ماكينسك قۇس فابريكاسى جىل باسىنان بەرى قۇنى 18,6 ميلليارد تەڭگە بولاتىن 18,7 مىڭ توننا قۇس ەتىن ءوندىردى. ءونىم ەل ىشىندە, قىرعىزستان, وزبەكستان, رەسەي تۇتىنۋشىلارىنا ۇسىنىلىپ جاتىر.
پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ اگروونەركاسىپ كەشەنىندەگى قايتا وڭدەلگەن ءونىم ۇلەسىن كوبەيتۋ, ونىڭ كولەمىن 70 پايىزعا دەيىن جەتكىزۋ جونىندەگى تاپسىرماسىن ورىنداۋ باعىتىنداعى جۇمىس ورىستەپ جاتىر. اسىرەسە تەرەڭ وڭدەۋدى دامىتۋ قولعا الىنعان. وسى ارادا كاسىپورىننىڭ ءوسىپ-وركەندەۋ جولدارى تۋرالى ايتا كەتۋگە بولادى.
ماكينسك قالاسىنىڭ ىرگەسىندە ەلىمىزدە تەڭدەسى جوق قۇس فابريكاسى سالىناتىنى تۋرالى حاباردى ەل قۋانىشپەن قابىلداعان ەدى. ءىرى ينۆەستيتسيالىق جوبا باسەكەلەستىكتى دامىتىپ, وتاندىق ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىن مولايتۋدى ماقسات تۇتتى. ەڭ باستىسى, ونەركاسىپتى داڭعىل جولعا تۇسىرۋگە اجەپتاۋىر اسەر ەتتى. جەرگىلىكتى بيۋدجەتكە مول قاراجات قۇيىلعان سوڭ الەۋمەتتىك-تۇرمىستىق سالانىڭ دا شىرايى كىرىپ سالا بەردى. ناقتى ايتقاندا, اۋقىمدى جوبا ساتىمەن ساباقتالعاننان كەيىن ماكينسك قالاسىنداعى جۇمىسسىزدىق كوپ قىسقاردى. ءتىپتى جۇمىس قولى جەتپەۋگە اينالدى. كوممۋنالدىق سالانىڭ تامىرىنا قان جۇگىرىپ, جاڭا تۇرعىن ۇيلەر بوي كوتەردى. قۋاتتى كاسىپورىن ءوز جۇمىسشىلارىمەن بىرگە قالا تۇرعىندارىنىڭ دا مۇڭ-مۇقتاجىنا جەتكىلىكتى كوڭىل ءبولىپ, كومەك قولىن سوزۋ ارقىلى حالىقتىڭ العىسىنا بولەندى.
قۇس فابريكاسىنىڭ قۇرىلىسى 2015 جىلى باستالعان بولاتىن. ينۆەستيتسيالىق جوبانىڭ قۇنى 45,6 ميلليارد تەڭگەنى قۇراعان. مىڭعا جۋىق ادام جۇمىسقا ورنالاستى. شاعىن قالا ءۇشىن بۇل وتە ۇلكەن كورسەتكىش ەدى. جاڭا جۇمىس ورىندارى كوپتەپ اشىلدى, تۇراقتى ەڭبەكاقى مولشەرى دە ارتا ءتۇستى. ەل ءۇمىتىنىڭ وتىن تۇتاتقان قۇس فابريكاسى 2018 جىلى پايدالانۋعا بەرىلىپ, ءبىرىنشى كەزەكتە جىلىنا 25 مىڭ توننا قۇس ەتىن شىعاراتىن مۇمكىندىكپەن جۇمىس ىستەدى. فابريكادا ءبىر-بىرىمەن قۇرامداسىپ, تامىرلانا بايلانىسىپ جاتقان بىرنەشە وندىرىستىك نىسان بار. تاراتىپ ايتاتىن بولساق, ينكۋباتور, ءتورت برويلەر الاڭى, جيىرماعا جۋىق قۇس قورالارى. وسىلاردىڭ بارلىعى تۇتاس ءبىر كەشەندى قۇرايدى. قۇس ەتىن وڭدەيتىن زاۋىت تا وسىندا. تاعى ءبىر اسا ماڭىزدى تسەح – قۇس ازىعىن دايىنداۋمەن اينالىسادى. جەرگىلىكتى ولشەممەن ەسەپتەگەندە 227 366,88 شارشى مەتر الاڭدى الىپ جاتقان فابريكانىڭ مۇمكىندىگى مول.
جوباعا قاتىسۋشىلار – وتاندىق جانە شەتەلدىك ينۆەستورلار. ادەپكى باستاماشىسى – «Aitas KZ» اكتسيونەرلىك قوعامى. قاجەتتى قارجىنىڭ جارتىسىنا جۋىعىن «بايتەرەك» حولدينگىنىڭ ەنشىلەس ۇيىمدارى – «قازاقستاننىڭ دامۋ بانكى», «قازىنا كاپيتال مەنەدجمەنت» اق بولگەن. كاسىپورىن ەلىمىزدەگى قۇس شارۋاشىلىعىن دامىتۋ باعىتىنداعى ەڭ كوپ قارجى سالىنعان ءىرى جوبا ساناتىندا. 2020 جىلدىڭ ەكىنشى جارتىسىندا جوبانىڭ ەكىنشى كەزەڭى جۇزەگە اسىرىلعاننان كەيىن قۇس ەتىن ءوندىرۋ كولەمى جاعىنان ورتا ازياداعى ەڭ ءىرى كاسىپورىنعا اينالدى.
