراعاندا, جاۋلاسۋشى تاراپتار ءىرى كاليبرلى پۋلەمەتتەر مەن مينومەتتەر قولدانعان. بۇعان دەيىن ب ۇلىكشىلەر ۇكىمەت اسكەرلەرى مەن شيت ب ۇلىكشىلەرى اراسىندا قول جەتكىزىلگەن بىتىمگەرشىلىككە قاراماستان, پرەمەر-مينيستر حالەد ماحفۋز باحاحتىڭ كورتەجىن اتقىلاعان بولاتىن. مۇنىڭ الدىندا, بۇعان دەيىن دە حابارلاعانىمىزداي, حۋتيلەر يەمەن پرەزيدەنتى اكىمشىلىگىنىڭ باسشىسى احمەد اۆاد بەن مۇباراكتى ۇرلاپ كەتكەن ەدى.
مۇناي ءوندىرۋ ەكى ەسەدەن استامعا ازايادى
2030 جىلعا قاراي مۇناي ءوندىرۋ ەكى ەسەگە دەيىن قىسقارىپ, تاۋلىگىنە 50 ميلليون باررەلگە دەيىن عانا جەتەتىن بولادى. بۇل تۋرالى داۆوس فورۋمىندا سويلەگەن سوزىندە فرانتسۋزدىڭ «توتال» مۇناي-گاز كومپانياسىنىڭ باسشىسى پاتريك پۋياننە مالىمدەدى.
ونىڭ سوزىنە قاراعاندا, مۇناي ءوندىرۋ كولەمىن بۇرىنعى دەڭگەيدە ۇستاپ تۇرۋ ءۇشىن وراسان زور ينۆەستيتسيالار قاجەت بولاتىن كورىنەدى. سونداي-اق, ول دۇنيەجۇزىنە بارعان سايىن قۋات كوزى كوپ قاجەت ەتىلەتىنىن, مۇندا كومىرسۋتەگىنىڭ ۇلەسى تاياۋداعى جيىرما جىل ىشىندە شامامەن 70 پايىز دەڭگەيىندە ساقتالىپ قالاتىنىن اتاپ كورسەتتى. سونىمەن قاتار, پۋياننەنىڭ بولجامىنشا, ورتا مەرزىمدىك پەرسپەكتيۆادا مۇناي باعاسى بۇرىنعى دەڭگەيىنە قايتىپ كەلەدى. بۇل بولجامىن ول مۇناي-گاز يندۋسترياسى دامۋىنىڭ تسيكلدىلىگىمەن ءتۇسىندىردى.
اراب ەلدەرىمەن اليانس قۇرعان ءتيىمدى
ەۋروپالىق وداقتىڭ سىرتقى ىستەر جانە قاۋىپسىزدىك ساياساتى جونىندەگى جوعارعى وكىلى فەدەريكا موگەريني اراب ەلدەرىمەن بىرىگىپ, انتيتەررورلىق اليانس قۇرۋعا شاقىردى. بۇل تۋرالى «اسسوشەيتەد پرەسس» اگەنتتىگى حابارلادى.
ەۋروپالىق وداق كەڭەسىنىڭ حالىقارالىق قاتىناستارعا ارنالعان ءماجىلىسى بارىسىندا ەو-عا مۇشە كەيبىر ەلدەر سىرتقى ساياسات ۆەدومستۆولارىنىڭ باسشىلارى مۇسىلمانداردى تەرروريزمگە قاتىستى ايىپتاۋدىڭ ورنىنا, ولارمەن ىنتىماقتاسۋ قاجەت دەگەن پىكىر بىلدىرگەن بولاتىن. ماسەلەن, ۇلىبريتانيا سىرتقى ىستەر ءمينيسترى فيليپ حامموندتىڭ سوزىنە قاراعاندا, ەۋروپالىق وداقتى قورعاۋ ءۇشىن اراب ەلدەرىمەن قازىرگىدەن دە تىعىز ءوزارا ءىس-قيمىل قاجەت.
ۇشاق اپاتىنىڭ سەبەپتەرىن ايتپايدى
يندونەزيا باسشىلىعى وتكەن جىلدىڭ 28 جەلتوقسانىندا تەڭىزگە قۇلاعان AirAsia جولاۋشىلار ۇشاعى اپاتىنىڭ سەبەپتەرى تۋرالى الدىن الا باياندامانى جالپىعا جاريا ەتپەۋ تۋرالى شەشىم قابىلداپ وتىر. بۇل تۋرالى «رەيتەر» اگەنتتىگى حابارلادى.
