ساعيدىڭ جىرلارىنداعى سىرشىل ليريكانى قازىر ەمگە تاپپاۋىڭىز مۇمكىن. سانانى تەحنيكا بيلەپ بارادى عوي ويتكەنى. ءاۋ باستا تەمىردەن سەسكەنگەن ادامزات بالاسى. مىستان كەمپىر, جەز تىرناقتار سياقتى مىس, تەمىردەن قۇيىلعان جاراتىلىستار تۇبىنە جەتەرىن سەزگەنىن اڭعارۋ قيىن ەمەس. تۇرمىس تەحنيكاعا تاۋەلدەنگەن سايىن سانانىڭ دا سولاي قاراي اۋارىن ايتىپ جاتپايىق. ال وڭاشا وتىرىپ ساعي جيەنباەۆتى وقىساڭ, ءىشىڭ جىلىپ قالادى.
كۇن قانشا ىسىپ, مەزگىل جاز بولسا دا, بارىمىزگە جەتپەي جۇرگەن ءبىر جىلىلىق بار عوي. «قاجەت جەرىندە قاتىگەزدىك پەن قاتالدىق كەرەك دەسەك تە, ادامنىڭ زاڭعار ۇلىلىعىن سەن ساعىنىشىمەن ەسەپتە» دەمەي مە تولەگەن ايبەرگەنوۆ؟ سول ءسىز بەن ءبىز جوعالتىپ العان نەمەسە بۇگىنگىدەي پويىزدىڭ الدىنا ءتۇسىپ الىپ جۇگىرگەن اسىعىستىق پەن قاربالاستا ايقىش-ۇيقىش سانا تۇكپىرىنىڭ ءبىر جەرىندە ۇمىت قالدىرعان ىڭكار سەزىمدەر ساعي جيەنباەۆتان تابىلادى. ء«اي, ءوزى ءومىر وسىنداي ەمەس پە, وسىلاي نەگە سۇرمەسكە؟» دەپ ويلانىپ قالاسىڭ. ال جۇمەكەن... جۇمەكەن باسقا! اجەلەردىڭ, انالاردىڭ الاقانى مەن جۇزىنەن تاراعان شۋاق پەن مەيىرىمدى ول دا جازادى, سونى جازا تۇرا تەرەڭدەپ كەتكەن اجىمدەردىڭ استىنداعى ازاپ پەن قاسىرەتتى قوسا سۋرەتتەيدى. ءومىردىڭ, ۋاقىتتىڭ كەشىرمەيتىنىن ايتادى, سويتسە دە ادامزاتتىڭ دا جەڭىلمەيتىن رۋحىن تۋ ەتكەن جۇمەكەن ناجىمەدەنوۆتەي اقىن جوققا ءتان.
«تەڭىز, مىنە» دەپ ۇلى سۋدى ەكى-اق اۋىز سوزبەن تانىستىرادى ول.«تەڭىز, مىنە. تەڭىز مەنىڭ نە تەڭىم,تەڭىم مەنىڭ تابىنۋمەن وتەمىن!تولقىن تۋلاپ جاعانى استى, جاردى استى,ءمولت-ءمولت ەتىپ كوبىك-كوزدەر ارباستى.نەتكەن عاجاپ, نەتكەن عاجاپبۇل تەڭىز!بۇل تەڭىز بەن اسپان ەگىز, بۇلت ەگىز.جاتىر شەكسىز قاسىرەتسىز شالقىپ ول ۇلىلىقتىڭ, سۇلۋلىقتىڭ داڭقىمەن.باس يەم مەن سول داڭققا امالسىز.امالسىزبىن, ول كۇشتى دە مەن ءالسىز» دەيدى.
