اتا-انا ءۇشىن بالادان قىمبات جان بار ما؟ الايدا ءار اتا-انا باۋىر ەتىنە بالاعان بالانىڭ قۇقىعى ءجيى بۇزىلادى. ءتىپتى ءوزىنىڭ بالالارىن ساۋداعا شىعارىپ, ساتاتىندار دا بار.
سونداي ءىستىڭ ءبىرى اتىراۋ وبلىسىنىڭ كامەلەتكە تولماعاندار ىستەرى جونىندەگى مامانداندىرىلعان اۋدانارالىق سوتىندا قارالدى. ايىپتالۋشىنىڭ ورىندىعىندا 5 ادام وتىردى. ونىڭ ءبىرى – بالالارىن ساتقان بەزبۇيرەك انا. ال ءتورت ادام وعان سىبايلاس بولعان.
«س.ا. جۇكتى بولا تۇرا ماتەريالدىق جاعدايىن جاقسارتۋ ءۇشىن ءوزىنىڭ بالاسىن دۇنيەگە كەلگەن سوڭ ساتاتىن بولىپ, وتباسىلىق جۇپ ر.ب. جانە ر.گ.-مەن ءسوز بايلاسقان. اقشانى بەرگەننەن كەيىن وتباسىلىق جۇپ بالانى وزدەرىنە العان. ال س.ا. قايتادان جۇكتى بولعان. سول كەزدە بوتەننىڭ مۇلكىن الداۋ جانە سەنىمدى تەرىس پايدالانۋ جولىمەن جىمقىرۋ ءۇشىن باسقا ەكى وتباسىلىق جۇپقا بالانى بەلگىلى ءبىر سوماعا ساتۋعا ۋادە بەرگەن. الايدا ولاردىڭ اقشاسىن الىپ, ءىزىن سۋىتقان. وسىلايشا, جابىرلەنۋشىلەرگە 2,3 ملن تەڭگە زالال كەلتىرىلگەن», دەپ حابارلادى سوتتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
وسى كەزدە سوتتالۋشى س.ا. ءوزىنىڭ بالاسىن دۇنيەگە اكەلگەننەن كەيىن ساتاتىن بولىپ, باسقا وتباسىلىق جۇپپەن ءسوز بايلاسقان. وتباسىلىق جۇپ بالا دۇنيەگە كەلگەنشە سوتتالۋشىنىڭ شوتىنا اقشا اۋدارىپ وتىرعان. بالا دۇنيەگە كەلگەن سوڭ ەرلى-زايىپتىلار ونى ءوز وتباسىنا العان. وتباسىلىق جۇپتار ر.ب., ر.گ. جانە ي.ب., ۋ.ا. جاڭا تۋعان بالالاردى اقشاعا ساتىپ الىپ, اكەلىكتى انىقتاپ, بالالاردىڭ تۋ تۋرالى كۋالىكتەرىنە ءوز اتىن جازدىرعان.
«سوت ۇكىمىمەن بەزبۇيرەك انا ادامدار توبىنىڭ الدىن الا ءسوز بايلاسۋىمەن, بىرنەشە رەت دارمەنسiز كۇيدەگى كامەلەتكە تولماعاندار ساۋداسىمەن اينالىسقانى, سونداي-اق بىرنەشە رەت الاياقتىق جاساعانى ءۇشىن 8 جىل مەرزىمگە باس بوستاندىعىنان ايىرۋ جازاسىنا سوتتالدى. ال ءۇش بىردەي وتباسىلىق جۇپقا ءدال وسىنداي ارەكەت ءۇشىن قىلمىستىق كودەكسىنىڭ 55-بابىنىڭ 4-بولىگىن قولدانۋمەن شارتتى تۇردە 3 جىل مەرزىمگە باس بوستاندىعىنان ايىرۋ جازاسى تاعايىندالدى», دەپ مالىمدەدى سوتتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
بىراق سوتتالۋشىلار مەن ادۆوكاتتار بۇل ۇكىممەن كەلىسپەي, وبلىستىق سوتتىڭ قىلمىستىق ىستەر جونىندەگى سوت القاسىنا اپەللياتسيالىق شاعىم ءتۇسىردى. شاعىمدانۋشىلار سوت ۇكىمىنىڭ كۇشىن جويىپ, اقتاۋ ۇكىمىن شىعارۋدى سۇرادى.
«القا اپەللياتسيالىق شاعىمداردى زەردەلەي كەلە, سوت ۇكىمىن وزگەرتۋگە نەمەسە ونىڭ كۇشىن جويۋعا نەگىز تاپپادى. وسىعان بايلانىستى قىلمىستىق ىستەر جونىندەگى سوت القاسىنىڭ قاۋلىسىمەن ءبىرىنشى ساتىداعى سوتتىڭ ۇكىمى وزگەرىسسىز, اپەللياتسيالىق شاعىمدار قاناعاتتاندىرۋسىز قالدىرىلدى», دەپ ءمالىم ەتتى سوتتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنەن.