مۇنداي شەشىم قابىلداۋعا نەنىڭ سەبەپ بولعانى بەلگىسىز. جاۋاپتى ادامدار الداعى اپتانىڭ باسىندا تەكسەرۋ قۇجاتتارىن حالىقارالىق ازاماتتىق اۆياتسيا ۇيىمىنا ۇسىنادى دەپ كۇتىلۋدە. ەرەجەگە سايكەس, تەكسەرۋدىڭ الدىن الا ناتيجەلەرى ۆەدومستۆوعا اپات بولعان ساتتەن كەيىنگى وتىز كۇن ىشىندە بەرىلۋى ءتيىس. جالپى, سوڭعى كەزدەرى مالايزيا تاسىمالداۋشىلارى بىرقاتار كۇتپەگەن وقيعالارعا تاپ كەلىپ وتىر. بۇل ءبىر جىل كولەمىندە ۇشاقتار اپاتقا ۇشىراپ, بارلىق جولاۋشىلار مەن ەكيپاج مۇشەلەرى تۇگەلدەي قازا تاپقان وسىنداي ءۇشىنشى وقيعا بولاتىن.
قارۋلى جاساق تالابى – 200 ميلليون دوللار
«يسلام مەملەكەتى» قارۋلى جاساعى جاپونيالىق كەپىلدىككە الىنعاندار ءۇشىن 200 ميلليون دوللار كولەمىندە اقى تالاپ ەتتى. اقشا ولاردىڭ قولىنا 72 ساعات ءىشىندە ءتيۋى ءتيىس ەكەن. بۇل جونىندە «اسسوشەيتەد پرەسس» اگەنتتىگى ينتەرنەتكە ورنالاستىرعان بەينەۇندەۋدە ايتىلادى.
بەينەۇندەۋدە ءبىر تەررورشى مەن ەكى كەپىلدىككە الىنعان ازامات كورسەتىلگەن. بولجام بويىنشا, ولار جاپونيالىق كەندزي گوتو دزەگو مەن حارۋنا يۋكاۆا دەلىنىپ وتىر. جاپوندىقتارعا قايىرىلعان ب ۇلىكشى بىلاي دەيدى: «سەندەر ءبىزدىڭ ايەلدەرىمىز بەن بالالارىمىزدى ءولتىرىپ, مۇسىلمانداردىڭ (...) ۇيلەرىن قيراتۋ ءۇشىن ەش ويلانباستان 100 ميلليون دوللار بەردىڭدەر. مىنا ەكەۋىن قۇتقارۋ ءۇشىن ەندى 200 ميلليون دوللار تولەڭدەر, ايتپەسە ەكەۋى دە پىشاققا ىلىگەدى». جاپون جاعى بەينەۇندەۋگە قاتىستى ازىرشە ەشقانداي تۇسىنىكتەمە بەرگەن جوق. سوڭعى كۇندەرى «يم» ب ۇلىكشىلەرى كەپىلدىككە الىنعانداردىڭ ىشىنەن 5 ادامدى ولتىرگەن ەدى.
قىسقا قايىرىپ ايتقاندا:
*اقش پرەزيدەنتى باراك وباما مەن فرانتسيا پرەزيدەنتى فرانسۋا وللاند تەلەفون ارقىلى سويلەسۋ كەزىندە رەسەيگە قارسى سانكتسيالاردى ۇستاي تۇرۋ قاجەتتىگى تۋراسىندا پىكىر ءبىلدىردى. سونداي-اق, تاراپتار ۋكراينا ۇكىمەتىن قارجىلاي قولداۋدىڭ ماڭىزدىلىعىمەن كەلىسكەن.
*رەسەي مەن يران س-300 زەنيتتى-زىمىراندىق كەشەنىن ساتۋ-ساتىپ الۋدا پايدا بولعان پىكىر قايشىلىقتارىن جويۋ ءۇشىن كەلىسسوزدەردى جالعاستىرۋعا كەلىستى. الداعى كەلىسسوزدەردىڭ ەگجەي-تەگجەيى ازىرگە بەلگىسىز. ال يرانعا س-300 كەشەنىن ساتۋ تۋرالى كەلىسىمشارتقا 2007 جىلى قول قويىلعان ەدى. كەلىسىم قۇنى – 800 ملن. دوللار.
*ساۋد ارابياسىندا جاسى 30-دان اسقان كۇيەۋگە تيمەگەن ايەلدەر سانى 1,5 ميلليوننان اسىپ كەتكەن. بۇل – كورولدىكتەگى بارلىق ايەلدەردىڭ ۇشتەن ءبىرى دەگەن ءسوز. جەرگىلىكتى تۇرعىندار ۇكىمەتتى وسى پروبلەمانى شەشۋ ءۇشىن شارا قولدانۋعا شاقىردى. شارا ناقتى نەنى مەڭزەيتىنى بىزگە بەلگىسىز.
*انتاركتيدادا بايلانىس ءۇزىلىپ قالعان رەسەي مەملەكەتتىك دۋماسىنىڭ دەپۋتاتتارى ولەگ ساۆچەنكو مەن الەكساندر سيدياكين قۇرلىقتىڭ ەڭ جوعارى نۇكتەسىنە رەسەي تۋىن تىككەن. دەپۋتاتتار بايلانىس ورناعان سوڭ وسىلايشا ۆينسون شىڭىنا شىعۋداعى وزدەرىنىڭ باستى ماقساتتارىن ورىنداعانىن جەتكىزگەن. شىڭنىڭ بيىكتىگى 4897 مەتردى قۇرايدى.
ينتەرنەت ماتەريالدارى نەگىزىندە ازىرلەندى.