ءتيىمدى تۇسى از ەمەس. ءوز ءونىمىمىزدى مولايتىپ, شەتەلدىك وسى تەكتەس ءونىم كولەمىنىڭ قىسقارۋىنا ايتارلىقتاي ىقپال ەتتى. وسىدان ءتورت جىل بۇرىن يمپورت 50 پايىزدى قۇراسا, ەكىنشى جوبا ىسكە قوسىلعاننان كەيىن 30 پايىزعا دەيىن ازايدى. العاشقى بەتتە فابريكانىڭ ساپالى ءونىمى اقمولا, سولتۇستىك قازاقستان, قوستاناي جانە قاراعاندى وبلىستارىنا, استانا قالاسىنىڭ ساۋدا سورەلەرىنە شىعارىلدى. تۇتىنۋشىلار تاراپىنان وڭ باعاسىن الىپ, سورەدە جاتىپ قالمايتىن ازىققا اينالدى. اتالعان ايماقتارداعى قۇس ەتىنە دەگەن جالپى سۇرانىستىڭ 60 پايىزىن قامتيتىن دەڭگەيگە جەتتى. فابريكا بيوقاۋىپسىزدىك پەن ءوندىرىستىڭ ەكولوگيالىق تالاپتارىن ساقتاۋ ماقساتىندا ينكۋباتسيالىق ءوندىرىس, قۇس سويۋ, ەت-سۇيەك ۇنىن ءوندىرۋ كەزەڭدەرىندە جوعارى تەحنولوگيالىق ەنەرگيا ۇنەمدەيتىن جابدىقتاردى پايدالانا باستادى. تۇيىندەي ايتقاندا, وسىمدىك شارۋاشىلىعى, قۇس شارۋاشىلىعى جانە ەت وڭدەۋ سالاسىنداعى بىرقاتار كاسىپورىندى بىرىكتىرىپ وتىر. قۋاتتى جوبا استانانىڭ ازىق-ت ۇلىك بەلدەۋىندەگى قۇس ەتىنىڭ مولايۋىنا دا سەپتىگىن تيگىزەدى. قازىر استانالىق تۇتىنۋشىلاردىڭ سۇرانىسىن وتەپ تۇر.
ەڭ باستىسى, تابيعاتقا تيگىزەر زالالى جوق. جوبا قولعا الىناردا ماماندار بۇل ماسەلەنى ەگجەي-تەگجەي زەرتتەپ, جان-جاقتى ويلاستىرعان. ەكىنشى كەزەكتەگى قۋاتى قولعا الىنعاننان كەيىن فابريكا قۇس ەتىن ءوندىرۋ, وڭدەۋ كولەمى جاعىنان ورتالىق ازياداعى كوشباسشى كاسىپورىنعا اينالىپ شىعا كەلدى. نەگىزگى ءونىم – سالقىنداتىلعان برويلەر تاۋىعىنىڭ ەتى. ەلدىڭ ىشكى نارىعىنداعى سۇرانىستى وتەۋ ءۇشىن ءار جىل سايىن ءونىم كولەمىن مولايتىپ كەلەدى. «Aitas» كومپانيالار توبىنىڭ ستراتەگيالىق جوسپارىنا سايكەس, وتكەن جىلى قۇس فابريكاسىنىڭ وندىرىستىك قۋاتى جاڭا ءبىر دەڭگەيگە كوتەرىلدى. جىلىنا 100 مىڭ توننا ساپالى قۇس ەتىن ءوندىرۋ مەجەلەنگەن بولاتىن. ماقساتقا قول جەتكىزۋ ءۇشىن 100 ميلليون دوللار كولەمىندە ينۆەستيتسيا قۇيىلىپ, فابريكا مۇمكىندىگى ارتا ءتۇستى.
كاسىپورىننىڭ الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىگى تۋرالى دا ايتا كەتۋگە بولار. ماسەلەن, ءاربىر جاڭا وقۋ جىلى قارساڭىندا ءوز جۇمىسشىلارىنىڭ بالالارىنا كومەك كورسەتەدى. وقۋ جىلى اياقتالعان كەزدە دە ءاربىر وقۋشىعا دەمالۋعا, دەنساۋلىقتارىن تۇزەتۋگە قاراجات بولىنەدى. «مەكتەپكە جول» رەسپۋبليكالىق اكتسياسى بارىسىندا جۇزدەن اسا جۇمىسشىعا ماتەريالدىق كومەك كورسەتىلگەن.
تۇيىندەي ايتقاندا, قۇس فابريكاسى شاعىن قالانىڭ قۇتىنا اينالدى. ءوزىنىڭ ساپالى ونىمدەرى ارقىلى حالىقتىڭ داستارقانىن توعايتىپ وتىرعان ەلەۋلى ەڭبەكتى اتاپ كەتسەك, نەسى ايىپ؟
اقمولا وبلىسى,
بۇلاندى اۋدانى