قوعامدىق-ساياسي باعىتتاعى «قازاق» گازەتىنىڭ باستى ميسسياسى بوداندىق بۇعاۋىنداعى قازاق حالقىنىڭ ساناسىن وياتىپ, ۇلتتىق بىرلىككە شاقىرۋ, ءبىلىم مەن عىلىمعا ۇندەۋ بولدى.
احمەت بايتۇرسىن ۇلى گازەتتىڭ اتاۋى جايىندا: «اتالى جۇرتىمىزدىڭ, اۋداندى ۇلتىمىزدىڭ ارۋاقتى اتى دەپ گازەتامىزدىڭ ەسىمىن «قازاق» قويدىق», دەيدى. وسىدان اڭعارعانىمىزداي, ۇلت زيالىلارى گازەتتى شىعارۋدا ۇلتتىڭ مۇددەسىن باستى ورىنعا قويدى. باسىلىمنىڭ تارالىمى قازاق مەكەندەگەن بارلىق ايماققا جەتىپ جاتتى. ءتىپتى رەسەي, قىتاي قازاقتارى دا تاپسىرىس بەرىپ, الدىرتىپ وقىعان. اكادەميك مۇحتار اۋەزوۆتىڭ: «قازاقتىڭ ەڭكەيگەن كارى, ەڭبەكتەگەن جاسىنا تۇگەلىمەن وي ءتۇسىرىپ, ءولىم ۇيقىسىنان وياتىپ, جانسىز دەنەسىنە قان جۇگىرتىپ, كۇزگى تاڭنىڭ سالقىن جەلىندەي شيرىقتىرعان, ەتەك-جەڭىن جيعىزعان «قازاق» گازەتى بولاتىن», دەگەن ءسوزى – وسى باسىلىمنىڭ ۇلت رۋحانياتى جولىندا اتقارعان ەڭبەگىنە بەرىلگەن شىنايى باعا.
«جاس تۇركىستان»
«جاس تۇركىستان» – الاش قايراتكەرى مۇستافا شوقايدىڭ باس رەداكتورلىعىمەن 1929-1939 جىلدارى فرانتسيادا, بەرليندە جارىق كورىپ, 10 جىل بويى تاۋەلسىز ءبىرتۇتاس تۇركىستان يدەياسى جولىندا ايانباي كۇرەس جۇرگىزگەن باسىلىم. ەلدىڭ ەگەمەندىگىن كوكسەگەن جۋرنالدا كوتەرىلگەن ماسەلەلەر بۇگىنگى تاۋەلسىز قازاقستان مۇراتىمەن وزەكتەس.
بۇكىل تۇركى جۇرتىمەن قوسا الدىڭعى قاتارلى شەت مەملەكەتتەر «جاس تۇركىستان» پىكىرىمەن ساناسىپ, كەڭەس وداعىنىڭ رەسمي بيلىگى ونىڭ ءار سانىن قالت جىبەرمەي قاداعالاپ وتىردى. باسىلىم وزىنە باستى باعىت ەتىپ ۇستانعان: ء«بىز, تۇركىستان تاۋەلسىزدىگىن تۋ ەتۋشىلەر, ەلىمىزدىڭ ەركى جانە جۇرتىمىز, تۇركىستاننىڭ بوستاندىعى ءۇشىن كۇرەسەمىز!» دەگەن مۇراتتارىنا جەتۋ ءۇشىن ايانباي كۇرەسىپ, الاش ازاماتتارىنىڭ كوكىرەگىندەگى اياۋلى ارماندارى مەن ۇكىلى ۇمىتتەرىن, اماناتتارىن بۇگىنگى كۇنگە جەتكىزدى. سونىسىمەن دە قۇندى.
«انا ءتىلى»
رەسپۋبليكالىق «انا ءتىلى» گازەتى تاۋەلسىزدىكتىڭ جىلىمىعى ەسە باستاعان 1990 جىلى, ۇلىستىڭ ۇلى كۇنى ناۋرىزدىڭ 22-سىندە جارىق كوردى.
گازەت ءوزى ومىرگە كەلگەن كۇننەن باستاپ ۇلت ءۇشىن قاسيەتتى سانالاتىن قازاق ءتىلىنىڭ جاي-كۇيىن جان-جاقتى قوزعادى. جارىلقاپ بەيسەنباي ۇلىنىڭ رەداكتورلىعىمەن گازەت بەتىندە ۇلتقا قاتىستى وزەكتى ماسەلەلەر كوتەرىلدى. قازاقتىڭ اۋلى, قازاق مەكتەبى, بالاباقشاسى, قازاق جاستارى, قازاق عىلىمى سىندى كوپتەگەن تاقىرىپ قوزعالدى. قانداي باسىلىم بولسىن وقىرمانىمەن وردالى. ۇلت مۇددەسىن ءبىرىنشى ورىنعا قوياتىن گازەتتىڭ 90-جىلدارداعى تارالىمى 100 مىڭنان اسىپ جىعىلدى. حالىقتان «ۇلت گازەتى» دەگەن اتاۋ الۋىنىڭ ءوزى دە – باسىلىمنىڭ دارەجەسىنىڭ كورسەتكىشى, حالىقتىڭ مارحاباتىنا بولەنگەنىنىڭ ايقىن بەلگىسى.