ال پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ پىكىرىنشە, اتا-انالار تاراپىنان جاسوسپىرىمدەرگە باقىلاۋ جاسالمايدى. سول سەبەپتەن, كامەلەتكە تولماعاندار ءتۇن ورتاسىندا كوشەدە جۇرەدى. ماسەلەن, وبلىستىق جەرگىلىكتى پوليتسيا باسقارماسىنىڭ باسشىسى ەرلان بيعامباەۆتىڭ دەرەگىنە قاراعاندا, جىل باسىنان بەرى جاسوسپىرىمدەر اراسىنداعى زاڭسىزدىقتاردىڭ جانە ولارعا قاتىستى جاسالاتىن قىلمىستاردىڭ, قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا «تۇنگى قالاداعى بالالار», ء«جاسوسپىرىم», ء«جاسوسپىرىم جانە جاۋاپكەرشىلىك» ءىس-شارالارى وتكىزىلدى. وسىنداي ءىس-شارالارعا قاراماستان, ىشكى ىستەر ورگاندارىنا 2 815 ادام, ونىڭ ىشىندە 31 ءجاسوسپىرىم قىلمىس جاساعانى ءۇشىن جەتكىزىلگەن.
«اتىراۋ وبلىستىق كامەلەتكە تولماعانداردى بەيىمدەۋ ورتالىعىنا 48 ءجاسوسپىرىم ورنالاستىرىلدى. پوليتسيانىڭ ارنايى ەسەبىنە 89 ءجاسوسپىرىم الىندى. ونىڭ ىشىندە پروفيلاكتيكالىق ەسەپكە قويىلعان 45 ءجاسوسىپىرىم بار. بالالاردى تاربيەلەۋ جونىندەگى مىندەتتەرىن ورىنداماعانى ءۇشىن 41 اتا-انا ەسەپكە قويىلدى. قاڭتاردان بەرى بالالاردىڭ قاتىسۋىمەن 50-دەن استام جول-كولىك وقيعاسى تىركەلگەن. جول-كولىك وقيعاسىنان 6 ءجاسوسپىرىم قازا تاپقان. ال 60-تان استام ءجاسوسپىرىم ءارتۇرلى دەنە جاراقاتىن الىپ وتىر», دەدى ە.بيعامباەۆ.
اتا-انا تاراپىنان باقىلاۋسىز وقۋشىعا قاتىستى ءىستىڭ ءبىرى سوتتا قارالدى. بۇل ىستە 3-سىنىپ وقۋشىسىنىڭ 20 كۇن بويى ساباققا بارماۋ سەبەبى قارالدى. اتىراۋ وبلىستىق سوتى ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ اقپاراتىنا قاراعاندا, وقۋشىنىڭ ساباقتان ءبىر ايعا جۋىق سەبەپسىز قالۋىنا اناسى كىنالى دەپ تانىلىپ وتىر. ويتكەنى اناسى اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكسىنىڭ 127-بابىنىڭ 1-بولىگىنە سايكەس كامەلەتكە تولماعان بالانى تاربيەلەۋ, وعان ءبىلىم بەرۋ, سونداي-اق كۇتىم جاساۋ جانە كۇتىپ-باعۋ جونiندەگi مiندەتتەرiن ورىنداماعانى انىقتالدى.
ۇلىنىڭ ءبىلىم الۋىنا باقىلاۋ جاساماعان اناسى ءوزىنىڭ كىناسىن مويىنداپ, ارەكەتىنە وكىنەتىنىن ءبىلدىردى. الايدا بۇل – كەشىككەن مويىنداۋ. دەگەنمەن, سوت شەشىم قابىلدار كەزدە وقۋشى اناسىنىڭ جەكە باسىن, وتباسىلىق جانە ماتەريالدىق جاعدايىن, قۇقىق بۇزۋشىلىقتىڭ سيپاتىن ەسكەردى. ءسويتىپ, سوت كامەلەتكە تولماعان ۇلدىڭ اناسىنا 24 مىڭ 150 تەڭگە كولەمىندە اكىمشىلىك ايىپپۇل سالۋ جازاسىن تاعايىنداۋعا قاۋلى شىعاردى.
كامەلەتكە تولماعان جاسوسپىرىمدەردىڭ قۇقىعىن قورعاۋعا اتا-انالار عانا ەمەس مەكتەپتەردىڭ باسشىلارى دا ءمان بەرمەيدى. بۇعان دالەل رەتىندە وبلىستىق پروكۋراتۋرا قىزمەتكەرلەرى انىقتاعان دەرەكتى العا تارتۋعا بولادى. ماسەلەن, مەكتەپتەردە كامەلەتكە تولماعانداردىڭ جىنىستىق تيىسپەۋشىلىگىنە قاتىستى جانە دەنساۋلىعىنا قاساقانا اۋىر زيان كەلتىرگەنى ءۇشىن بۇرىن قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلعان 3 ادام جۇمىس ىستەگەن. سونىمەن قاتار جوعارى سىنىپ وقۋشىلارىنىڭ وزدەرىنەن كىشىلەردى ۇرىپ-سوعۋ دەرەكتەرى بار. وسىنداي تەرىس ارەكەتتەردى جانە باسقا دا قۇقىققا قارسى ءىس-قيمىلداردى جاسىرعانى ءۇشىن 5 مەكتەپتىڭ ديرەكتورى اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكسىنىڭ 127-1-بابى بويىنشا اكىمشىلىك جاۋاپقا تارتىلدى.
اتىراۋ وبلىسى