كەشە ەلورداداعى ساكەن سەيفۋللين مۇراجايىندا ابىلاي حاننىڭ باس باتىرلارىنىڭ ءبىرى بولعان, قازاق جەرىن جوڭعار باسقىنشىلارىنان ازات ەتۋدەگى شايقاستاردا ەرەن ەرلىكتەر كورسەتكەن بەردىقوجا باتىرعا ارناپ عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسيا ءوتتى. وعان استاناداعى ءتۇرلى سالا عالىمدارى مەن پارلامەنت دەپۋتاتتارى قاتىستى.
كونفەرەنتسيانى «بەردىقوجا باتىر» پوەماسىنىڭ اۆتورى, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى, اقىن نەسىپبەك ايت ۇلى اشىپ, ارنايى بايانداما جاسادى. اقىن پوەمانى جازعاندا كوپتەگەن تاريحي دەرەكتەر مەن حالىق اراسىندا جۇرگەن اڭىزدارعا سۇيەنىپ, كوركەم شىعارما تۋدىرعانىن ايتتى. ءسويتىپ, شانىشقىلى بەردىقوجا باتىردىڭ نەگە شىعىس وڭىرگە بارىپ قونىستانعانى تۋرالى ناقتى دەرەكتەر كەلتىردى. جازۋشى مۇحتار ماعاۋين, قابدەش ءجۇمادىلوۆ, اقسەلەۋ سەيدىمبەكوۆ, قويشىعارا سالعارا ۇلىنىڭ شىعارمالارىنداعى بەردىقوجا باتىر تۋرالى كەزدەسەتىن دايەكتى وقيعالار تۋرالى تاراتىپ اڭگىمەلەدى. جالپى, بۇگىنگى كۇنگە دەيىن جينالعان باتىر تۋرالى دەرەك-دايەكتەردىڭ سانى ەكى جۇزگە جۋىقتاپتى.
باتىرعا قاتىستى تاريحي دەرەكتەر نەگىزىنەن ءوز ەلىمىزبەن قاتار, كورشى رەسەي مەن قىتاي جانە قىرعىز مۇراعاتتارىنان تابىلىپتى. وسى كەزدە ءتۇرلى تىلدەگى مالىمەتتەر قازاق تىلىنە اۋدارىلىپ, توتە جازۋمەن قاعاز بەتىنە تۇسكەن باتىر ءجونىندەگى جىر-اڭىزدار قازىرگى قولدانىستاعى الىپبيمەن قايتا كوشىرىلىپتى. بىرقاتار عالىمدار زەرتتەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزىپ, قاس باتىردىڭ ازاتتىق جولىندا كورسەتكەن ەرلىكتەرىن جوعارى باعالاعان. بۇل جونىندە بەردىقوجا باتىر تۋرالى ىزدەنىپ, ىندەتە زەرتتەپ, وعان قاتىستى شارالاردىڭ ۇيىمداستىرىلۋىنا مۇرىندىق بولىپ جۇرگەن تەحنيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, بىرقاتار وتاندىق جانە حالىقارالىق اكادەميالاردىڭ اكادەميگى باقتىباي قاسىمبەكوۆ اڭگىمەلەدى.
عىلىمي شارادا باتىر تۋرالى فيلم ۇسىنىلىپ, وندا اتقارىلعان شارالار جونىندە باياندالدى. سونداي-اق, باتىردىڭ قاتىسقان جورىقتارى مەن اتامەكەنىن جانە جەرلەنگەن جەرىن كورسەتتى. زيراتىن عىلىمي تۇرعىدا قالاي انىقتاپ, زەرتتەۋ جۇمىستارى قانداي باعىتتاردا جۇرگىزىلگەنى ءسوز بولدى. اكادەميكتىڭ ايتقاندارىنا زەر سالساق, وسى كەزگە دەيىن الكەي مارعۇلان اتىنداعى ارحەولوگيا ينستيتۋتى بەردىقوجا باتىر كەسەنەسىنە ارحەولوگيالىق-ەتنوگرافيالىق زەرتتەۋ جاساعان. وعان قاتىستى عىلىمي ماتەريالداردىڭ بيبليوگرافياسى قۇراستىرىلعان. رەسەي عىلىم اكادەمياسىنىڭ ەتنولوگيا جانە انتروپولوگيا ينستيتۋتىنىڭ م.گەراسيموۆ اتىنداعى زەرتحاناسىنىڭ عالىمدارى باتىرعا قاتىستى انترولوگيالىق جانە گەنەتيكالىق زەرتتەۋلەر ءجۇرگىزگەن. «قازاقستان تاريحى» وقۋلىعىنا ەسىمى ەنگىزىلىپ, «بەردىقوجا باتىر» اتتى كىتاپ جارىق كورگەن.
راسىن ايتقاندا, حالقىمىزدىڭ ەشبىر باتىرى بۇعان دەيىن ءدال وسىلاي تىڭعىلىقتى زەرتتەلمەپتى. بۇلاي دەۋىمىزدىڭ سەبەبى, بەردىقوجا باتىردىڭ زيراتى بىرنەشە جەر كارتالارى ارقىلى انىقتالعان. ءتىپتى, سول كەزدەگى رەسەيدىڭ ورتا ازيا تۋرالى اسكەري كارتاسىندا دا انىق كورسەتىلىپتى. بۇل ماعلۇماتتارمەن قاتار, زيراتتىڭ عارىشتان تۇسىرىلگەن نۇسقاسى دا كوپشىلىككە ۇسىنىلدى. جيناقتالعان ەڭبەكتەردىڭ كوپتىگى مەن دەرەكتەردىڭ ناقتىلىعىنا كوڭىلى تولعان عالىمدار ءوز ريزاشىلىقتارىن ءبىلدىردى. قازاقتىڭ ءار باتىرىنا وسىنداي زەرتتەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ كەرەك ەكەنىن ايتقان اكادەميك سەيىت قاسقاباسوۆ اڭگىمەنى ارىدەن قوزعاپ, بەردىقوجا باتىردى زەرتتەپ جۇرگەن عالىمداردىڭ ەڭبەگىن لايىقتى باعالادى.
كونفەرەنتسياعا قاتىسقان قاۋىم ەندىگىدە بەردىقوجا باتىردىڭ باسىنا جاڭادان كەسەنە تۇرعىزىپ, قالالارعا ەسكەرتكىشتەرىن قويۋ ۇرپاق پارىزى ەكەنىن ەسكەرىپ, وسىناۋ يگى ءىستى جۇزەگە اسىرۋعا ءباتۋالاستى.
نۇرباي ەلمۇراتوۆ,
«ەگەمەن قازاقستان.