استانا قالاسىنداعى ءىىم ۇلتتىق ۇلاننىڭ اۆياتسيالىق بازاسىندا باق وكىلدەرىنە ارنالعان ءباسپاسوز تۋرى ۇيىمداستىرىلدى.ۇلتتىق ۇلان – iشكi iستەر ورگاندارىنىڭ بiرىڭعاي جۇيەسiنە كiرەتىن, قوعام مەن مەملەكەتتiڭ قاۋiپسiزدiگiن قامتاماسىز ەتۋگە, ادام قۇقىقتارى مەن بوستاندىعىن قىلمىستىق, وزگە دە قۇقىققا قارسى قول سۇعۋشىلىقتان قورعاۋعا ارنالعان قۇرىلىم. ول پوليتسيا سەكىلدى قوعام ىشىندەگى ءتارتىپ پەن قاۋىپسىزدىككە جاۋاپتى بولعانىنا قاراماستان, اسكەري ۇيىم بولىپ سانالادى. سوندىقتان وزىنە تيەسىلى اسكەري بولىمدەرى, سونىڭ ىشىندە اۆياتسيالىق بازالارى بار. سونىڭ ءبىرى – ەلوردالىق اۋە ايلاعىنان ورىن تەپكەن سۋ جاڭا 3656 اسكەري ءبولىم.
بۇل اۆيابازانى بيىل 3 مامىردا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ارنايى بارىپ اشقانىن جازعان ەدىك. سول سالتاناتتى جيىندا پرەزيدەنت: «اۆياتسيالىق بازانىڭ اشىلۋى – ۇلتتىق ۇلان عانا ەمەس, بۇكىل əسكەرىمىز ءۇشىن ايتۋلى وقيعا. بۇل بازا كۇشتىك قۇرىلىمداردىڭ əلەۋەتىن ەدəۋىر ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ۇشقىشتاردىڭ شۇعىل əرەكەت ەتۋىنە جاعداي جاسايدى. مەملەكەت قارۋلى كۇشتەردى جابدىقتاپ, əسكەري ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ مəسەلەسىن ايرىقشا نازاردا ۇستايدى», دەگەن بولاتىن.
قىزمەتىن ەندى باستاپ, ورىستەتىپ جاتقان اسكەري بولىمدەگى ءباسپاسوز تۋرى اياسىندا جۋرناليستەرگە ەكسكۋرسيا ۇيىمداستىرىلىپ, اۆيابازانىڭ ينفراقۇرىلىمى, مادەني-دەمالىس ورتالىعى, سپورت كەشەنى, ۇشاقتارى مەن تىكۇشاقتارى, سونداي-اق ۇشقىشتار مەن ينجەنەرلىك-تەحنيكالىق قۇرامعا ارنالعان اسحاناسى تانىستىرىلدى.
اۋە ەسكادريليا كومانديرىنىڭ تاربيە جانە الەۋمەتتىك-قۇقىقتىق جۇمىستار جونىندەگى ورىنباسارى, پودپولكوۆنيك تالعات بۋلانوۆتىڭ ايتۋىنشا, ۇلتتىق ۇلان اۆيابازاسى – تەك قۇقىقتىق ءتارتىپ اسكەرىندە عانا ەمەس, ەلىمىزدەگى زاماناۋي ينفراقۇرىلىمى بار جاڭا اسكەري نىسان.
– ءبىزدىڭ ۇشقىشتار ەلىمىزدە بولعان سۋ تاسقىنى زارداپتارىن جويۋعا بەلسەندى اتسالىستى. ۇلاندىق اۆياتسيا حالىقتى قۇتقارۋ جۇمىستارىنا كومەكتەستى. قانداي جاعداي بولسىن, ولار جاۋىنگەرلىك تاپسىرمانى ورىنداۋعا دايىن, – دەيدى ول.
ونىڭ ايتۋىنشا, ءدال وسى بازادا تۇرعان ۇشاقتار وتكەن جىلى تۇركيا مەن سيريادا جەر سىلكىنىسى بولعاندا سول ەلدەرگە گۋمانيتارلىق كومەكتەردى جەتكىزگەن. «بۇلار – ءبىزدىڭ ەلىمىزدەگى ەڭ قۋاتتى جۇك تاسىمالداعىش ۇشاقتار. تۇركيا مەن سيريادان بولەك اۋعانستانعا دا گۋمانيتارلىق جۇكتەردى جەتكىزدىك», دەدى ول.
جۋرناليستەر جاڭا اسكەري ۇشاقتار مەن تىكۇشاقتاردى تاماشالاپ, اسكەري تەحنيكانىڭ جۇمىسىمەن جاقىنىراق تانىسۋعا مۇمكىندىك الدى. جەكە قۇرام مەن جۇكتەردى, سىرتقى اسپادا ءىرى گاباريتتى جۇكتەردى تاسىمالداۋعا, ىزدەستىرۋ-قۇتقارۋ وپەراتسيالارىن جۇرگىزۋگە, زارداپ شەككەندەردى ەۆاكۋاتسيالاۋعا ت.ب. ارنالعان اۋە كەمەلەرى كەز كەلگەن تاپسىرمانى ورىنداۋعا ساقاداي ساي تۇر. ءبىزدى اسىرەسە قىتايدا تاپسىرىسپەن جاسالىپ, بيىل عانا اكەلىنگەن سۋ جاڭا Y-8 ۇشاعى قىزىقتىردى.
