ەلوردا ەكونوميكاسىنىڭ درايۆەرى – ساۋدا, ترانسپورت, بايلانىس جانە قۇرىلىس سالالارى. ساۋدا سەكتورىنىڭ جالپى ونىمىنە قوسقان ۇلەسى بويىنشا استانا وبلىستار مەن قالالار اراسىندا الماتى قالاسىنان كەيىن ەكىنشى ورىندا تۇر.
باس قالادا نەگىزىنەن قۇرىلىس ماتەريالدارى, تاماق ءونىمى مەن سۋسىن, ماشينا جاساۋ جاقسى دامىپ كەلەدى. رەسپۋبليكا بويىنشا مەتالدان جاسالعان قۇرىلىس ماتەريالدارىن, قولدانۋعا دايىن بەتون جانە بەتوننان جاسالعان ونىمدەردى شىعارۋدان كوشباسشى بولىپ ءجۇر. وعان قوسا قۇرىلىس مەتالل كونسترۋكتسيالارىن, رادياتورلار مەن ورتالىق جىلىتۋ قازاندىقتارى جانە قوندىرعىلاردى وندىرۋدەگى ۇلەسى دە باسقالاردان باسىم.
№1 يندۋستريالدى پارك تەرريتورياسىندا ەل ەكونوميكاسىنا وراسان زور ۇلەس قوسىپ كەلە جاتقان ەلەۋلى ءىرى جانە ورتا كاسىپورىندار جۇمىس ىستەپ تۇر. ولاردىڭ قاتارىندا «لوكوموتيۆ قۇراستىرۋ زاۋىتى» اق, «ەلەكتروۆوز قۇراستىرۋ زاۋىتى» جشس, «تاۋ-كەن التىن» جشس مۇناي وڭدەۋ زاۋىتى, «قازاقستان قۇبىر زاۋىتى» جشس, «الكون+» جشس, «JFoodKazakhstan» جشس, «JfoodProduction» جشس, «ModeX Astana» جشس, «GLB» جشس, توقىما ءوندىرىسى جشس, «Paramount Engineering» جشس, «ەۆروكوپتەر كازاحستان ينجينيرينگ» جشس سياقتى كاسىپورىندار بار.
جالپى العاندا, 110 جوبا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. ونىڭ 57-ءسى پايدالانۋعا بەرىلگەن. ناتيجەسىندە, 5 543 تۇراقتى جۇمىس ورنى اشىلىپتى. پاركتەگى كاسىپورىنداردىڭ ءونىم كولەمى مەگاپوليستەگى وڭدەۋ ونەركاسىبىنىڭ جالپى كولەمىنىڭ شامامەن 70%-ىن قۇرايدى ەكەن. بىلتىر وڭدەۋ ءونىمىنىڭ كولەمى 7,434 ملرد تەڭگەگە جەتىپ جىعىلعان. الداعى ءۇش جىلدا قالعان 53 جوبا ىسكە اسىرىلادى. جوسپار بويىنشا الداعى ۋاقىتتا پارك اۋماعىندا ىسكە قوسىلاتىن كاسىپورىنداردا جالپى 2 574 تۇراقتى جۇمىس ورنى قۇرىلماق.
وتكەن جىلى «استانا – جاڭا قالا» ارنايى ەكونوميكالىق ايماعىنداعى (اەا) وندىرىلگەن ءونىم كولەمى – 5,2 ملرد تەڭگە, ەكسپورت كولەمى – 106 ملرد تەڭگە, ولاردان تۇسكەن سالىق ءتۇسىمى 186 ملرد تەڭگە بولعان. شىعارىلاتىن ونىمدەردىڭ كوبى كولىك جاساۋ سالاسىنا قاتىستى دۇنيەلەر: ەلەكترتاسىعىش, لوكوموتيۆ, قوزعالتقىش, بروندى تەحنيكا, كوممۋنالدى تەحنيكا, ليفت پەن ۆاگوندار. مەتاللۋرگيا سالاسىندا التىن وندىرىلەدى. سونىمەن بىرگە قۇرىلىس سالاسىنا قاجەتتى تاۋارلار جاسالادى.
جالپى, «استانا – جاڭا قالا» اەا قۇرىلعالى بەرى بىرقاتار ناتيجەگە قول جەتكىزىلدى. ءوندىرىس كولەمى – 7 434 ملرد تەڭگە, ونىڭ ىشىندە 2023 جىلعى ۇلەس 1 150,85 ملرد تەڭگە بولعان. ال ەكسپورت كولەمى 140,15 ملرد تەڭگەگە جەتكەن. ونىڭ 40,38 ملرد تەڭگەسى وتكەن جىلدىڭ ۇلەسىندە. سالىق شەگەرىمدەرىنىڭ كولەمى – 230,29 ملرد تەڭگە. بۇل سومانىڭ 56,99 ملرد تەڭگەسى وتكەن جىلعا تيەسىلى.
