پرەزيدەنت ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ ءۇشىنشى وتىرىسىندا اتىراۋلىقتاردى الاڭداتقان ەكولوگيا ماسەلەسىنە نازار اۋدارعان ەدى. ويتكەنى اتىراۋ وبلىسىندا قورشاعان ورتانى لاستاۋ ءالى توقتاماي تۇر. سول سەبەپتەن, مۇنايلى ءوڭىردىڭ اۋاسى تازا ەمەس.
ەكولوگتەردىڭ پىكىرىنشە, تازا اۋانىڭ ب ۇلىنۋىنە مۇناي-گاز سالاسىنداعى كاسىپورىنداردىڭ «ۇلەسى» از ەمەس. ماسەلەن, بيىلعى 4 ايدا 7 كاسىپورىنعا 13,7 ملرد تەڭگەنىڭ ايىپپۇلى سالىنعان. ويتكەنى بۇعان كاسىپورىنداردىڭ ەكولوگيالىق تالاپتى ساقتاماعانى سەبەپ بولىپ وتىر.
اتىراۋ وبلىسى بويىنشا ەكولوگيا دەپارتامەنتى باسشىسىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى ەرلان ەسەنوۆتىڭ مالىمەتىنە سۇيەنسەك, جوسپاردان تىس جۇرگىزىلگەن 7 تەكسەرۋ كەزىندە 7 بۇزۋشىلىق انىقتالىپتى. ال رۇقسات بەرۋ تالابى 3 رەت بۇزىلعان.
«دەپارتامەنت ماماندارى تەكسەرۋدىڭ قورىتىندىسىمەن قۇقىق بۇزۋشىلىققا قاتىستى بىرنەشە دەرەك تىركەلدى. ونىڭ ىشىندە قاۋىپتى قالدىقتاردى رۇقساتسىز جيناۋ, مەملەكەتتىك ەكولوگيالىق ساراپتاما قورىتىندىسىن ورىنداماۋ, رۇقسات ەتىلمەگەن شىعىندىلار شىعارۋ, مىندەتتى مالىمەتتەردى ۇسىنباۋ, جەر بەدەرىن ءبۇلدىرۋ جانە ەكولوگيالىق تالاپتاردى بۇزۋعا بايلانىستى دەرەكتەر بار. باقىلاۋ جۇرگىزۋ ناتيجەسىمەن 13 ملرد 704 ملن 771 مىڭ تەڭگەنىڭ 45 اكىمشىلىك ايىپپ ۇلى سالىندى», دەيدى ە.ەسەنوۆ.
ونىڭ دەرەگىنە جۇگىنسەك, كاسىپورىندارعا سالىنعان ايىپپۇلدىڭ 18 ملن 555 مىڭ تەڭگەسى ءوندىرىلىپ وتىر. بۇل ايىپپۇلدى كاسىپورىندار ءوز ەركىمەن تولەۋگە ىقىلاس تانىتقان.
«قازىر سوتتا ءۇش اكىمشىلىك ءىس قارالىپ جاتىر. بۇل ىستەر بويىنشا سالىنعان ايىپپۇلدىڭ كولەمى 13 ملرد 686 ملن تەڭگەنى قۇرايدى», دەپ مالىمدەدى ە.ەسەنوۆ.
تۇمسا تابيعاتتىڭ تازالىعىن ساقتاۋدى اتىراۋ وبلىستىق پروكۋراتۋراسى دا ايرىقشا نازارعا الىپ وتىر. سول سەبەپتەن, قاداعالاۋشى ورگاننىڭ قىزمەتكەرلەرى تابيعات قورعاۋ زاڭناماسىنىڭ ساقتالۋىنا ۇدايى تەكسەرۋ جۇرگىزىلىپ كەلەدى. زاڭدىلىقتى بۇزۋشىلاردان بيىلعى 5 ايدا بيۋدجەتكە 15,2 ملرد تەڭگەدەن استام قارجى وتەلدى.
«جەر قويناۋىن پايدالانۋشى ەكولوگيالىق رۇقساتسىز 5 ملن تەكشە مەتر كولەمىندە كۇكىرتتى گازدى جاققانى انىقتالدى. پروكۋرورلىق قاداعالاۋ شارالارىمەن كىنالى اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكسىنىڭ 328-بابىنىڭ 1-بولىگى (قورشاعان ورتاعا انتروپوگەندىك اسەر ەتۋ نورماتيۆتەرىن بۇزۋ) بويىنشا جاۋاپقا تارتىلدى. كىنالىگە 12,2 ملرد تەڭگە كولەمىندە ايىپپۇل سالىندى», دەپ حابارلادى پروكۋراتۋرانىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
جەرگىلىكتى بەلسەندىلەر دە قورشاعان ورتانىڭ ءجيى ب ۇلىنەتىنى جونىندە دابىل كوتەرىپ ءجۇر. سونداي بەلسەندىنىڭ ءبىرى نۇرلان جوناسوۆ الەۋمەتتىك جەلىدەگى پاراقشاسىندا اتىراۋ مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىنداعى قوندىرعىدان سارى ءتۇتىننىڭ بۋداقتاعانى تۇسىرىلگەن ۆيدەونى جۇكتەدى. بۇل كورىنىس اتىراۋلىقتاردىڭ الاڭداۋشىلىعىن تۋدىردى. وسىعان بايلانىستى اتىراۋ مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىنىڭ قوعاممەن بايلانىس ءبولىمى ءتۇتىننىڭ كاتاليتيكالىق كرەكينگ قوندىرعىسىنان شىققانى تۋرالى اقپارات تاراتتى.
«كاتاليتيكالىق كرەكينگ قوندىرعىسىنىڭ «بەلكو» بلوگىندەگى مۇرجادان سارى ءتۇستى ءتۇتىن گازى شىقتى. الايدا سول ۋاقىتتا كاتاليتيكالىق كرەكينگ قوندىرعىسىنىڭ جۇمىسىندا اۋىتقۋ بولمادى. اتىراۋ مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىنىڭ ماماندارى «بەلكو» بلوگىنەن شىعاتىن ءتۇتىن گازىنىڭ قۇرامىن ارنايى اناليزاتوردىڭ كورسەتكىشتەرى ارقىلى ۇنەمى باقىلاۋدا ۇستايدى. ءتۇتىن گازى قۇرامىندا كۇكىرت قوسىلىستارى كورسەتكىشىنىڭ شامادان اسۋ فاكتىسى انىقتالمادى. ءتۇتىن گازىنىڭ سارى ءتۇستى بولۋى – بۇلتتى كۇنگى كوك فوندىق تۇسكە بايلانىستى ءجيى ورىن الاتىن قۇبىلىس», دەپ حابارلادى زاۋىتتىڭ قوعاممەن بايلانىس ءبولىمى.
الايدا زاۋىتتاعى كاتاليتيكالىق كرەكينگ قوندىرعىسىنىڭ جۇمىسى توقتاتىلعان جوق. ال بارلىق گاز اناليزاتورى قايتا تەكسەرىلىپتى. اتىراۋ مۇناي وڭدەۋ زاۋىتى مەن ەكولوگيالىق بەكەتتەردەگى, «قازگيدرومەت» رمك مالىمەتىنە سايكەس اتموسفەرالىق اۋا قۇرامىندا كۇكىرت قوسىلىستارىنىڭ شەكتەن اسۋ فاكتىسى تىركەلگەن جوق. زاۋىت قوندىرعىلارى شتاتتىق رەجىمدە جۇمىس ىستەپ تۇر.
اتىراۋ وبلىسى