شىندىعىندا, ادام تابيعات (تەڭىز) ستيحياسىنىڭ الدىندا قاۋقارسىز. بالكىم, ءومىر سۇرۋىنە كەرەكتىنىڭ ءبارىن تابيعاتتان الاتىن بولعاندىقتان شىعار. ونىڭ دۇلەي كۇشىنە توتەپ بەرە العانىن كورمەك تۇگىلى ەستىمەدىك. جارايدى, مۇنى ايتپاعاندا, پەندە بالاسىنىڭ ەڭ ءالسىز تۇسى ءوز تابيعاتىنىڭ الدى ەمەس پە؟ ۇياتىنىڭ, ارىنىڭ الدىندا دارمەنسىزدىك تانىتىپ, قۇدايلىق بولمىسىن تارك ەتىپ, دۇنيەگە جۇتىلعان پەندە از با؟ ازىن-اۋلاق ارزىمايتىن نارسەگە بولا وبال-ساۋاپتان اتتاعان ەكەن, بۇل دا كىسى بالاسىنىڭ كۇشتىلىگى ەمەس, السىزدىگى. ومىردەگى ادىلەتسىزدىك پەن تەڭسىزدىكتىڭ ءبارى سونىڭ سالدارىنان ورىن الىپ جاتپاي ما؟ تاعدىرىنىڭ الدىنداعى دارمەنسىزدىك ونسىز دا بەلگىلى. ەندى كەلىپ تەڭىزدىڭ داڭقىنا باس ۇرۋ...
تۋرا وسى تەڭىز تۋرالى ولەڭدەر ساعيدا دا از ەمەس. جۇمەكەندە دە مولىنان ۇشىراسسا كەرەك. بىراق ساعيدىڭ تەڭىزى قانداي تەڭىز:
«ۇياڭ ەدىم, مەن دە قازىر باتىلمىن,تەڭىزبەنەن بىرگە تۇرىپ جاتىرمىن. تەڭىزدە دە جۇرەگى بار ادامنىڭ,تەڭىزدە دە مىنەزى بار اقىننىڭ.سۇيەدى ول دا اقىن قۇساپ, ەر قۇساپ,كوڭىلى تۇسسە اعىل-تەگىل كەڭ قۇشاق.ول دا مەندەي الاقىزبا البىرتتاۋ,ول دا مەندەي... سۇلۋلارعا سەنگىش-اق» دەپتى ءبىر ولەڭىندە. مۇندا ەشقانداي تابىنۋ دا, جەڭىلۋ دە, امالسىزدىق تا جوق, كەرىسىنشە تەڭىز بەن ادام ءومىرىن ۇقساتۋ تۇر. سول ارقىلى جاقىنداستىرۋ, ەكى جاراتىلىستىڭ تابيعاتىن ءبىتىستىرۋ بايقالادى. ءسويتىپ اكەلەدى دە بۇيدەيدى:
«ەرسى كورمە ونىڭ ەركە قىلىعىن,جۇرەگىنە ءۇڭىلىپ كور, سۇلۋىم.كوك تەڭىزدىڭ قۇشاعىنا ءبىر كىرسەڭ,قيىن بولار قايتا اينالىپ شىعۋىڭ...» دەپ قويىپ قالادى. سەبەبى مەڭىرەۋ تەڭىز جۇتا سالادى. ادامعا جۇتپاس بۇرىن ويلاناتىن سانا بەرگەن. بۇل تۋرالى جۇمەكەننەن اسىرىپ ايتا المايمىز:
«تەڭىز, تەڭىز, داڭق-اتاقتىڭ ق ۇلى كوپ,شىنىندا دا سەن نە تىندىردىڭ ۇلى بوپ؟!تولقىن, تۋلاپ جارعا قارعىپ, ال, شىق, ال,جارالعانىڭدى ۇمىتپا تەك تامشىدان.تەبىرەن, تەڭىز, تەبىرەنگەنىڭ دالباسا,باسىڭ سۇيەپ قۇلايتىنقارا جەرىڭ بولماسا».
ەكى اقىن ەكى ءتۇرلى سۋرەتتەپ جەتكىزسە دە, بەينەلەۋى ءارتۇرلى بولسا دا, ءتۇسىندىرۋى ءبىر. كوك تەڭىزگە اينالۋدىڭ قاجەتى شامالى. ادام بولىپ قالعاننان ابزالى جوق. تەڭىزدى دە باعىندىرارلىق اقىل-وي مەن كۇش-قۋات بەرگەن بىزگە, سوسىن سونىڭ داڭقىمەن ءومىر ءسۇرۋدىڭ ءدامىن ءبىر تاتقان سوڭ, ساعي ايتپاقشى, «قايتا اينالىپ شىعۋىڭ قيىن بولادى». دەمەك بارا-بارا تەڭىزگە دە, تاۋعا دا, تەمىرگە دە اينالۋى كادىك جاراتىلىس سانا-سەزىمىمەن عانا ادام. قالعانىنان قايران جوق.