– بۇل ۇشاقتىڭ ماكسيمالدى جىلدامدىعى – ساعاتىنا 550 شاقىرىمدى قۇرايدى. 10 شاقىرىمعا دەيىن جوعارى كوتەرىلىپ ۇشا الادى. اۋە كەمەسىنىڭ ۇزىندىعى 34 مەتر, قاناتتارىنىڭ ۇزىندىعى – 38 مەتر. ىشىنە 86 ادام سىيادى, 20 تونناعا دەيىن جۇكتى كوتەرە الادى. ۇشاقتا 4 قوزعالتقىش ورناتىلعان. بۇل ۇشاق ءارتۇرلى تاپسىرمانى ورىنداي الادى. اۋىر جۇكتەر مەن اسكەري تەحنيكالاردى دا تاسىمالدايدى, – دەپ تانىستىردى اۋە كەمەسىنىڭ بورت ينجەنەرى مارلەن مۇستافين.
ءباسپاسوز تۋرىنىڭ ەڭ قىزىقتى ءساتى – ءىىم قىزمەتكەرى, پودپولكوۆنيك باۋىرجان كاماليەۆتىڭ 32 توننالىق اسكەري ۇشاقتى سۇيرەۋدەن الەم رەكوردىن جاڭارتتى. 40 جاستاعى سپورتشى ەسكتريممەن اينالىساتىن اۋىر اتلەت رەتىندە تانىمال. ول ان ۇشاعىن 10 مەترگە سۇيرەپ, قازاقستاننىڭ رەكوردتار كىتابى ۇيىمىنان كەلگەن ارنايى وكىل ەلىمىزدىڭ جانە الەمنىڭ رەكوردى جاڭارعانىن رەسمي تۇردە راستادى.
– بۇل رەكوردتى الدا كەلە جاتقان پوليتسيا كۇنى مەرەكەسىنە ارنايمىن. وڭاي بولعان جوق. نە بەل كەتەدى, نە بەلبەۋ كەتەدى دەپ تاۋەكەلگە باردىم. قۇدايعا شۇكىر, ماقساتىم ورىندالدى. بۇل – ورىنداپ وتىرعان التىنشى رەكوردىم. قازاقتىڭ ءاربىر جىگىتى قۋاتتى, جىگەرلى بولۋى كەرەك. ءوز ەلىن, ءوز جەرىن قورعاۋعا دايىن بولۋعا ءتيىس, – دەپ اسەرىمەن ءبولىستى جاڭا رەكورد يەسى.
ايتا كەتسەك, بۇعان دەيىن باۋىرجان كاماليەۆ پويىزدىڭ ەكى لوكوموتيۆىن, 10 «Toyota Land Cruiser» كولىگىن, «Airbus» ۇشاعىن جانە مي-19 تىكۇشاعىن سۇيرەپ رەكورد ورناتقان ەدى.
ءباسپاسوز تۋرى بارىسىندا اسكەري كيىم ۇلگىلەرىنەن جانە كولىك تۇرلەرىنەن كورمە ۇيىمداستىرىلىپ, ودان كەيىن جۋرناليستەر ساربازدار اسحاناسىنان ءدام تاتتى. ءبىر ايتا كەتەرلىگى, اسكەري ءبولىم اسحاناسىنىڭ ءمازىرى كەيىنگى ۋاقىتتا قازاقتىڭ ۇلتتىق تاعامدارىنان ازىرلەنەتىن بولعان. ونىڭ ىشىندە ەت, باۋىرساق, قۇرت سەكىلدى تاعامدار قويىلادى.
باق وكىلدەرى وسى كۇنى ا-74 اۆتوماتى مەن ماكاروۆ تاپانشاسىن شاشىپ-جيناۋدان, نورماتيۆ تاپسىرۋدان بايقاۋعا قاتىسىپ, ءوزارا مىقتىنى انىقتادى. جەڭىمپازدار ىشكى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى – ۇلتتىق ۇلان باس قولباسشىسى, گەنەرال-لەيتەنانت ەركىن بوتاقانوۆتىڭ اتىنان گراموتامەن ماراپاتتالدى.
ايتا كەتەيىك, ۇلتتىق ۇلان اۆياتسياسى ءىىم-ءنىڭ كۇشتىك قۇرامداس بولىگى رەتىندە كۇشتەر مەن قۇرالداردى قولدانۋ كەزىندە پايدالانىلادى, قارۋلى كۇشتەردىڭ, ۇقك شەكارا قىزمەتىنىڭ اۆياتسيالىق قۇرامالارى مەن بولىمدەرىن بىرىكتىرەتىن جانە ەلدىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ جۇيەسىندەگى نەعۇرلىم جوعارى تەحنولوگيالىق, جاۋىنگەرلىك جانە ۇتقىر قۇرالداردىڭ ءبىرى سانالاتىن قازاقستاننىڭ مەملەكەتتىك اۆياتسياسىنىڭ قۇرامىنا كىرەدى.
ەلوردادا ۇلتتىق ۇلاننىڭ اۆياتسيالىق بازاسىن ورنالاستىرۋ كۇشتەر مەن قۇرالداردى كەز كەلگەن تاپسىرمانى ورىنداۋ ورنىنا ۋاقتىلى جەتكىزۋدى قامتاماسىز ەتەدى. وسىلايشا, ۇلتتىق ۇلاننىڭ بولىمشەلەرىنە اۋەدەن بارلاۋ جۇرگىزىپ, قىلمىسكەرلەردى ىزدەۋ, زارداپ شەككەندەردى ەۆاكۋاتسيالاۋ ءۇشىن ۇشىپ شىعۋ, اۆياتسيالىق قولداۋ كورسەتۋ ۋاقىتى قىسقارتىلدى.