كەلەشەكتە استانادا قۇرىلاتىن كاسىپورىنداردىڭ ءبىرى – «Tiryaki Agro» (تۇركيا) جوباسى نەگىزىندە سالىناتىن بيدايدى تەرەڭ وڭدەيتىن كەشەندى زاۋىت. كاسىپورىننىڭ وزىندىك قۇنى – 99 ملرد تەڭگە. زاۋىت ءبىر جىلدا 240 مىڭ توننا بيدايدى وڭدەپ شىعارۋ قۋاتىنا يە. بۇگىندە ءوندىرىس كەشەنى ورنالاساتىن 20 گەكتار جەر تەلىمى انىقتالدى.
سونىمەن قاتار «قازاقستاندا استىق جانە بۇرشاق داقىلدارىن تەرەڭ وڭدەۋ بويىنشا ينتەگراتسيالانعان اگروونەركاسىپ كەشەنىن سالۋ» ينۆەستيتسيالىق جوباسىن ىسكە اسىرۋدىڭ جول كارتاسى ازىرلەنىپ, بەكىتىلدى. بۇل جول كارتاسىنىڭ نەگىزىندە ەلوردادا اگرارلىق سالا بويىنشا بىرنەشە يگى جۇمىس قولعا الىنباق.
ال «Cynosure» جشس كومپانياسىنىڭ جوباسىمەن ءبىرىنشى كەزەڭدە 200 توسەكتىك ەمدەۋ-ساۋىقتىرۋ جانە ەمدىك دەنەشىنىقتىرۋ كەشەنىن سالۋ ءىسى جۇزەگە اسىرىلادى. كومپانيا سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىمەن 2020 جىلى استانا قالاسىندا 2,3 گەكتار اۋماققا قۇنى 5 ملرد تەڭگە بولاتىن كەشەن سالۋعا كەلىسىم جاساعان ەدى. ول جەر تەلىمى مەگاپوليستىڭ نۇرا اۋدانىنداعى سىعاناق كوشەسى مەن تۇران داڭعىلى قيىلىسىندا ورنالاسقان. وكىنىشكە قاراي, كىشى تالدىكولگە قاتىستى سوت ۇدەرىستەرىنە بايلانىستى جوبا بويىنشا جۇمىس جۇرگىزۋ 2023 جىلعا دەيىن توقتاتىلعان ەدى. ويتكەنى اكىمشىلىك ىستەر جونىندەگى سوت القاسىنىڭ قاۋلىسىمەن كىشى تالدىكول توبىنداعى جەر تەلىمدەرىندە قۇرىلىس جۇمىستارىنىڭ كەز كەلگەن ءتۇرىن, ونىڭ ىشىندە جاساندى تولتىرۋدى جۇرگىزۋگە تىيىم سالىنعان. الايدا بۇل تىيىم جوعارعى سوتتىڭ 2023 جىلعى شەشىمىمەن قايتا الىنىپ تاستالدى.
ءتۇرلى كۇرەسىننەن وتكەن كومپانيا اتالعان جوبانى ىسكە اسىرۋدى قايتا قولعا الدى. قازىر جوبا تەحنيكالىق شارتتاردى الۋ جانە الدىن الا جوبانى ازىرلەۋ ساتىسىندا تۇر. ونىڭ ەكىنشى كەزەڭىندە قۇنى 360 ملن دوللاردان اساتىن مەديتسينالىق ورتالىق قۇرۋدى كوزدەيدى. جوبانى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن ينۆەستور تاعى 5-تەن 12 گەكتارعا دەيىنگى جەر تەلىمىن سۇرادى. ءوز كەزەگىندە استانا اكىمدىگى جالپى كولەمى 12 گەكتار جەر تەلىمىن نۇرا اۋدانىنان ۇسىندى.
بۇگىندە ەلوردادا ونداعان يندۋستريالدى كاسىپورىن جىلدان-جىلعا قانات جايىپ, ءونىمدى تەرەڭ وڭدەيتىن, ۋاقىت تالابىنا ساي ءوندىرىس ورىندارىن اشىپ جاتىر. بۇل زاۋىت-فابريكالار ءبىر استانانىڭ عانا ەمەس, بۇكىل ەل ەكونوميكاسىن وركەندەتۋدىڭ الدىڭعى لەگىندە بولارى انىق.